close
Przejdź do zawartości

Yoshua Bengio

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Yoshua Bengio
Ilustracja
Yoshua Bengio (2025)
Data i miejsce urodzenia

5 marca 1964
Paryż, Francja

Zawód, zajęcie

naukowiec

Profesor
Specjalność: informatyka
Alma Mater

Uniwersytet McGilla

Doktorat

1991 – informatyka
Uniwersytet McGilla
promotor: Renato de Mori

Profesor
Uniwersytet

Uniwersytet Montrealski, Massachusetts Institute of Technology

Odznaczenia
Order Kanady – Oficer (Officer) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Nagrody

BERJAYA Nagroda Księżnej Asturii

BERJAYA Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Yoshua Bengio OC FRS FRSC FAAAI (ur. w 1964 w Paryżu) – kanadyjski informatyk, najbardziej znany ze swoich prac nad sztucznymi sieciami neuronowymi oraz głębokim uczeniem maszynowym[1][2].

W 2018 roku był współlaureatem Nagrody Turinga[3].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i rodzina

[edytuj | edytuj kod]

Bengio urodził się w Paryżu w rodzinie żydowskiej, która wyemigrowała z Maroka do Francji. Następnie rodzina przeniosła się do Kanady[4]. Jest bratem Samy’ego Bengio(inne języki)[4], również informatyka, pracującego z sieciami neuronowymi, który jest, od 2021, starszym dyrektorem ds. sztucznej inteligencji (AI) i uczenia maszynowego (ML) w Apple[5][6].

Bracia Bengio mieszkali w Maroku przez rok podczas służby wojskowej ich ojca[4]. Ich ojciec, Carlo Bengio, był farmaceutą i dramaturgiem; prowadził sefardyjski zespół teatralny w Montrealu, który wystawiał sztuki w języku judeo-arabskim[7][8]. Ich matka, Célia Moreno, była aktorką w latach 70. na marokańskiej scenie teatralnej. Studiowała ekonomię w Paryżu, w 1980, w Montrealu, wspólnie z artystą Paulem St-Jeanem, założyła multimedialną grupę teatralną l'Écran humain[9][10].

Edukacja

[edytuj | edytuj kod]

Bengio ukończył Uniwersytet McGilla, uzyskując dyplom licencjata elektrotechniki oraz magistra informatyki[11]. Na podstawie pracy doktorskiej pt. Artificial Neural Networks and Their Application to Sequence Recognition, w 1991 na tym samym uniwersytecie uzyskał stopień doktora w dziedzinie informatyki[12].

Bengio doskonalił warsztat naukowy w formie studiów podoktoranckich (ang. postdoc(inne języki)), przez pierwszy rok w Massachusetts Institute of Technology (pod kierunkiem Michaela I. Jordana(inne języki)) i kolejny rok w AT&T Bell Labs (pod kierunkiem Yanna LeCune’a i Vladimira Vapnika(inne języki))[13].

Kariera naukowa i badania

[edytuj | edytuj kod]

W 1993 został wykładowcą Uniwersytetu Montrealskiego, gdzie kieruje Montrealskim Instytutem Algorytmów Uczenia i jest współkierownikiem projektu Uczenie w Maszynach i Mózgu (ang. Learning in Machines & Brains) Kanadyjskiego Instytutu Zaawansowanych Badań (ang. Canadian Institute for Advanced Research).[14] Bengio, wraz z Geoffreyem Hintonem oraz Yannem LeCunem, jest przez wielu zaliczany do grona ojców sztucznej inteligencji i głębokiego uczenia maszynowego[15][16][17][18].

Jest profesorem Wydziału Informatyki i Badań Operacyjnych na Uniwersytecie Montrealskim oraz kierownikiem naukowym Montrealskiego Instytutu Algorytmów Uczenia (ang. Montreal Institute for Learning Algorithms, MILA).

Lista publikacji i wystąpień jest dostępna na stronach Uniwersytetu Montrealskiego[13] oraz Bengio[19]. W 2025 według artykułu w Nature stał się pierwszym naukowcem zacytowanym ponad milion razy w Google Scholar[20].

Inne aktywności

[edytuj | edytuj kod]

Bengio w 1993 założył laboratorium badawcze (LISA) Laboratoire d'informatique des systèmes adaptatifs (Laboratorium Obliczeń Systemów Adaptacyjnych) przekształcone w 2017 w instytut Mila, który wraz z dwoma innymi kanadyjskimi instytutami odgrywa kluczową rolę w Pan-Kanadyjskiej Strategii Sztucznej Inteligencji(inne języki) – pierwszej krajowej strategii AI na świecie – kierowanej przez CIFAR(inne języki)[21][22].

W odpowiedzi na własne spostrzeżenia, że modele AI wykazują coraz bardziej niebezpieczne zdolności i zachowania, takie jak oszustwo, oszukiwanie, kłamstwo, hakowanie, itp. Bengio w 2025 założył non-profitową organizację badawczą LawZero zajmującą się bezpieczeństwem sztucznej inteligencji (AI)[23][24][25].

26 sierpnia 2026 rezolucją ONZ A/RES/79/325 powołano Independent International Scientific Panel on AI Międzynarodową Niezależną Grupę Naukową ds. Sztucznej Inteligencji[26][27]. 12 lutego 2026, spośród 40 naukowców wybrano współprzewodzniczacych panelu Yoshua Bengio oraz laureatkę Pokojowej Nagrody Nobla z 2021 Marię Ressę[28][29].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

W 2017 został odznaczony Orderem Kanady w stopniu Oficera (OC)[30].

W 2023 został odznaczony przez Francję Legią Honorową V klasy – w randze Kawalera (Chevalier)[31].

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

W 2017 został wybrany na członka Royal Society of Canada(inne języki) (FRSC)[32].

W 2017 otrzymał nagrodę Marie-Victorin Quebec Prize(inne języki)[33].

W marcu 2019 Bengio, wspólnie z Yannem LeCun i Geoffreyem Hintonem, zdobyli Nagrodę Turinga za 2018[34].

W 2019 otrzymał nagrodę Killam Prize(inne języki)[35].

W 2020 został wybrany na członka Royal Society (FRS)[36].

W 2020 nagrodzony wyborem na Członka rzeczywistego AAAI (Fellow AAAI)[37].

W 2022 otrzymał Nagrodę Księżniczki Asturii wspólnie z Yannem LeCun, Geoffreyem Hintonem i Demisem Hassabisem w kategorii „Badania naukowe”[38].

W sierpniu 2023 został powołany do naukowej rady doradczej ONZ ds. postępu technologicznego[39][40].

W 2023 znalazł się wśród laureatów Nagrody Association for Computing Machinery (ACM) za osiągnięcia techniczne i zawodowe oraz wkład w informatykę i technologie informacyjne[41].

W 2023 otrzymał nagrodę Gerhard Herzberg Canada Gold Medal for Science and Engineering(inne języki) za jego badania, które doprowadziły do znaczących przełomów w dziedzinie sztucznej inteligencji, w szczególności w rozpoznawaniu mowy, wizji komputerowej (detekcji obiektów) i modelowaniu języka naturalnego[42].

W 2024 TIME Magazine umieścił Bengio na swojej corocznej liście 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie[43].

W 2024, w Hanoi, za „swoją pionierską pracę w dziedzinie sieci neuronowych, w tym za znaczące postępy w uczeniu się reprezentacji i modelach generatywnych” został uhonorowany przez VinFuture Foundation nagrodą Grand Prize[44].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ IBM Pushes Deep Learning with a Watson Upgrade [online], MIT Technology Review, 2015 (ang.).
  2. ↑ Yann LeCun, Yoshua Bengio, Geoffrey Hinton. Deep learning. „Nature”. 521, s. 436-444, 2015-05-27. DOI: 10.1038/nature14539. ISSN 1476-4687. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
  3. ↑ Fathers of the Deep Learning revolution receive 2018 ACM A.M. Turing Award [online], www.acm.org (ang.).
  4. 1 2 3 INTERVIEW — THE BENGIO BROTHERS. Eye on AI, 2019-03-28. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
  5. ↑ Samy Bengio. KHIPU.AI: Latin American AI Institute. [dostęp 2025-01-13]. (ang.).
  6. ↑ Apple targets Google staff to build artificial intelligence team. Financial Times, 2021-05-03. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
  7. ↑ Une entrevue avec l’inégalable Gad Elmaleh. The Canadian Jewish News, 2016-06-16. [dostęp 2025-01-13]. (fr.).
  8. ↑ e théâtre juif marocain : une mémoire en exil : remémoration, représentation et transmission. UQAM - Université du Québec à Montréal/ Archipel, 2017. [dostęp 2025-01-13]. (fr.).
  9. ↑ Mustapha Jmahri: Célia Moréno, une marocaine au Québec. Mazagan24, 2020-11-14. [dostęp 2025-01-13]. (fr.).
  10. ↑ L'écran humain. Artexte. [dostęp 2025-01-13]. (fr.).
  11. ↑ Yoshua Bengio. CIFAR. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
  12. ↑ Yoshua Bengio. Mathematics Genealogy Project, 1991. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
  13. 1 2 Yoshua Bengio CV. Université de Montréal, 2015. [dostęp 2025-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-03)]. (ang.).
  14. ↑ Profiles. Canadian Institute For Advanced Research [online].
  15. ↑ James Vincent, ‘Godfathers of AI’ honored with Turing Award, the Nobel Prize of computing [online], The Verge, 27 marca 2019 (ang.).
  16. ↑ Telegraph Reporters, Nobel prize of tech awarded to 'godfathers of AI', „The Telegraph”, 27 marca 2019, ISSN 0307-1235 (ang.).
  17. ↑ Sam Shead, The 3 'Godfathers' Of AI Have Won The Prestigious $1M Turing Prize [online], Forbes (ang.).
  18. ↑ Three ‘Godfathers of Deep Learning’ Selected for Turing Award, „Bloomberg.com”, 27 marca 2019 [dostęp 2020-09-04] (ang.).
  19. ↑ Yoshua Bengio/ Profile. yoshuabengio.org. [dostęp 2025-01-13]. (ang.).
  20. ↑ Davide Castelvecchi, ‘Godfather of AI’ becomes first person to hit one million citations, „Nature”, 2025, DOI: 10.1038/d41586-025-03681-6, ISSN 1476-4687 [dostęp 2025-11-12] (ang.).
  21. ↑ About Mila. Mila. [dostęp 2026-07-07]. (ang.).
  22. ↑ The Pan-Canadian AI Strategy. Pan-Canadian Artificial Intelligence Strategy. [dostęp 2026-07-08]. (ang.).
  23. ↑ Six global leaders join Yoshua Bengio to guide LawZero. Uniwersytet Montrealski, 2026-01-15. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  24. ↑ Yoshua Bengio: Introducing LawZero. Yoshua Bengio, 2025-07-03. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  25. ↑ Research. LawZero, 2026-07-02. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  26. ↑ AI Panel and Dialogue. United Nations, 2025-08-26. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  27. ↑ Independent International Scientific Panel on AI. United Nations. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  28. ↑ Yoshua Bengio elected co-chair of the Independent International Scientific Panel on AI. Uniwersytet w Montrealu, 2026-03-06. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  29. ↑ Panel Members. United Nations. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  30. ↑ Order of Canada honorees desire a better country. The Globe and Mail, 2017-06-30. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  31. ↑ Professor Yoshua Bengio appointed Knight of the Legion of Honour by France. Mila, 2022-03-07. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  32. ↑ M. Yoshua Bengio. Royal Society of Canada, 2017. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  33. ↑ Prix Marie-Victorin. Les Prix du Québec. [dostęp 2024-12-13]. (fr.).
  34. ↑ Jim Ormond: Fathers of the Deep Learning Revolution Receive ACM A.M. Turing Award. ACM Association for Computing Machinery, 2019-03-27. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  35. ↑ Yoshua Bengio – 2019 Killam Prize. Killam Laureates, 2019. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  36. ↑ Professor Yoshua Bengio OC FRS. Royal Society, 2020. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  37. ↑ Elected AAAI Fellows. AAAI. [dostęp 2024-12-16]. (ang.).
  38. ↑ 2022 Princess of Asturias Award for Technical & Scientific Research. The Princess of Asturias Foundation, 2022. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  39. ↑ University of Montreal professor to join new UN technology advisory board. CTV News, 2023-08-03. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  40. ↑ UN Secretary-General Creates Scientific Advisory Board for Independent Advice on Breakthroughs in Science and Technology. UN Press Releases, 2023-08-03. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  41. ↑ ACM Award Recipients. Association for Computing Machinery (ACM), 2023. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  42. ↑ NSERC Prizes. Yoshua Bengio. NSERC Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada, 2023. [dostęp 2024-12-17]. (ang.).
  43. ↑ Geoffrey Hinton: The 100 Most Influential People of 2024. Yoshua Bengio. TIME, 2024-04-17. [dostęp 2024-12-13]. (ang.).
  44. ↑ The 2024 Vinfuture Prize Honors Four Scientific Works Under The Theme Of "Resilient Rebound". Yahoo Finance, 2024-12-06. [dostęp 2024-12-12].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Yoshua_Bengio&oldid=80187689”