close
Sápmi

Sämikuávlu mađhâšeijeemeeri lii lamaš viehâ táválâš – Ucjuuvâst já Hettaast tile lii kuittâg hiäjub ko ovdil

Taan keesi mađhâšeijei meeri lii lamaš ucceeb ko moonnâm ive, mut nubástus ij lah kuittâg dramaatlâš.

Mađhâšeijeeh Aanaar markkânist muštâleh maht sij kevttih páihálijd palvâlusâid ko láá reeisust.

Paaihijn mađhâšeijei meeri lii lamaš ucceeb ko táválávt, mut Anarist já Kilpisjäävrist meeri lii kuittâg pissoom pyerin.

Anarist Sämimuseo Siida äššigâsvästideijee Taija Aikio muštâl, ete mađhâšeijei meeri lii váhá uccom, jis verdid moonnâm kiäsán.

Moonnâm ihe lâi museon ulâttâsihe, te meeri uccom lâi vyerditettee. Aikio muštâl, ete motomeh juávhuh láá hilgom väärridmijd kirdemohtâvuođâ nubástusâi tiet.

Ovdâmerkkân jis puátá Koskâ-Euroopast, te láá vaigâdvuođah kiergâniđ kirdemmašinân mii vuálgá tooláá iđedist Heelsigist Kittâlân.

Ubâ maailm ekonoomlâš tile lii hiäjunâm já ovdâmerkkân puáldámušâi hadde lii pajânâm ennuv.

Visit Inari vyebdimhovdâ Petri Saastamoinen lii joba váhá olâttum, ete mađhâšeijeeh láá pijssám veikkâ puáldámušâi hadde lii ollágâs.

Wilderness Hotel Juutua hooteelhovdâ Pirita Portti mield sii keesi lii lamaš väridâsâi peeleest pyereeb ko ihe tassaaš. Portti muštâl, ete äššigâsah käibideh enâmustáá ijjâsaje já purrâmâš.

– Maaŋgah láá joođoost Taažân, jis puátá ovdâmerkkân Ruávinjaargâst, te tääbbin Anarist lii pyeri pisániđ já juátkiđ maŋeláá määđhi, Portti čielgee.

Meiddei uárjibeln láá lamaš ennuv turisteh. Kilpisjäävrist eromâšávt syeinimáánust láá pijssám mađhâšeijeeh. Kilpisjäävri mađhâšemkuávdáást muštâleh, ete eromâšávt mađhâšemauto já -vovnâ sehe telttakuávlust láá lamaš eenâb äššigâsah ko oovdeb keesi.

Nainen seisoo raidallisessa mekossa puuritiläseinän edessä, vasemmalla näkyy kukkaruukku värikkäillä kukilla.
Hooteelhovdâ Pirita Portti mustâl, ete keessiv turistih iä käibid ennuvgin aktiviteetijd pic raavvâdviäsu já ijjâdemsaje. Govva: Sáárákáisá Seurujärvi / Yle

Ucjuuvâst já Hettast mađhâšeijei meeri lii ucceeb

Ucjuuvâst Aurora Holidays omâsteijee Tiina Länsman lii huámmášâm, ete Njuárgámluodâst iä oro jotemin nuuvt ennuv autoh ko oovdeb keesi. Veikkâ ulmuuh iä lah väridâm nuuvt ennuv aktiviteetijd, te positiivlâš lii, ete ijjâdemsoojijd láá väridâm pyereest.

Travel Utsjoki omâsteijee Petra Suontausta vuárdá jo porgemáánu luámu. Sun muštâl, ete taan keesi pargomeeri oro stuárráábin, ko juávhuh láá mut tai stuáráduv lii uccom.

– Oro, ete ulmuuh láá tärhibeh ruuđâin, sij värideh uánihub já hälbib reeisuid iäge kuhes safarijd, Suontausta agâstâl.

Holiday Village Valle omâsteijee Petteri Valle muštâl, ete taat keesi lii sist čielgâsávt joskâdub ko oovdeb keesi. Sun arvâl, ete čuáskis keesist já kuálástemmađhâšem vänivuođâst lii stuorrâ váiguttâs páihálijd irâttâssáid.

Kuálástemraijiittâsah Tiänust algii ive 2017. Luosâpivdem lâi ollásávt kieldum iivij 2021–2023. Talle aalgij raijiittâsääigi, ete päiháliih uážui pivdeđ oovtâ luosâ muáddi jándur ääigi.

Tääl Valle mielâst oro, ete Ucjuuvâ lii tuše lappâdmoonnâmsaje, ko ulmuuh joteh Taažân. Sun tiäđust-uv ibbeerd mondiet luosâpivdem lii kieldum, mut tuáivuččij merideijein ibárdâs maggaar vaiguttâsah tast láá páihálijd.

– Mij tarbâšep torjuu, tot lii stuorrâ ruttâ maid lep monâttâm já skeŋkkim Taažân, sun uáivild.

Jieškote-uvlágán tábáhtusah tego Kaldoaivi Ultra Trail -kišto kiäsutteh ulmuid päikkikuávlun. Ucjuuvâ Arctic Resortist muštâleh, ete uccâ virkosmum lii tábáhtum sist jis verdid oovdeb kiäsán.

Iänáduvvâst Hetan Kota irâttâsâst Janne Turtiainen mield sist käärbissáátuh láá uccom jyehi ihe suulân love prosenttid. Vandârdeijeid ij lah nuuvt ennuv já iäge nuuvt maaŋgah innig taarbâš sáátu jäävri rastâ. Sun uáiná, ete ahepuolvah ucoh já maaŋgah láá jo ovdeláá vandârdâm Hetta-Pallas kiäinu.

– Tääl-uv láá vandârdeijeeh kiäh láá jottáám kiäinu jo muáddi kerdi kuhes äigi kooskâst, Turtiainen muštâl.

Mađhâšeijeeh vandârdeh jieš

Aanaar siijdâst mađhâšeijeeh muštâleh, ete Laapi mučis luándu puáhtá sii tavas. Sotkamost puáttám Määttä peerâ lii jottáám tavveen jo maaŋgâid iivijd. Sij muštâleh, ete viettih iijâid tuuveest ja pargeh peivireeisuid aalmuglâšmeecist.

Kolme henkilöä seisoo ulkona rakennuksen edessä, taustalla ikkunoita ja osittain näkyvä kaupan kyltti.
Määttä peerâ lii čuávvum tárkká puáldámušâi hoodijd. Govva: Sáárákáisá Seurujärvi / Yle

– Páihálijn palvâlusâin mij kevttip enâmustáá ijjâdemsoojijd já raavvâdviäsuid. Viehâ mášulávt kevttip eres palvâlusâid, ete jieš vandârdep já touhustep, sij čielgejeh.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Saamelaisten suurin musiikkifestivaali Ijahis idja järjestetään viikonloppuna Inarissa. Tarjolla on musiikkia, suopunginheittoa ja käsityömarkkinat.

Prográmmas lea musihkka lassin njoarostan­gilvvut, duodjemárkanat ja prográmma mánáide ja nuoraide. Festivála lágiduvvo dán vahkkoloahpa Anáris.