close
Kontent qismiga oʻtish

K-pop

Vikipediya, erkin ensiklopediya

K-pop (inglizcha: Korean Pop) – Janubiy Koreya madaniyatining bir qismi sifatida Janubiy Koreyada paydo boʻlgan mashhur musiqa shakli[1]. U anʼanaviy koreys musiqasi ildizlariga qoʻshimcha ravishda pop, hip-hop, R&B, eksperimental, rok, jaz, gospel, reggi, elektron raqs, folklor, country, disko va klassika kabi dunyoning turli uslublari va janrlarini oʻz ichiga oladi[2].

K-pop janri 1990-yillarda shakllana boshlagan boʻlib, Seo Taiji and Boys guruhi 1992-yilda Janubiy Koreya musiqiy sahnasini oʻzgartirgan. Ularning musiqasi Gʻarb uslubidagi pop va hip-hop elementlarini Koreya anʼanaviy musiqasi bilan uygʻunlashtirgan edi.

1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshlarida H. O.T., S. E.S., Shinhwa va g.o.d. kabi guruhlar Koreyada mashhurlikka erishdi. 2000-yillarning oʻrtalaridan boshlab, K-pop xalqaro sahnada tanila boshladi. 2010-yillarga kelib esa BIGBANG, Girls' Generation, EXO, BTS, BLACKPINK kabi guruhlar orqali global fenomenga aylandi.

Oʻziga xos xususiyatlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1. Musiqiy uslublarning xilma-xilligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-pop koʻpincha bir nechta janrlarning uygʻunlashuvidan iborat. U pop, hip-hop, EDM, ballada va rok kabi musiqiy uslublarni oʻz ichiga oladi.

2. Ijrochilarning koʻp qirrali isteʼdodi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-pop yulduzlari, odatda, faqatgina qoʻshiq aytibgina qolmay, balki raqsga tushish, aktyorlik va modellik kabi koʻp qirrali qobiliyatlarni ham oʻzlashtirgan boʻladi.

3. Raqs va sahna koʻrinishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-pop ijrochilari murakkab va yaxshi muvofiqlashtirilgan raqs koʻrinishlari bilan ajralib turadi. Har bir qoʻshiqning oʻziga xos sahna harakatlari va koreografiyasi bor.

4. Vizual konsept va moda

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-pop guruhlari va ijrochilari har bir albom va sahna chiqishida oʻziga xos vizual konsept va uslubni namoyish etadi. Ular moda tendensiyalarini yaratishda ham muhim rol oʻynaydi.

Asosiy K-pop guruhlari va ijrochilari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Guruh/Ijrochi Faoliyat davri Mashhur qoʻshiqlari
BTS 2013-yildan hozirgacha "Dynamite", „Butter“, „Boy With Luv“
BLACKPINK 2016-yildan hozirgacha "How You Like That", „Kill This Love“
EXO 2012-yildan hozirgacha "Growl", „Love Shot“
TWICE 2015-yildan hozirgacha "Cheer Up", „Fancy“
BIGBANG 2006-yildan hozirgacha "Fantastic Baby", „Bang Bang Bang“
Girls' Generation 2007-yildan hozirgacha "Gee", „I Got a Boy“

K-popning global ommaviyligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-pop global ommaviy madaniyatga sezilarli taʼsir koʻrsatmoqda. Bu quyidagilarda namoyon boʻladi:

  • Billboard chartlarida muvaffaqiyat: BTS kabi guruhlar Billboard Hot 100 chartlarida birinchi oʻrinni egallagan.
  • YouTube rekordlari: BLACKPINK va BTS kabi guruhlarning musiqiy videolari milliardlab koʻrishlarga ega.
  • Festival va konsertlar: K-pop yulduzlari global tur konsertlarini oʻtkazadi va bu orqali millionlab tomoshabinlarni jalb qiladi.
  • Madaniy diplomatiya: K-pop Janubiy Koreya madaniyatining xalqaro koʻrinishini oshiradi va mamlakatning yumshoq kuchining muhim qismiga aylangan.

Mukofotlar va eʼtiroflar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-pop guruhlari xalqaro mukofotlarga sazovor boʻlgan. BTS bir nechta Grammy mukofotiga nomzod boʻlgan va American Music Awards mukofotlarini qoʻlga kiritgan. BLACKPINK esa bir qancha xalqaro moda brendlari bilan hamkorlik qilgan.

Tanqid va qiyinchiliklar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

K-popning katta ommaviyligiga qaramay, uning sanoati tanqidga ham uchragan. Masalan:

  • Ijrochilar yuqori mehnat bosimi va qatʼiy trening tizimidan shikoyat qiladilar.
  • Shaxsiy hayotning cheklanishi va sanoatning haddan tashqari tijoratlashuvi muhokama mavzusi boʻlgan.

K-pop musiqasi butun dunyoda juda mashhurlikka erishdi. BTS, NewJeans, BLACKPINK, Twice, EXO, Red Velvet, Seventeen, Stray Kids, GOT7, TOMORROW X TOGETHER, NCT kabi guruhlar eng mashhur K-pop musiqiy guruhlari hisoblanadi.

  1. Hartong, Jan Laurens. Musical terms worldwide: a companion for the musical explorer. Semar Publishers, 2006 15-bet. ISBN 978-88-7778-090-4. Qaraldi: 2011-yil 5-dekabr. „Since the 1990s, popular genres like rap, rock and techno house have been incorporated into Korean popular music, setting the trend for the present generation of K-pop, which often emulates American models.“ 
  2. Laurie, Timothy (2016), „Toward a Gendered Aesthetics of K-Pop“, Global Glam and Popular Music : Style and Spectacle from the 1970s to the 2000s: 214–231