Chlorek potasu
| |||||||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||||
| bezbarwne[1] lub białe higroskopijne kryształy[2] | |||||||||||||||||||||||||
| Wzór chemiczny |
KCl | ||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| • zapis Hilla |
ClK | ||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
74,55 g/mol | ||||||||||||||||||||||||
| Minerały | |||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||
| Inne aniony | |||||||||||||||||||||||||
| Inne kationy | |||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Chlorek potasu (łac. kalii chloridum) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków, sól potasowa kwasu solnego.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Występuje naturalnie w postaci minerału – sylwinu[2], a także (w formie soli podwójnych) w karnalicie i kainicie.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Sylwin, kainit i karnalit stosowane są jako nawozy potasowe[2][4]. Chlorek potasu jest też stosowany jako składnik mieszaniny soli do posypywania dróg w zimie[5].
Jest głównym zamiennikiem chlorku sodu w soli kuchennej (tzw. sól niskosodowa lub niesodowa), jednak jego stosowanie często wymaga dodatku substancji maskujących gorzki posmak chlorku potasu[6]. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca ograniczenie spożycia sodu do mniej niż 2 g/dobę (ok. 5 g soli kuchennej), a jednym z rekomendowanych sposobów ograniczenia spożycia sodu u zdrowych osób dorosłych jest zastąpienie zwykłej soli kuchennej solą o obniżonej zawartości sodu zawierającą chlorek potasu. Stosowanie soli kuchennej, w której część chlorku sodu zastąpiono chlorkiem potasu, wiąże się z obniżeniem ciśnienia tętniczego oraz zmniejszeniem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych[7].
Zastosowania medyczne
[edytuj | edytuj kod]Preparaty chlorku potasu są używane jako leki w niedoborze jonów potasu[8].
- Preparaty
- Kaldyum, Kalipoz prolongatum, Kalimat prolongatum, Kalium, Kalium chloratum 15% inj., Kalium effervescens, Katelin+SR, Potazek
Zastosowania do pozbawiania życia
[edytuj | edytuj kod]Wraz z tiopentalem i lekiem zwiotczającym mięśnie (pankuronium) jest wykorzystywany do wykonywania wyroków śmierci przez zastrzyk trucizny[9].
Dożylne lub dosercowe podanie KCl stosuje się również w celu eutanazji zwierząt – śmierć następuje w wyniku zatrzymania akcji serca. Zabieg uważany jest za humanitarny, gdy zwierzę znajduje się pod ogólnym znieczuleniem z całkowitą utratą świadomości[10].
Podanie dosercowo KCl płodom w drugim trymestrze ciąży jest jedną z metod aborcji stosowaną w przypadku ciąży mnogich[11].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Potassium chloride [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 13 listopada 2025, numer katalogowy: P9333 [dostęp 2026-08-07].
- 1 2 3 Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778.
- CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- ↑ Adam Bielański, Chemia ogólna i nieorganiczna, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, ISBN 83-01-02626-X.
- ↑ Skuteczność środków stosowanych w zimowym utrzymaniu dróg, Zakład Hydrologii i Geologii Stosowanej, Uniwersytet Zielonogórski [zarchiwizowane 2012-11-16].
- ↑ Katica Cepanec, Sašenka Vugrinec, Tanja Cvetković, Jasmina Ranilović, Potassium Chloride-Based Salt Substitutes: A Critical Review with a Focus on the Patent Literature, „Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety”, 16 (5), 2017, s. 881–894, DOI: 10.1111/1541-4337.12291 (ang.).
- ↑ Use of lower-sodium salt substitutes. WHO guideline, Geneva: World Health Organization, [cop. 2025], ISBN 978-92-4-010559-1 (ang.).
- ↑ Kalipoz prolongatum – tabletki o przedłużonym uwalnianiu, [w:] Baza leków [online], Medycyna Praktyczna [dostęp 2012-03-07].
- ↑ Lethal injections lead doctors to break medical oath, Amnesty International, 4 października 2007 [zarchiwizowane 2012-10-05] (ang.).
- ↑ Raj Raghav, Michael Taylor, Mark Guincho, Dale Smith, Potassium chloride as a euthanasia agent in psittacine birds: Clinical aspects and consequences for histopathologic assessment, „Canadian Veterinary Journal”, 52 (3), 2011, s. 303–306, PMID: 21629426, PMCID: PMC3039905 (ang.).
- ↑ Metody aborcji, Centrum Medyczne Stonava [zarchiwizowane 2025-01-20].
