Ivory Coast

Republik Côte d'Ivoire Perancis: République de Côte d'Ivoire
Bendera Jata
Cogan kata: Perancis: Union, Discipline, Travail “Kesatuan, Disiplin, Kerja”
Lagu kebangsaan: L'Abidjanaise
Kedudukan Côte d'Ivoire di Afrika
Ibu negara	Yamoussoukro
Bandar terbesar	Abidjan
Bahasa rasmi	Bahasa Perancis
Bahasa vernakular utama	Dioula Baoulé Bété Sénoufo Anyin
Kumpulan etnik (banci 2021; dalam kalangan warganegara)	38.0% Akan 22.0% Mande Utara 22.0% Gur 9.1% Kru 8.6% Mande Selatan 0.3% kumpulan lain
Agama (banci 2021)	42.5% Islam 39.8% Kristian 12.6% Tidak beragama 2.2% Kepercayaan tradisional Afrika 2.2% tidak dinyatakan 0.7% lain-lain
Demonim	rakyat Côte d'Ivoire
Pemerintah	Republik kesatuan berpresiden
• Presiden	Alassane Ouattara
• Naib Presiden	Tiémoko Meyliet Koné
• Perdana Menteri	Robert Beugré Mambé
Badan perundangan	Parlimen
• Dewan pertuanan	Senat
• Dewan rakyat	Perhimpunan Kebangsaan
Kemerdekaan  daripada Perancis
• Republik autonomi	4 Disember 1958
• Kemerdekaan	7 Ogos 1960
• Perlembagaan semasa	8 November 2016
Keluasan
• Jumlah	322,462 km2 (124,503 bt2)
• Perairan (%)	1.4
Populasi
• Perkiraan 2026	33,800,000
• Bancian penduduk tahun 2021	29,389,150
• Kepadatan	104.8/km2 (271.4/sq mi)
KDNK (nominal)	2026
• Jumlah	AS$112.1 bilion
• Per kapita	AS$3,313
Gini (2021)	35.3 sederhana
HDI (2023)	▲ 0.582 sederhana (157)
Mata wang	Franc CFA Afrika Barat (XOF)
Zon waktu	UTC+0 (Waktu Min Greenwich)
Kod panggilan	+225
Kod ISO 3166	CI
DPT internet	.ci

Côte d'Ivoire (Jawi: کوت ديۏوار; Perancis: République de Côte d'Ivoire), secara rasmi Republik Côte d'Ivoire, ialah sebuah negara di pantai selatan Afrika Barat. Negara ini bersempadan dengan Liberia dan Guinea di barat, Mali dan Burkina Faso di utara, Ghana di timur serta Teluk Guinea di selatan. Yamoussoukro ialah ibu negara rasmi sejak 1983, manakala Abidjan merupakan bandar terbesar, pusat ekonomi utama dan tempat kebanyakan institusi kerajaan serta perwakilan diplomatik beroperasi. Bahasa Perancis ialah bahasa rasmi dan mata wangnya ialah franc CFA Afrika Barat.

Pemandangan daerah perniagaan Le Plateau dan Laguna Ébrié di Abidjan.

Banci 2021 merekodkan 29,389,150 penduduk, termasuk kira-kira 22% bukan warganegara, kebanyakannya berasal dari negara Afrika Barat yang lain. Tabung Kewangan Antarabangsa mengunjurkan jumlah penduduk sebanyak 33.8 juta pada 2026. Penduduknya terdiri daripada pelbagai kelompok etnik dan bahasa, terutamanya masyarakat Akan, Mande, Gur dan Kru. Islam dan agama Kristian merupakan dua agama terbesar, tetapi tiada satu agama pun dianuti oleh majoriti mutlak penduduk.

Wilayah Côte d'Ivoire dihuni oleh pelbagai masyarakat sebelum kemunculan kerajaan dan rangkaian perdagangan serantau seperti Empayar Kong dan Kerajaan Gyaaman. Perancis menjadikan wilayah ini sebuah tanah jajahan pada 1893 dan memasukkannya ke dalam Afrika Barat Perancis. Côte d'Ivoire mencapai kemerdekaan pada 7 Ogos 1960 di bawah pimpinan Félix Houphouët-Boigny, yang memerintah sehingga 1993. Pertumbuhan ekonomi yang pesat pada dekad-dekad awal kemerdekaan diikuti oleh kemerosotan harga komoditi, ketegangan politik, rampasan kuasa 1999, perang saudara yang bermula pada 2002 dan krisis pascapilihan raya 2010–2011.

Sejak 2011, Côte d'Ivoire mengalami pembinaan semula infrastruktur dan pertumbuhan ekonomi yang tinggi, meskipun berdepan persoalan mengenai keterangkuman politik, kemiskinan, ketidaksamaan wilayah dan kebergantungan pada eksport komoditi. Negara ini merupakan pengeluar biji koko terbesar dunia serta pengeluar utama gajus, kopi, getah, minyak sawit, emas dan petroleum. Abidjan juga berfungsi sebagai salah satu pusat kewangan, pelabuhan dan pengangkutan terpenting di Afrika Barat. Lima tapak di Côte d'Ivoire disenaraikan sebagai Tapak Warisan Dunia oleh UNESCO.

Penamaan

Nama Côte d'Ivoire secara harfiah bermaksud “Pantai Gading” dalam bahasa Perancis. Pedagang dan pembuat peta Eropah pada abad ke-15 dan ke-16 menamakan beberapa bahagian pantai Afrika Barat berdasarkan bahan dagangan utama, termasuk Pantai Emas, Pantai Lada dan Pantai Hamba. Kawasan Côte d'Ivoire dikaitkan dengan perdagangan gading, meskipun sempadan geografi yang dimaksudkan oleh nama itu berubah mengikut zaman.

Nama tersebut dikekalkan sepanjang pemerintahan Perancis dan selepas kemerdekaan pada 1960. Dalam bahasa Inggeris, negara ini dahulu lazim disebut sebagai Ivory Coast, manakala “Pantai Gading” digunakan sebagai terjemahan Melayu dan Indonesia.

Pada 1986, kerajaan Côte d'Ivoire meminta supaya nama Perancis Côte d'Ivoire digunakan tanpa diterjemahkan dalam semua bahasa dan urusan diplomatik. Oleh itu, bentuk tersebut menjadi nama yang lazim digunakan oleh pertubuhan antarabangsa, walaupun bentuk terjemahan masih ditemukan dalam karya sejarah dan penggunaan tidak rasmi.

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Côte d'Ivoire

Presiden pertama Côte d'Ivoire, Félix Houphouët-Boigny, pada 1962.

Masyarakat awal dan kerajaan prapenjajahan

Bukti arkeologi menunjukkan bahawa manusia telah mendiami kawasan Côte d'Ivoire sejak sekurang-kurangnya zaman Neolitik. Sesetengah penemuan alat batu pula ditafsirkan sebagai bukti kegiatan manusia sejak Paleolitik Atas, meskipun kronologi dan kesinambungan petempatan awal masih belum dapat dipastikan sepenuhnya.

Antara masyarakat awal yang direkodkan dalam tradisi sejarah ialah Ehotilé di sekitar Aboisso, Kotrowou di Fresco, Zéhiri di Grand-Lahou, Ega serta Diès di kawasan Divo. Gelombang penghijrahan kemudian membawa kelompok penutur bahasa Kru dari barat daya, kelompok Mande dari utara dan barat, masyarakat Gur dari kawasan Sahel serta masyarakat Akan dari timur.

Sebelum penjajahan Eropah, wilayah ini tidak membentuk sebuah negara tunggal. Sebaliknya, masyarakatnya tersusun dalam kerajaan, kesatuan politik, kampung autonomi dan rangkaian perdagangan yang berbeza. Empayar Kong, yang diasaskan pada awal abad ke-18 di utara, berkembang sebagai pusat perdagangan dan pengajian Islam. Di timur laut, Kerajaan Gyaaman menghubungkan kawasan pedalaman dengan rangkaian perdagangan Akan dan kerajaan-kerajaan di wilayah yang kini menjadi Ghana.

Pemerintahan Perancis

Hubungan tetap dengan pedagang Eropah berkembang di kawasan pantai sejak abad ke-15. Perancis menubuhkan beberapa pos perdagangan dan membuat perjanjian perlindungan dengan pemerintah tempatan pada abad ke-19. Pada 10 Mac 1893, wilayah tersebut diisytiharkan sebagai tanah jajahan Côte d'Ivoire, dengan Louis-Gustave Binger sebagai gabenor pertamanya.

Penaklukan Perancis menghadapi tentangan yang berpanjangan, khususnya daripada pasukan Samori Ture di utara dan masyarakat tempatan di kawasan hutan. Samori ditangkap pada 1898, tetapi kawalan kolonial yang berkesan ke atas seluruh wilayah hanya dicapai secara beransur-ansur. Côte d'Ivoire dimasukkan ke dalam persekutuan Afrika Barat Perancis pada 1904.

Pentadbiran kolonial mengembangkan pengeluaran koko, kopi, kayu dan tanaman eksport lain. Jalan raya dan landasan kereta api dari Abidjan ke kawasan pedalaman dibina untuk menghubungkan pusat pengeluaran dengan pantai. Pembangunan ini banyak bergantung pada cukai kepala, pengambilan buruh secara paksa dan penghijrahan pekerja dari kawasan yang kini menjadi Burkina Faso, Mali dan Guinea.

Selepas Perang Dunia Kedua, wakil-wakil Afrika memperoleh peranan politik yang lebih besar dalam institusi Perancis. Félix Houphouët-Boigny, seorang doktor, pemilik ladang dan pemimpin kesatuan peladang, menjadi tokoh utama dalam penghapusan buruh paksa dan penubuhan Perhimpunan Demokratik Afrika. Pembaharuan pada 1950-an memperluas hak mengundi dan pemerintahan sendiri.

Kemerdekaan dan era Houphouët-Boigny

Côte d'Ivoire menjadi sebuah republik autonomi dalam Komuniti Perancis pada 4 Disember 1958 dan mencapai kemerdekaan penuh pada 7 Ogos 1960. Houphouët-Boigny dipilih sebagai presiden pertama dan kekal berkuasa sehingga meninggal dunia pada 1993.

Di bawah Houphouët-Boigny, negara ini mengamalkan hubungan rapat dengan Perancis, dasar pasaran yang terbuka kepada pelaburan asing serta pengembangan pesat tanaman koko dan kopi. Pertumbuhan ekonomi pada 1960-an dan 1970-an, yang kadangkala disebut sebagai “keajaiban Côte d'Ivoire”, membiayai pembangunan Abidjan, jalan raya, sekolah dan perkhidmatan awam. Pertumbuhan tersebut turut bergantung pada kemasukan pekerja dari negara jiran dan peluasan pertanian ke kawasan hutan.

Sistem politik pada masa itu dikuasai oleh Parti Demokratik Côte d'Ivoire – Perhimpunan Demokratik Afrika dan hanya beralih secara rasmi kepada persaingan berbilang parti pada 1990. Kemerosotan harga koko dan kopi sejak penghujung 1970-an, peningkatan hutang serta dasar penjimatan pada 1980-an dan awal 1990-an melemahkan model pembangunan tersebut.

Rampasan kuasa dan perang saudara

Selepas kematian Houphouët-Boigny, jawatan presiden diambil alih oleh Henri Konan Bédié. Pemerintahannya mengembangkan konsep ivoirité, yang mengaitkan keanggotaan politik dan kelayakan memegang jawatan dengan persoalan keturunan dan kewarganegaraan. Konsep tersebut meningkatkan ketegangan antara penduduk yang dianggap “asal” dengan masyarakat berlatarbelakangkan penghijrahan serantau.

Pada 24 Disember 1999, Bédié digulingkan dalam rampasan kuasa tentera yang diketuai oleh Jeneral Robert Guéï. Pilihan raya presiden 2000 membawa Laurent Gbagbo ke tampuk pemerintahan selepas Guéï cuba menolak keputusan yang tidak memihak kepadanya. Ketegangan politik, pertikaian kewarganegaraan dan ketidakpuasan dalam angkatan tentera berterusan.

Pemberontakan tentera pada September 2002 berkembang menjadi Perang Saudara Côte d'Ivoire Pertama. Pihak pemberontak menguasai bahagian utara, manakala kerajaan mengekalkan kawalan di selatan. Pasukan Perancis dan Operasi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Côte d'Ivoire ditempatkan di zon pemisah. Perjanjian Politik Ouagadougou pada 2007 membuka jalan kepada perkongsian kuasa, pembongkaran zon pemisah dan persediaan untuk pilihan raya.

Pilihan raya presiden 2010 berakhir dengan pertikaian antara Gbagbo dan Alassane Ouattara. Suruhanjaya pilihan raya mengisytiharkan Ouattara sebagai pemenang, keputusan yang diperakui oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, tetapi Gbagbo enggan menyerahkan kuasa. Konflik yang menyusul mengorbankan kira-kira 3,000 orang dan disertai pelanggaran hak asasi manusia oleh pasukan kedua-dua pihak. Gbagbo ditangkap pada April 2011 dan Ouattara mengangkat sumpah sebagai presiden pada bulan berikutnya.

Perkembangan sejak 2011

Kerajaan Ouattara memberikan keutamaan kepada pembinaan semula jalan raya, tenaga, pelabuhan dan kemudahan awam serta pemulihan hubungan dengan penderma antarabangsa. Ekonomi berkembang dengan pesat pada sebahagian besar dekad 2010-an, tetapi proses perdamaian, pengagihan manfaat pertumbuhan dan pertanggungjawaban terhadap jenayah semasa konflik kekal sebagai persoalan politik.

Perlembagaan baharu diluluskan melalui referendum pada 2016. Perlembagaan tersebut menubuhkan Republik Ketiga, jawatan naib presiden dan Parlimen dwikamar. Pencalonan Ouattara bagi penggal ketiga pada 2020 dipertikaikan oleh pembangkang, yang berhujah bahawa had dua penggal masih terpakai, manakala kerajaan menyatakan bahawa perlembagaan baharu telah memulakan aturan penggal yang baharu.

Dalam pilihan raya presiden pada 25 Oktober 2025, Ouattara dipilih semula pada pusingan pertama dengan 3,759,030 undi atau 89.77% undi sah. Kadar keluar mengundi ialah 50.10%. Pilihan raya itu berlangsung tanpa beberapa tokoh utama pembangkang, termasuk Tidjane Thiam dan Laurent Gbagbo, yang tidak memenuhi syarat undang-undang untuk dimasukkan dalam senarai calon.

Geografi dan alam sekitar

Rencana utama: Geografi Côte d'Ivoire

Côte d'Ivoire meliputi kawasan seluas 322,462 kilometer persegi. Negara ini mempunyai pantai sepanjang Teluk Guinea dan bentuk wilayah yang secara umumnya menyerupai segi empat. Sempadannya dengan Liberia dan Guinea merentasi kawasan hutan serta tanah tinggi di barat, manakala sempadan dengan Mali dan Burkina Faso terletak di kawasan savana utara.

Bentuk muka bumi dan iklim

Dataran pesisir di selatan terdiri daripada pantai berpasir, paya bakau dan beberapa lagun besar, termasuk Laguna Ébrié yang memisahkan sebahagian Abidjan daripada laut terbuka. Kawasan tengah terdiri daripada dataran rendah dan dataran beralun, manakala barat lebih bergunung-ganang. Titik tertinggi negara ialah Gunung Nimba, setinggi kira-kira 1,752 meter, di sempadan Guinea dan Liberia.

Empat sistem sungai utama mengalir dari utara ke selatan, iaitu Sungai Cavally, Sungai Sassandra, Sungai Bandama dan Sungai Comoé. Sungai-sungai tersebut penting untuk penjanaan hidroelektrik, pertanian dan bekalan air, tetapi kebanyakannya tidak sesuai untuk pelayaran jarak jauh kerana jeram dan perubahan aliran mengikut musim.

Iklimnya tropika dan berubah dari kawasan lembap khatulistiwa di selatan kepada iklim savana yang lebih kering di utara. Selatan biasanya mengalami dua musim hujan, manakala utara mengalami satu musim hujan yang utama. Angin kering Harmattan dari Sahara mempengaruhi bahagian utara pada musim kemarau. Hujan lebat menjadikan kawasan pesisir, termasuk Abidjan, terdedah kepada banjir dan tanah runtuh.

Biodiversiti dan pemuliharaan

Hutan di Taman Negara Taï, salah satu kawasan hutan hujan primer utama di Afrika Barat.

Peralihan daripada hutan hujan di selatan kepada savana di utara menghasilkan kepelbagaian habitat. Negara ini mempunyai populasi gajah hutan, cimpanzi, badak air kerdil, antelop, primat dan pelbagai spesies burung, walaupun banyak populasi hidupan liar telah berkurangan akibat kehilangan habitat, pemburuan haram dan peluasan pertanian.

Taman Negara Taï melindungi salah satu kawasan hutan hujan primer terbesar yang masih tinggal di Afrika Barat. Taman Negara Comoé pula merangkumi savana, hutan galeri dan dataran banjir di timur laut. Kedua-duanya ialah Tapak Warisan Dunia UNESCO. Bahagian Côte d'Ivoire dalam Rizab Alam Semula Jadi Ketat Gunung Nimba turut mempunyai status yang sama.

Kehilangan hutan merupakan antara cabaran alam sekitar utama. Pengembangan ladang koko, pembalakan, perlombongan dan petempatan telah mengurangkan kawasan hutan secara mendadak sejak pertengahan abad ke-20. Dasar semasa menumpukan pemulihan hutan, pertanian tanpa penebangan hutan dan pengawasan rantaian bekalan koko, tetapi pelaksanaannya berdepan persoalan pemilikan tanah dan mata pencarian pekebun kecil.

Politik dan pemerintahan

Rencana utama: Politik Côte d'Ivoire

Alassane Ouattara, presiden Côte d'Ivoire.

Perlembagaan dan institusi

Côte d'Ivoire ialah republik kesatuan berpresiden berdasarkan Perlembagaan 2016, sebagaimana yang dipinda pada 2020. Presiden merupakan ketua negara dan memegang kuasa eksekutif. Presiden dipilih melalui undi langsung untuk penggal lima tahun dan boleh memegang jawatan selama dua penggal mengikut teks perlembagaan.

Naib presiden dilantik oleh presiden dengan persetujuan Parlimen dan mengambil alih jawatan presiden jika berlaku kekosongan mengikut syarat perlembagaan. Perdana menteri, yang juga dilantik oleh presiden, menyelaras kegiatan kerajaan tetapi bertanggungjawab kepada presiden.

Jawatan eksekutif utama Côte d'Ivoire

Jawatan	Penyandang	Mula memegang jawatan semasa	Kaedah pemilihan atau pelantikan	Peranan
Presiden	Alassane Ouattara	8 Disember 2025	Dipilih secara langsung; keputusan muktamad pilihan raya 2025 mengesahkannya sebagai pemenang pusingan pertama	Ketua negara dan pemegang utama kuasa eksekutif
Naib Presiden	Tiémoko Meyliet Koné	19 April 2022	Dilantik oleh presiden mengikut peruntukan perlembagaan	Membantu presiden dan mengambil alih jawatan mengikut aturan penggantian
Perdana Menteri	Robert Beugré Mambé	21 Januari 2026	Dilantik oleh presiden	Ketua kerajaan dan penyelaras kegiatan kementerian

Kuasa perundangan dipegang oleh Parlimen dwikamar yang terdiri daripada Perhimpunan Kebangsaan dan Senat. Ahli Perhimpunan Kebangsaan dipilih secara langsung, manakala dua pertiga senator dipilih secara tidak langsung oleh wakil tempatan dan satu pertiga dilantik oleh presiden. Sistem kehakiman merangkumi mahkamah biasa, mahkamah pentadbiran, Mahkamah Kasasi, Majlis Negara dan Majlis Perlembagaan.

Pilihan raya dan parti politik

Politik kepartian sejak kemerdekaan lama didominasi oleh Parti Demokratik Côte d'Ivoire. Selepas pengenalan persaingan berbilang parti pada 1990, parti utama lain termasuk Perhimpunan Republikan Côte d'Ivoire, Barisan Rakyat Côte d'Ivoire, Parti Rakyat Afrika – Côte d'Ivoire serta beberapa parti pembangkang dan gabungan yang berubah mengikut pilihan raya.

Gabungan pemerintah Perhimpunan Houphouëtis untuk Demokrasi dan Keamanan menguasai politik kebangsaan sejak dekad 2010-an. Dalam pilihan raya Perhimpunan Kebangsaan pada 27 Disember 2025, gabungan itu memenangi 197 daripada 255 kerusi berdasarkan keputusan yang diumumkan oleh Suruhanjaya Pilihan Raya Bebas.

Persaingan politik dipengaruhi oleh pertikaian mengenai kelayakan calon, daftar pemilih, kebebasan institusi pilihan raya dan pengunduran atau pemulauan oleh parti pembangkang. Pada masa yang sama, penyertaan semula parti-parti utama dalam pilihan raya perundangan dan tempatan selepas krisis 2010–2011 telah memperluas ruang persaingan berbanding tempoh konflik.

Hubungan luar

Côte d'Ivoire menganggotai Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Kesatuan Afrika, Komuniti Ekonomi Negara-Negara Afrika Barat, Kesatuan Ekonomi dan Kewangan Afrika Barat, Pertubuhan Kerjasama Islam, Pertubuhan Antarabangsa Francophonie dan Pertubuhan Perdagangan Dunia. Abidjan menjadi tempat beberapa institusi serantau dan antarabangsa, termasuk ibu pejabat Bank Pembangunan Afrika.

Hubungan dengan Perancis kekal rapat dari segi perdagangan, pelaburan, kebudayaan dan keselamatan, tetapi Côte d'Ivoire turut memperluas hubungan dengan negara Afrika lain, Kesatuan Eropah, Amerika Syarikat, China, India, Turki dan negara-negara Teluk. Dasar luarnya menekankan integrasi ekonomi serantau dan kestabilan di Afrika Barat, khususnya ketika negara-negara Sahel berdepan pemberontakan bersenjata dan perubahan pemerintahan.

Pembahagian pentadbiran

Pentadbiran wilayah Côte d'Ivoire berasaskan dua mekanisme yang berjalan serentak. Melalui dekonsentrasi, kerajaan pusat menjalankan kuasanya menerusi hierarki wilayah, jabatan, subwilayah dan kampung yang diketuai oleh pegawai pentadbiran wilayah yang dilantik. Melalui desentralisasi pula, wilayah dan komun diiktiraf sebagai pihak berkuasa tempatan yang mempunyai keperibadian undang-undang dan autonomi kewangan. Daerah autonomi merupakan entiti wilayah khas yang menggabungkan kedua-dua mekanisme tersebut.

Sebanyak 12 daerah autonomi yang diwujudkan melalui Dekri No. 2021-276 bertarikh 9 Jun 2021 dimansuhkan melalui Dekri No. 2026-05/2 bertarikh 7 Januari 2026. Susulan pemansuhan tersebut, hanya Daerah Autonomi Abidjan dan Daerah Autonomi Yamoussoukro mengekalkan taraf daerah autonomi.

Menurut Direktorat Jeneral Pentadbiran Wilayah, pembahagian pentadbiran semasa merangkumi dua daerah autonomi, 31 wilayah, 111 jabatan dan 494 subwilayah. Di samping itu, Direktorat Jeneral Desentralisasi dan Pembangunan Tempatan menyenaraikan 201 komun.

Wilayah, jabatan dan subwilayah diwujudkan, diubah atau dimansuhkan melalui dekri yang diluluskan oleh Majlis Menteri, manakala perubahan terhadap kampung ditetapkan melalui perintah menteri yang bertanggungjawab terhadap pentadbiran wilayah. Komun bukan peringkat bawahan selepas subwilayah dalam hierarki dekonsentrasi, tetapi merupakan unit desentralisasi yang boleh merangkumi kejiranan atau kampung. Oleh itu, rangkaian komun wujud selari dengan bahagian pentadbiran kerajaan pusat.

Struktur pentadbiran wilayah Côte d'Ivoire

Entiti	Kedudukan dalam sistem	Bilangan semasa	Pihak berkuasa dan peranan
Daerah autonomi	Entiti wilayah khas yang menggabungkan dekonsentrasi dengan desentralisasi.	2	Mempunyai majlis daerah autonomi, gabenor dan biro majlis. Sebuah daerah autonomi boleh menghimpunkan beberapa wilayah atau sekumpulan jabatan, komun dan subwilayah.
Wilayah	Serentak menjadi bahagian pentadbiran kerajaan pusat dan pihak berkuasa tempatan. Setiap wilayah merangkumi sekurang-kurangnya dua jabatan.	31	Pentadbiran kerajaan pusat diketuai oleh prefek wilayah (préfet de région) yang dilantik melalui dekri Majlis Menteri. Organ pemerintahan tempatannya merangkumi majlis wilayah, presiden majlis, biro dan jawatankuasa ekonomi serta sosial wilayah.
Jabatan	Bahagian pentadbiran kerajaan pusat yang menjadi penghubung antara wilayah dengan subwilayah.	111	Diketuai oleh prefek jabatan (préfet) yang dilantik melalui dekri Majlis Menteri. Prefek menyelaras kegiatan perkhidmatan kerajaan dalam jabatan dan menyelia subprefek.
Subwilayah	Bahagian pentadbiran perantaraan antara jabatan dengan kampung.	494	Diketuai oleh subprefek (sous-préfet) yang bertindak di bawah kuasa prefek jabatan. Subprefek mewakili kerajaan, menyelaras perkhidmatan pentadbiran tempatan dan menyelia ketua kampung.
Kampung	Unit asas dalam hierarki pentadbiran kerajaan pusat.	Tidak dinyatakan	Diketuai oleh ketua kampung yang dibantu oleh majlis kampung atau barisan pemuka tempatan. Ketua kampung menjadi penghubung antara penduduk dengan pihak pentadbiran.
Komun	Pihak berkuasa tempatan berautonomi yang boleh merangkumi satu atau beberapa kejiranan atau kampung.	201	Mempunyai majlis perbandaran, datuk bandar dan badan eksekutif perbandaran. Komun mengurus urusan tempatan dan menyumbang kepada pembangunan, pemodenan kawasan luar bandar serta peningkatan mutu kehidupan penduduk.

Ekonomi

Rencana utama: Ekonomi Côte d'Ivoire

Côte d'Ivoire mempunyai salah satu ekonomi terbesar di Afrika Barat dan memainkan peranan penting dalam perdagangan serta sistem kewangan Kesatuan Ekonomi dan Kewangan Afrika Barat. Ekonominya berasaskan gabungan pertanian eksport, pembuatan, perlombongan, pembinaan, perdagangan, pengangkutan, telekomunikasi dan perkhidmatan kewangan.

IMF menganggarkan KDNK nominal sekitar AS$112.1 bilion dan KDNK per kapita AS$3,313 bagi 2026. Pertumbuhan KDNK benar diunjurkan sebanyak 6.0% pada tahun yang sama, berbanding anggaran 6.5% pada 2025. Inflasi purata pula diunjurkan meningkat kepada 3.3% pada 2026 selepas berada hampir sifar pada 2025. Unjuran ini tertakluk pada perubahan harga koko dan petroleum, permintaan dunia serta keadaan geopolitik.

Pertanian dan sumber asli

Seorang peladang koko di Côte d'Ivoire.

Côte d'Ivoire ialah pengeluar biji koko terbesar dunia. Koko merupakan sumber pendapatan utama bagi berjuta-juta pekebun, pekerja dan isi rumah serta penyumbang besar kepada hasil eksport. Pengeluaran tertumpu di kawasan hutan dan bekas kawasan hutan di barat, tengah dan selatan. Industri ini berdepan masalah turun naik harga, usia pokok, penyakit tanaman, pendapatan pekebun yang rendah, buruh kanak-kanak dan kehilangan hutan.

Negara ini juga merupakan pengeluar utama gajus mentah, kopi robusta, getah asli, minyak sawit, kapas, pisang dan nanas. Kerajaan menggalakkan pemprosesan tempatan supaya lebih banyak nilai ekonomi daripada koko, gajus dan tanaman lain dikekalkan dalam negara. Pertanian makanan menghasilkan ubi kayu, keladi, pisang tanduk, jagung, beras dan sayur-sayuran untuk pasaran domestik.

Sektor perlombongan berkembang melalui pengeluaran emas, mangan dan nikel. Pengeluaran petroleum dan gas asli luar pesisir turut meningkat selepas penemuan medan baharu. Walau bagaimanapun, pengembangan sektor ekstraktif menimbulkan keperluan terhadap pengawalseliaan alam sekitar, pengurusan hasil awam dan perlindungan masyarakat setempat.

Perindustrian, perkhidmatan dan pembangunan

Abidjan ialah pusat perindustrian dan perkhidmatan utama. Industri pembuatan termasuk pemprosesan makanan, penapisan petroleum, bahan binaan, tekstil, bahan kimia dan minuman. Negara ini mempunyai pasaran perbankan yang besar berbanding negara jiran dan menjadi tempat Bursa Saham Serantau, yang menyediakan pasaran sekuriti bagi negara-negara Kesatuan Ekonomi dan Kewangan Afrika Barat.

Pertumbuhan pesat sejak 2011 disokong oleh pelaburan awam dalam jalan raya, jambatan, tenaga dan pelabuhan serta peningkatan penggunaan dan pelaburan swasta. Namun, manfaat pertumbuhan tidak diagihkan secara sama rata. IMF menganggarkan bahawa 37.5% penduduk berada di bawah garis kemiskinan kebangsaan pada 2021. Pekerjaan tidak formal, kekurangan peluang bagi golongan muda, perbezaan antara bandar dengan luar bandar serta akses yang tidak sekata kepada pendidikan dan kesihatan terus menjadi cabaran.

Indeks Pembangunan Manusia negara meningkat daripada 0.565 pada 2022 kepada 0.582 pada 2023, meletakkannya pada kedudukan ke-157 daripada negara dan wilayah yang dinilai oleh UNDP. Nilai Gini terkini yang diterbitkan oleh Bank Dunia ialah 35.3 bagi 2021.

Pengangkutan dan infrastruktur

Lapangan Terbang Antarabangsa Félix-Houphouët-Boigny di Abidjan.

Rangkaian pengangkutan tertumpu di sekitar Abidjan dan koridor yang menghubungkannya dengan kawasan pengeluaran serta negara pedalaman. Pelabuhan Autonomi Abidjan ialah pelabuhan kontena dan perdagangan utama, manakala Pelabuhan Autonomi San-Pédro penting bagi eksport koko, kayu, mineral dan hasil pertanian dari barat.

Landasan kereta api menghubungkan Abidjan dengan Ouagadougou di Burkina Faso melalui Bouaké, Katiola, Ferkessédougou dan bandar sempadan Ouangolodougou. Laluan tersebut digunakan terutamanya untuk pengangkutan barang serta menyediakan perkhidmatan penumpang yang terhad.

Lapangan Terbang Antarabangsa Félix-Houphouët-Boigny di Abidjan merupakan pintu masuk udara utama. Air Côte d'Ivoire menyediakan perkhidmatan antara Abidjan dengan bandar-bandar dalam negara serta destinasi serantau dan antarabangsa. Jalan raya menghubungkan Abidjan dengan Yamoussoukro, Bouaké, San-Pédro serta sempadan Ghana, Burkina Faso, Mali, Guinea dan Liberia.

Bekalan elektrik diperoleh daripada gabungan loji haba, gas asli, hidroelektrik dan kapasiti tenaga boleh baharu yang sedang dibangunkan. Côte d'Ivoire mengeksport sebahagian tenaga elektriknya kepada beberapa negara jiran, tetapi pengembangan rangkaian luar bandar dan kebolehpercayaan bekalan masih menjadi keutamaan pembangunan.

Demografi

Rencana utama: Demografi Côte d'Ivoire

Banci 2021 mencatatkan 29,389,150 penduduk. Pertumbuhan penduduk didorong oleh kadar kelahiran yang agak tinggi serta penghijrahan serantau. Kawasan Abidjan menempatkan bahagian terbesar penduduk bandar, manakala bandar utama lain termasuk Bouaké, Korhogo, Yamoussoukro, San-Pédro, Daloa, Man dan Gagnoa.

Etnik, kewarganegaraan dan bahasa

Banci membahagikan warganegara Côte d'Ivoire kepada beberapa rumpun etnolinguistik utama. Masyarakat Akan, termasuk Baoulé, Anyin dan Abron, membentuk kira-kira 38% warganegara. Kelompok Mande Utara dan Gur masing-masing membentuk kira-kira 22%, diikuti Kru sebanyak 9.1% dan Mande Selatan sebanyak 8.6%.

Kira-kira 22% daripada jumlah penduduk pada 2021 bukan warganegara. Kebanyakan mereka atau keluarga mereka berasal dari Burkina Faso, Mali, Guinea dan negara Afrika Barat yang lain. Penghijrahan ini berkait rapat dengan sejarah pembangunan ladang, pelabuhan, perdagangan dan bandar-bandar Côte d'Ivoire. Status kewarganegaraan, hak milik tanah serta penyertaan politik keturunan pendatang menjadi isu penting dalam krisis politik sejak 1990-an.

Bahasa Perancis digunakan dalam pemerintahan, pendidikan formal, media dan perdagangan. Puluhan bahasa tempatan digunakan dalam kehidupan seharian. Bahasa Dioula, satu bentuk bahasa Manding, berfungsi sebagai lingua franca dalam perdagangan dan komunikasi antara kelompok, khususnya di utara dan kawasan bandar. Bahasa utama lain termasuk Baoulé, Bété, Sénoufo, Anyin, Dan dan Agni.

Agama

Basilika Notre-Dame de la Paix di Yamoussoukro.

Côte d'Ivoire mempunyai masyarakat beragama yang pelbagai. Menurut banci 2021, umat Islam membentuk 42.5% penduduk dan penganut Kristian 39.8%. Sebanyak 12.6% menyatakan bahawa mereka tidak beragama, manakala selebihnya menganut kepercayaan tradisional, agama lain atau tidak menyatakan pegangan mereka.

Pegangan agama penduduk Côte d'Ivoire, banci 2021

Agama atau pegangan	Bahagian penduduk	Catatan
Islam	42.5%	Majoritinya Sunni; paling meluas di utara tetapi mempunyai komuniti besar di seluruh negara
Agama Kristian	39.8%	Merangkumi Katolik, Protestan, Evangelikal dan gereja bebas Afrika
Tidak beragama	12.6%	Termasuk penduduk yang tidak mengaku menganut mana-mana agama
Kepercayaan tradisional Afrika	2.2%	Amalan tradisional juga boleh wujud bersama Islam atau agama Kristian
Tidak dinyatakan	2.2%	Tiada pegangan dilaporkan dalam banci
Lain-lain	0.7%	Termasuk kumpulan agama yang lebih kecil

Islam telah tersebar di kawasan utara melalui rangkaian perdagangan Sahara dan kerajaan-kerajaan Mande sejak beberapa abad lalu. Mubaligh Kristian beroperasi di kawasan pantai sejak zaman awal hubungan Eropah, tetapi pertumbuhan besar komuniti Kristian berlaku pada abad ke-19 dan ke-20. Perkahwinan dan keluarga yang merangkumi lebih daripada satu agama bukan sesuatu yang luar biasa, khususnya di bandar-bandar besar.

Pendidikan dan kesihatan

Pendidikan rendah secara rasmi diwajibkan dan bahasa Perancis menjadi bahasa pengantar utama. Sistem pendidikan merangkumi sekolah awam, sekolah swasta, sekolah agama, institusi teknikal dan universiti. Institusi pengajian tinggi utama termasuk Universiti Félix Houphouët-Boigny di Abidjan, Universiti Alassane Ouattara di Bouaké serta beberapa universiti awam wilayah.

Pertumbuhan bilangan kanak-kanak dan penghijrahan ke bandar memberikan tekanan terhadap bilik darjah, tenaga pengajar dan kemudahan. Ketidaksamaan jantina dan wilayah dalam kadar penyertaan telah berkurangan tetapi belum dihapuskan sepenuhnya, khususnya pada pendidikan menengah dan tinggi.

Menurut data UNDP bagi 2023, jangka hayat ketika lahir ialah 61.9 tahun. Jangkaan tempoh persekolahan ialah 11.4 tahun, manakala purata tempoh persekolahan penduduk dewasa ialah 4.9 tahun. Sistem kesihatan menggabungkan hospital universiti, hospital wilayah, pusat kesihatan tempatan dan penyedia swasta. Cabaran utamanya termasuk pembiayaan, kekurangan kakitangan di luar bandar, kematian ibu dan bayi serta penyakit berjangkit seperti malaria, tuberkulosis dan HIV/AIDS.

Budaya

Penari bertopeng dalam suatu upacara di kawasan Odienné.

Budaya Côte d'Ivoire mencerminkan kepelbagaian masyarakat Akan, Kru, Mande, Gur dan komuniti pendatang Afrika Barat. Tradisi lisan, tarian, muzik, ukiran kayu, topeng, tekstil dan upacara keagamaan berbeza mengikut wilayah dan kelompok masyarakat.

Kesusasteraan, muzik dan makanan

Kesusasteraan moden berkembang dalam bahasa Perancis serta melalui penerbitan dan persembahan lisan dalam bahasa tempatan. Penulis terkemuka termasuk Bernard Dadié, Ahmadou Kourouma, Véronique Tadjo dan Tanella Boni. Karya mereka membincangkan penjajahan, negara pascakemerdekaan, perang, penghijrahan, identiti dan perubahan sosial.

Muzik popular Côte d'Ivoire mempunyai pengaruh besar di Afrika francofon. Genre zouglou muncul dalam kalangan pelajar dan golongan muda bandar pada 1990-an, manakala coupé-décalé berkembang dalam komuniti Côte d'Ivoire di Paris sebelum menjadi fenomena serantau. Pemuzik terkenal termasuk Alpha Blondy, Tiken Jah Fakoly, Magic System, Meiway dan DJ Arafat.

Hidangan attiéké bersama ikan di Abidjan.

Makanan ruji berbeza mengikut wilayah. Attiéké, iaitu ubi kayu yang ditapai dan dikukus, lazim dimakan bersama ikan, daging atau sos. Hidangan lain termasuk alloco daripada pisang tanduk goreng, foutou daripada pisang atau keladi yang ditumbuk, kedjenou berupa rebusan daging serta pelbagai sos kacang, biji palma dan sayur-sayuran.

Warisan dan sukan

Sebahagian daripada bandar bersejarah Grand-Bassam, sebuah Tapak Warisan Dunia UNESCO.

Lima Tapak Warisan Dunia UNESCO di negara ini ialah Taman Negara Comoé, Taman Negara Taï, Rizab Alam Semula Jadi Ketat Gunung Nimba, bandar bersejarah Grand-Bassam dan masjid-masjid gaya Sudan di utara Côte d'Ivoire. Grand-Bassam, bekas ibu kota kolonial, mengekalkan susun atur bandar dan seni bina yang mencerminkan hubungan antara kawasan pentadbiran Eropah dengan petempatan masyarakat Afrika.

Bola sepak ialah sukan paling popular. Pasukan bola sepak kebangsaan Côte d'Ivoire, yang dikenali sebagai Les Éléphants, memenangi Piala Negara-Negara Afrika pada 1992, 2015 dan edisi 2023 yang berlangsung pada awal 2024. Côte d'Ivoire menjadi tuan rumah kejohanan 2023 dan menewaskan Nigeria dalam perlawanan akhir di Abidjan. Pemain terkenal termasuk Didier Drogba, Yaya Touré, Kolo Touré dan Didier Zokora.

Sukan lain yang diamalkan termasuk bola keranjang, ragbi, olahraga, bola baling dan taekwondo. Cheick Cissé memenangi pingat emas taekwondo dalam Sukan Olimpik Musim Panas 2016, pingat emas Olimpik pertama bagi Côte d'Ivoire.

Rujukan

Sumber

• David, Philippe (2000). La Côte d'Ivoire (dalam bahasa Perancis). Paris: Karthala. ISBN 978-2-8111-0196-1.
• Jessup, John E. (1998). An Encyclopedic Dictionary of Conflict and Conflict Resolution, 1945–1996. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 978-0-313-28112-9.
• Kipré, Pierre (1992). Histoire de la Côte d'Ivoire (dalam bahasa Perancis). Abidjan: Éditions AMI. OCLC 33233462.
• Lea, David; Rowe, Annamarie (2001). A Political Chronology of Africa. London: Europa Publications. ISBN 978-1-85743-116-2.
• Lipski, John M. (2005). A History of Afro-Hispanic Language. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-82265-7.
• Rougerie, Gabriel (1978). L'Encyclopédie générale de la Côte d'Ivoire (dalam bahasa Perancis). Abidjan: Nouvelles Éditions africaines. OCLC 5727980.
• Thornton, John (1996). Africa and Africans in the Making of the Atlantic World, 1400–1800. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62724-5.

Pautan luar

• (Perancis) Portal rasmi Kerajaan Côte d'Ivoire
• (Perancis) Portal rasmi Presiden Republik Côte d'Ivoire
• (Perancis) Institut National de la Statistique
• (Perancis) Direktorat Jeneral Pentadbiran Wilayah