le

le (język polski)

wymowa:

IPA: [lɛ], AS: [le]

znaczenia:

spójnik

(1.1) stpol. ale

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

zobacz listę tłumaczeń w haśle: ale

źródła:

le (język duński)

et leende (1.1) barn

le (2.1)

wymowa:

Dania: [ˈleˀ]

znaczenia:

czasownik nieprzechodni

(1.1) śmiać się

rzeczownik, rodzaj wspólny

(2.1) kosa

odmiana:

(1.1) at le, ler, lo, (have) let / leet

(2.1) en le, leen, leer, leerne

przykłady:

(1.1) „Hvad ler du ad?” spurgte Per. → „Z czego się śmiejesz?” – zapytał Piotr.

(2.1) Vi måtte slå græsset med en le. → Musieliśmy kosić trawę kosą.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) smile, grine

antonimy:

(1.1) græde

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

(1.1) den, der ler sidst, ler bedst

etymologia:

(1.1) stnord. lé

uwagi:

źródła:

le (język francuski)

wymowa:

^{ⓘ ⓘ ⓘ ⓘ}

znaczenia:

rodzajnik określony

(1.1) z rzeczownikami rodzaju męskiego, nie tłumaczy się

zaimek osobowy w funkcji dopełnienia bliższego rodzaju męskiego

(2.1) jego, go, on (3 os. lp)

odmiana:

lm les

przykłady:

(1.1) C'est le mari de ma soeur. → To mąż mojej siostry.

(2.1) Mais si, je le vois derrière toi ! → Ależ tak! Widzę go za tobą.

(2.1) Le voilà. → Oto on.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(2.1) lui

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1), (2.1) przed samogłoską lub bezdźwięcznym h ulegają skróceniu do l'

(1.1) zobacz też: un • la • les

(2.1) zob. il

źródła:

le (język friulski)

wymowa:

znaczenia:

zaimek dzierżawczy

(1.1) jej

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz friulski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.

le (gallo)

wymowa:

znaczenia:

rodzajnik określony

(1.1) z rzeczownikami rodzaju męskiego, nie tłumaczy się

odmiana:

(1.1) lm léz

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) przed samogłoską lub bezdźwięcznym h ulegają skróceniu do l'

źródła:

le (język hiszpański)

wymowa:

IPA: [le]

^ⓘ

znaczenia:

zaimek, forma fleksyjna

(1.1) forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp (él, ella, ello, usted) w funkcji dopełnienia dalszego → jemu, mu, jej, panu, pani

(1.2) forma słaba zaimka osobowego 3. os. m lp (él) w funkcji dopełnienia bliższego → jego, go, pana

odmiana:

(1.1-2)

 

osoba			zaimki akcentowane					zaimki nieakcentowane
			w funkcji podmiotu	w funkcji przydawki	dopełnienie przyimkowe			dopełnienie bliższe	dopełnienie dalsze	zwrotne
					…	zwrotne	+ con
lp	1.		yo		mí		conmigo	me
	2.		tú		ti		contigo	te
			vos
	3.	m	él, grzecz. usted1			sí	consigo	lo, le2	le se3	se
		ż	ella, grzecz. usted1					la
		n	ello	—	ello			lo
lm	1.	m	nosotros				—	nos
		ż	nosotras
	2.	m	vosotros4					os4
		ż	vosotras4
	3.	m	ellos, grzecz. ustedes1			sí	consigo	los	les se3	se
		ż	ellas, grzecz. ustedes1					las
Formy grzeczniościowe usted/es są zaimkami 2. os., lecz łączą się z formami czasowników w 3. os. i zgadzają się również z pozostałymi formami zaimkowymi w tej osobie. Akceptowany w języku oficjalnym przypadek „leísmo” (głównie w Hiszpanii), gdy zaimek odnosi się do osoby płci męskiej (ayer le vi lub ayer lo vi). Przybiera formę „se”, gdy poprzedza inny zaimek nieakcentowany w funkcji dopełnienia bliższego (se lo dije zamiast *le lo dije). W Ameryce, zachodniej Andaluzji i na Wyspach Kanaryjskich wszystkie zaimki 2. os. lm. pokrywają się z formami 3. os. (m.in. ustedes zastępuje vosotros/as).

przykłady:

(1.1) No le digas que lo hice yo. → Nie mów mu/jej, że to ja to zrobiłem/am.

(1.1) ¡Señor! ¿Quiere que le ayude? → Proszę pana! Chce pan, żeby panu pomóc?

składnia:

(1.1-2) zawsze na początku grupy werbalnej oprócz form enklitycznych bezokolicznika, imiesłowu czynnego (gerundio) i trybu rozkazującego, jak również pozostałych form o czysto literackim charakterze: verle, amándole, levántale, cójole

kolokacje:

synonimy:

(1.2) lo

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

łac. illi, C. od ille

uwagi:

(1.2) fenomen zwany leísmo, polegający na nadużywaniu formy „le” w przypadku, gdy powinien zostać użyty zaimek dopełnienia bliższego „lo” lub „la” (analogicznie do loísmo i laísmo); z powodu powszechnego występowania odstępstwo to jest dziś dopuszczane w języku starannym (leísmo aceptado), lecz tylko w odniesieniu do podmiotu rodzaju męskiego (lo vi = le vi, ale la vi = le vi)

źródła:

le (interlingua)

wymowa:

znaczenia:

rodzajnik określony

(1.1) brak odpowiednika w jęz. polskim

zaimek

(2.1) jego, go

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

le (język kaszubski)

wymowa:

znaczenia:

spójnik

(1.1) ale

partykuła

(2.1) tylko, li

odmiana:

(1.1) czasem spotyka się lem w 1 os. lp

(2.1) nieodm.

przykłady:

(1.1) Chcôł jem do miasta jachac z rena, lem zaspôł. → Chciałem do miasta jechać z rana, alem zaspał.

(2.1) Móm le wòdã w ti sklónce. → Mam tylko wodę w tej butelce.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

ale, leno, jeno, jedno

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

le (język norweski (bokmål))

wymowa:

^ⓘ

znaczenia:

czasownik

(1.1) śmiać się

odmiana:

(1.1) å le, ler. lo, ledd

przykłady:

(1.1) Hun halter, og derfor ler barna av henne. → Ona kuleje, dlatego dzieci się z niej śmieją.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

(1.1) gråte

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

å få noen til å le → rozśmieszyć kogoś

etymologia:

uwagi:

źródła:

le (język szwedzki)

en flicka ler (1.1)

wymowa:

IPA: [leː] ^ⓘ

znaczenia:

czasownik nieprzechodni

(1.1) uśmiechać się

odmiana:

(1.1) att le, ler, log, lett, le! ; pres. part. leende, perf. part. –

przykłady:

składnia:

(1.1) le mot någon → uśmiechać się do kogoś • le åt någon/något → uśmiechać się do kogoś / na coś (często dla pokazania swojego nastawienia, np. pobłażliwości, lekceważenia)

kolokacje:

(1.1) le brett / rart / sött / inbjudande / inställsamt → uśmiechać się szeroko / uroczo / słodko / kusząco / przymilnie

synonimy:

(1.1) smila, dra på smilbandet

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. leende

przym. leende

związki frazeologiczne:

złożenie czasownikowe småle, hånle

fraza czasownikowa le i mjugg • le i sin himmel • le i skägget

etymologia:

uwagi:

por. skratta

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

źródła:

le (język turecki)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik

(1.1) el, nazwa litery L / l

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	le	leler
dopełniacz	lenin	lelerin
celownik	leye	lelere
biernik	leyi	leleri
miejscownik	lede	lelerde
ablatyw	leden	lelerden
formy dzierżawcze mianownik osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp lem lelerim 2. os. lp len lelerin 3. os. lp lesi leleri 1. os. lm lemiz lelerimiz 2. os. lm leniz leleriniz 3. os. lm lesi leleri

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) zobacz też: a • be • ce • çe • de • e • fe • ge • yumuşak ge • he • ı • i • je • ke • le • me • ne • o • ö • pe • re • se • şe • te • u • ü • ve • ye • ze

źródła:

le (język węgierski)

wymowa:

^ⓘ

znaczenia:

przysłówek

(1.1) na dół, w dół

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

le (język włoski)

wymowa:

IPA: [ˈle]

^ⓘ

znaczenia:

rodzajnik określony rodzaju żeńskiego liczby mnogiej od rodzajnika la

(1.1) wyraz nietłumaczony

zaimek osobowy trzeciej osoby rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej od ella

(2.1) jej

(2.2) używany jako formuła grzecznościowa w stosunku do kobiety i mężczyzny: pani, panu

zaimek osobowy trzeciej osoby rodzaju żeńskiego liczby mnogiej w bierniku

(3.1) je

zaimek wskazujący trzeciej osoby rodzaju żeńskiego liczby mnogiej w bierniku

(4.1) te

odmiana:

przykłady:

(2.1) Le ho detto di venire. → Kazałem jej przyjść.

(2.1) Credo di averle detto tutto. → Uważam, że powiedziałem jej wszystko.

(2.2) Spero che il regalo che Le ho inviato Le piaccia. → Mam nadzieję, że prezent, który Panu wysłałem, spodoba się.

(3.1) Le ho viste poco tempo fa. → Widziałem je niedawno.

(3.1) Io certe domande non le capisco. → Niektórych pytań nie rozumiem.

(4.1) Le compro. → Kupuję (biorę) te.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) zobacz też: il • i • lo • gli • la • le

(1.1) używa się przed wyrazami zaczynającymi się na spółgłoskę i samogłoskę

(1.1) w połączeniu z przyimkami: a, con, da, di, in, per, su tworzy przyimki ściągnięte: alle, colle, dalle, delle, nelle, pelle, sulle

(2.2) często pisany wielką literą

źródła: