2026
| İllər |
|---|
| 2022 • 2023 • 2024 • 2025 — 2026 — 2027 • 2028 • 2029 • 2030 |
| Onilliklər |
| 2000-ci illər • 2010-cu illər — 2020-ci illər — 2030-cu illər • 2040-cı illər |
| Əsrlər |
| XX əsr — XXI əsr — XXII əsr |
| 2026 digər təqvimlərdə | |
|---|---|
| Qriqori təqvimi | 2026 MMXXVI |
| Yuli təqvimi | 2026 |
| Yuli təqvimi bizans erasında |
7534-7535 (1 sentyabr) |
| Romanın yarandığı gündən | 2778-2779 (21 aprel) |
| Avropa təqvimi |
5786-5787 ה'תשפ"ו - ה'תשפ"ז |
| Hicri təqvim | 1447-1448 |
| Erməni təqvimi | 4518-4519 (11 avqust)
ՍԻԶ |
| Çin təqvimi | 4722-4723 乙巳 - 丙午 yaşıl ilan - qırmızı at |
| Efiopiya təqvimi | 2018 - 2019 |
| Hind təqvimi | |
| ⁃ Vikram-samvat | 2082-2083 |
| - Şaka sambat | 1948—1949 |
| ⁃ Kali-yuqa | 5127-5128 |
| İran təqvimi | 1404-1405 |
| Buddist təqvimi | 2569 |
| Holosen təqvimi | 12026 |
| Yapon xronologiyası | 8 Reyva erası |
| Fransız inqilabı təqvimi | 234—235 |
| Çuçxe təqvimi | 115-ci çuçxe ili |
| Minqo təqvimi | 115-ci Tayvan ili |
2026 — üçüncü minilliyin və 21-ci əsrin 26-cı ili. Bu il ərzində ABŞ Venezuela və İrana qarşı əməliyyatlar keçirmiş, Kuba böhranına və 2026 Hörmüz boğazı böhranına səbəb olmuşdur. Qrenlandiya böhranı isə davam etmişdir.
Yanvar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 yanvar — Bolqarıstan pul vahidi olaraq avronu qəbul etmişdir.[1]
- 3 yanvar — ABŞ Venezuelaya hücum etmiş, Nikolas Maduro və həyat yoldaşını qaçırmışdır. Daha sonra Venezuela hökuməti ABŞ hökuməti ilə neft razılaşmasına getmişdir.[2][3] Həmçinin bax: Donald Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ ekspansionizmi
- 3 yanvar — Kuba böhranının başlanması.
- 8–9 yanvar — 2026-cı il İran qırğınları (İran etirazları (2025–2026) çərçivəsində)
- 9 yanvar — Yəməndə separatçı Cənub Keçid Şurası fəaliyyətini dayandırmışdır.[4]
- 14 yanvar — Qrenlandiya böhranına görə, Danimarka və bir sıra Avropa ölkələri "Arktika Dözümlülüyü" əməliyyatına başlamışdır.[5]
- 20 yanvar — Suriya Demokratik Qüvvələri ərazisinin çoxunu itirmiş və bu ərazilər Əhməd əş-Şaraanın başçılıq etdiyi Suriya hakimiyyəti tərəfindən ələ keçirilmişdir.[6]
- 22 yanvar
- ABŞ Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatında üzvlükdən çıxmışdır.[7]
- Sülh Şurasının təsisedici nizamnaməsi imzalanmışdır.[8]
- 26 yanvar — yalnız süni intellektin (Sİ) qarşılıqlı əlaqə qura bildiyi sosial şəbəkə olan Moltbook açılmışdır.[9]
- 27 yanvar — Hindistan və Avropa İttifaqı arasında Azad Ticarət Sazişi imzalanmışdır.
- 28 yanvar — Baramatidə Learjet 45 qəzası
- 30 yanvar
- Epşteyn sənədləri ilə bağlı 3 milyon səhifə cəmiyyətə təqdim edilmişdir.[10]
- Ketrin Ohara vəfat etmişdir.[11]
Nikolas Maduro ABŞ ordusu tərəfindən tutulduqdan sonra.
2026-cı il İran qırğınlarından sonra Tehranda cəsədlər. 12 yanvar 2026.
Danimarka və Fransa əsgərləri "Arktika Dözümlülüyü" əməliyyatında.
Fevral
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 5 fevral — Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının liderlərinin məhkəməsində təqsirləndirilən şəxslərə qarşı hökm çıxarılaraq onların hamısını təqsirli bilinmişdir. Arayik Harutyunyan, David Babayan, David İşxanyan, Levon Mnatsakanyan və David Manukyan ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmişdir. Digər on təqsirləndirilən şəxs 15 ildən 20 ilə qədər həbs cəzasına məhkum olunmuşdur. 17 fevral 2026-cı ildə Ruben Vardanyan da 20 il həbs cəzasına məhkum edilmişdir.[12][13]
- 6–22 fevral — 2026 Qış Olimpiya Oyunları
- 10 fevral — Azərbaycan və ABŞ rəsmiləri strateji tərəfdaşlıq haqqında xartiya imzalamışdır.[14]
- 26 fevral — 2026 Əfqanıstan-Pakistan münaqişəsinin başlanma tarixi[15]
- 28 fevral — İran müharibəsinin başlanma tarixi. Əli Xameneinin öldürülməsi.[16]
2026 Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.
Əli Xameneinin öldürülməsi münasibətilə İranın Bakı səfirliyində xatirə guşəsi.
Mart
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 2 mart — 2026 Livan müharibəsi başlamışdır.[17][18]
- 5 mart — İranın Naxçıvana zərbələri
- 8 mart — Müctəba Xamenei İranın ali dini lideri seçilmişdir.[17][18]
- 15 mart — Oskar mükafatı (2025)
- 17 mart
- Əli Laricani İsrail tərəfindən qətlə yetirilmişdir.
- Gürcüstan Patriarxı II İliya vəfat etmişdir.[19]
- 19 mart — Çak Norris vəfat etmişdir.[20]
- 26 mart — Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko ilə Şimali Koreya Sədri Kim Çen In iki ölkə arasında dostluq və əməkdaşlıq haqqında müqavilə imzalamışdır.[21]
- 29 mart — Rasim Balayev vəfat etmişdir.[22]
- 30 mart — Kosova Beynəlxalq Sabitləşdirmə Qüvvələri üçün qoşun göndərməyə razılaşmışdır.[23]
İranın Naxçıvana zərbələrindən sonra Azərbaycan Təhlükəsizlik Şurasının iclası
II İliyanın dəfni
Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko ilə Şimali Koreya Sədri Kim Çen Inin görüşü
_hadis%C9%99sind%C9%99n_sonra_Az%C9%99rbaycan_T%C9%99hl%C3%BCk%C9%99sizlik_%C5%9Euras%C4%B1n%C4%B1n_iclas%C4%B1.jpg)
_03.jpg)
Aprel
[redaktə | vikimətni redaktə et]
.jpg)
- 1 aprel — NASA Artemida-2 kosmik missiyasını başlatmışdır. Bu, 1972-ci ildən bəri ilk ekipajlı uçuşdur.[25]
- 2 aprel
- Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərin Hökumət başçılarının/Vitse-prezidentinin ikinci görüşü keçirilmişdir.[26] Qəbul edilən bəyanatda kritik minerallar, nüvə enerjisi, süni intelekt və kosmik texnologiyalar kimi məsələlərə yer verilmişdir.[27]
- Qazaxıstan Azərbaycanla müvafiq hökumətlərarası saziş imzalamaqla Transxəzər nəqliyyat marşrutunun institusional statusunu artırmağı planlaşdırdığını bəyan etmişdir. Tramp yolunun da bu marşrutla əlaqələndiriləcəyi elan edilmişdir.[28]
- 3 aprel — Azərbaycan–Hindistan münasibətləri: Azərbaycan və Hindistan rəsmiləri görüşərək enerji, ticarət, turizm və təhsil sahələrində əməkdaşlığı artırma yollarını müzakirə etmişdir.[29]
- 6 aprel
- Ukrayna və Suriya ölkə səfirliklərini bərpa etməyə qərar vermişdir.[30]
- Artemida-2 heyəti insanların Yerdən maksimum uzaqlaşdığı məsafənin rekordunu qırmışdır (406 min 771 kilometr). Yerin batması şəkli çəkilmişdir.[31]
- 7 aprel
- Gürcüstan–Qazaxıstan münasibətləri: Gürcüstan və Qazaxıstan rəsmiləri ölkələr arası əlaqələrin strateji səviyyəyə yüksəlməsini və Transxəzər nəqliyyat marşrutunun artan rolunu müzakirə etmişdir.[32]
- Almaniya–Qazaxıstan münasibətləri: Qazaxıstan və Almaniya Trans-Xəzər marşrutunu müzakirə etmişdir.[33]
- İran müharibəsində 2 həftəlik atəşkəs razılaşdırılmışdır.[34]
- 9 aprel — İmperator pinqvini Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi tərəfindən iqlim dəyişikliyinə görə nəsli kəsilməkdə olan növ sayılmağa başlanmışdır.[24]
- 10 aprel
- Özbəkistanda Əmir Teymurun 690 illiyi dövlət səviyyəsində qeyd olunmuşdur. "Əmir Teymur və Teymurilər sivilizasiyasının dünya tarixi və mədəniyyətində rolu və əhəmiyyəti" adlı elmi konfrans keçirilmişdir.[35]
- Daşkənddə Özbəkistanın İslam Sivilizasiyası Mərkəzi ilə Bakıdakı Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanmışdır.[36]
- 11 aprel — Pakistan–Səudiyyə Ərəbistanı Strateji İkitərəfli Müdafiə Müqaviləsi: Pakistan hərbi kontingenti Səudiyyə Ərəbistanında yerləşdirilmişdir. Bu iki ölkə arasındakı müqaviləyə əsasən edilmişdir.[37][38]
- 12 aprel — Viktor Orban seçkidə uduzduğunu qəbul etdikdən sonra Peter Magyar Macarıstan seçkilərinin qeyri-rəsmi qalibi olmuşdur.[39]
- 13 aprel — Rusiyada azərbaycanlılara qarşı insident: Şahin Şıxlinski və oğlu Mütvəli Şıxlinski müvafiq olaraq 9 il və 8 il həbsə məhkum edilmişdir.[40]
- 15 aprel — Azərbaycan Hava Yollarına məxsus Embraer 190 qəzası: Azərbaycan və Rusiya 2024-cü ildə Azərbaycan təyyarəsinin qəzaya uğraması ilə əlaqədar kompensasiyanın ödənilməsi də daxil olmaqla, qəzadan irəli gələn məsələlərin müvafiq şəkildə həlli barədə razılığa gəlmişdir.[41]
- 19–22 aprel — Argentina Prezidenti Xavyer Mileyin İsrailə səfəri.[42]
- 28 aprel
May
[redaktə | vikimətni redaktə et]
- 1 may
- Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEC təşkilatından rəsmi şəkildə çıxmışdır.[45]
- İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanlığı məlumat vermişdir ki, Fars körfəzinin idarə olunması üzrə yeni qaydalar və şərtlər İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei tərəfindən müəyyən ediləcək.[46]
- 2026 Avropa Parlamenti–Azərbaycan böhranının başlanması.[47]
- 6 may — Şimali Koreya Cənubi Koreya ilə yenidən birləşməklə bağlı maddəni konstitusiyasından çıxartmışdır.[48]
- 9 may — 2026 Moskva Qələbə Günü Paradı
- 12–16 may — Avstriyada 2026 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi[49]
- 15 may — Qazaxıstanda Türk Dövlətləri Təşkilatının Türküstan Zirvə görüşü[50]
Planlaşdırılmış tədbirlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 17–22 may — Azərbaycanda XIII Ümumdünya Şəhər Forumu (WUF13)[51]
- 7 iyun — Ermənistanda parlament seçkiləri (2026)
- 9 iyun–19 iyul — Şimali Amerikada 2026 FİFA Dünya Kuboku
Ölüm hadisələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps" (Press-reliz). Council of the European Union. 8 iyul 2025. 16 iyul 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 avqust 2025.
- ↑ "The New York Times". The New York Times. 4 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 yanvar 2026.
- ↑ "Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes". Reuters (ingilis). 4 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 yanvar 2026.
- ↑ "Yemeni southern separatists in Riyadh announce disputed disbanding of STC". Al Jazeera. 9 yanvar 2026. 11 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 yanvar 2026.
- ↑ "The Danish Armed Forces expand their presence and continue exercises in Greenland in close cooperation with allies". Ministry of Defence (ingilis). 15 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 yanvar 2026.
- ↑ "Syria-SDF ceasefire hangs in balance after renewed clashes, faltering talks". Al Jazeera. 20 yanvar 2026. 21 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 yanvar 2026.
- ↑ "United States Completes WHO Withdrawal". HHS.gov. 23 yanvar 2026. İstifadə tarixi: 23 yanvar 2026.
- ↑ Cleary, Olivia-Anne; Sutherland, Callum. "Trump Unveils Gaza 'Board of Peace' at Davos and Lauds Overseas Accomplishments". Time. 22 yanvar 2026. 24 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 yanvar 2026.
- ↑ Perlo, Jared. "Humans welcome to observe: This social network is for AI agents only". NBC News. 30 yanvar 2026. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2026.
- ↑ "Millions of Jeffrey Epstein files released by US justice department". BBC News (ingilis). 30 yanvar 2026. 5 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026.
- ↑ ""Evdə tək"in tanınmış aktrisası vəfat etdi". İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.
- ↑ "Суд в Баку приговорил к пожизненному сроку экс-президента Карабаха". РБК (rus). 5 yanvar 2026. 5 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 yanvar 2026.
- ↑ "Суд в Баку приговорил экс-главу бывшей непризнанной НКР к пожизненному заключению". Forbes (rus). 5 yanvar 2026. 6 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 yanvar 2026.
- ↑ "Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya". İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ Sprothen, Vera. "Angriffe in Kabul: Pakistan erklärt Taliban-Regierung "offenen Krieg"". DIE ZEIT (alman). 27 fevral 2026. 27 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 fevral 2026.
- ↑ "US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes". BBC News. 28 fevral 2026. 28 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- 1 2 "Hezbollah Claims Rocket, Drone Strike On Israeli Missile Defence Site Near Haifa". Bernama. 2 mart 2026. İstifadə tarixi: 3 mart 2026.
- 1 2 "Hezbollah says targeted 3 Israeli bases after strikes on Lebanon". France 24. Agence France-Presse. 3 mart 2026. İstifadə tarixi: 3 mart 2026.
- ↑ "Gürcüstan Patriarxı II İliya vəfat etdi". İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.
- ↑ "Məşhur aktyor Çak Norris vəfat edib". İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.
- ↑ "Belarusla Şimali Koreya dostluq və əməkdaşlıq haqqında müqavilə imzalayıblar". İstifadə tarixi: 26 mart 2026.
- ↑ "Rasim Balayev vəfat etdi - Yenilənib". İstifadə tarixi: 29 mart 2026.
- ↑ "Kosovo approves troops to Gaza under US-backed scheme". İstifadə tarixi: 30 mart 2026.
- 1 2 "Emperor penguin and Antarctic fur seal now Endangered due to climate change – IUCN Red List". İstifadə tarixi: 11 aprel 2026.
- ↑ Low, Lauren E. "Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission". NASA. 1 aprel 2026. İstifadə tarixi: 1 aprel 2026.
- ↑ "TDT-yə üzv dövlətlərin Hökumət başçıları/Vitse-prezidenti Bakıda görüşüb YENİLƏNİB VİDEO". İstifadə tarixi: 3 aprel 2026.
- ↑ "TDT-nin Bakıda keçirilən görüşü çərçivəsində birgə bəyanat qəbul edilib YENİLƏNİB". İstifadə tarixi: 3 aprel 2026.
- ↑ "Qazaxıstan Azərbaycanla saziş imzalamağı planlaşdırır - Baş nazir". İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.
- ↑ "Azerbaijan, India hold talks on expanding trade, regional stability PHOTO". İstifadə tarixi: 3 aprel 2026.
- ↑ "Ukrayna və Suriya səfirliklərin fəaliyyətini bərpa etmək barədə razılığa gəliblər". İstifadə tarixi: 6 aprel 2026.
- ↑ "Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before - watch live". BBC News. 6 aprel 2026. İstifadə tarixi: 6 aprel 2026.
- ↑ "Tbilisidə Gürcüstan-Qazaxıstan görüşündə regional bağlantı və strateji tərəfdaşlıq gündəmə gəlib". İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.
- ↑ "Qazaxıstan və Almaniya Trans-Xəzər marşrutunu müzakirə ediblər". İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.
- ↑ "Trump announces two-week ceasefire as Iran agrees to reopen Hormuz Strait". Al Jazeera. 8 aprel 2026. İstifadə tarixi: 8 aprel 2026.
Iran has said that safe passage through Hormuz will be possible through coordination with its armed forces. Published On 8 Apr 2026.
- ↑ "Özbəkistanda Əmir Teymurun 690 illiyi dövlət səviyyəsində qeyd olunur". İstifadə tarixi: 11 aprel 2026.
- ↑ "İslam Sivilizasiyası Mərkəzi ilə Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu əməkdaşlıq memorandumu imzalayıblar". İstifadə tarixi: 11 aprel 2026.
- ↑ "Pakistanın hərbi kontingenti Səudiyyə Ərəbistanında yerləşdirilib". İstifadə tarixi: 11 aprel 2026.
- ↑ "Pakistan qırıcılarını Səudiyyəyə yerləşdirdi". İstifadə tarixi: 11 aprel 2026.
- ↑ "Viktor Orbán concedes with Hungarian opposition on course for landslide election win". BBC. 12 aprel 2026.
- ↑ "Former head of Azerbaijani diaspora in Urals Shahin Shikhlinski jailed for 9 years, son gets 8 years". İstifadə tarixi: 13 aprel 2026.
- ↑ "Rusiya AZAL təyyarəsinin qəzaya düşməsinə görə kompensasiya ödəyəcək - Razılığa gəlindi". İstifadə tarixi: 15 aprel 2026.
- ↑ "Milei reiteró su respaldo a Israel en la guerra frente a Irán y cuestionó a la comunidad internacional: "Son cobardes"". İstifadə tarixi: 17 aprel 2026.
- ↑ "Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEC üzvlüyündən çıxır". İstifadə tarixi: 26 aprel 2026.
- ↑ "Canadian PM invited to attend European Political Community summit in May". İstifadə tarixi: 26 aprel 2026.
- ↑ "OPEC just lost one of its biggest players — here's the inside story of the UAE's exit and what the Saudi-UAE split really means for OPEC's market power". The Economic Times (ingilis). 30 aprel 2026. İstifadə tarixi: 30 aprel 2026.
- ↑ "Xamenei Fars körfəzində yeni qaydalar müəyyən edəcək". İstifadə tarixi: 2 may 2026.
- ↑ "Milli Məclisin qərarı: Avropa Parlamenti ilə bütün istiqamətlər üzrə əməkdaşlıq əlaqələri dayandırılır VİDEO". İstifadə tarixi: 2 may 2026.
- ↑ "North Korea Abandons Reunification With South Korea in Historic Shift". İstifadə tarixi: 8 may 2026.
- ↑ Schumacher, Elizabeth. "Eurovision: Vienna to host European Song Contest 2026". Deutsche Welle. 22 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 avqust 2025.
- ↑ "Ərdoğan Qazaxıstan Prezidentini yeni Konstitusiya münasibətilə təbrik edib". İstifadə tarixi: 30 mart 2026.
- ↑ "Azərbaycan 2026-cı ildə bir sıra beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edəcək - SİYAHI". İstifadə tarixi: 14 fevral 2026.
