Palembang
| Plaats in Indonesië | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Eiland | Sumatra | ||
| Provincie | Zuid-Sumatra | ||
| Tijdzone | +7 | ||
| Coördinaten | 2° 59′ ZB, 104° 45′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 400,5 km² | ||
| Inwoners (2020) |
1.668.848 (stad) 2.132.576 (agglomeratie) (3.599,3 inw./km²) | ||
| Politiek | |||
| Burgemeester | H. Harnojoyo | ||
| Overig | |||
| Motto | Palembang Djaja | ||
| Code desa | 1671 | ||
| Code Kemendagri | 16.71 | ||
| Website | palembang.go.id | ||
| Detailkaart | |||
| Locatie in Sumatra | |||
| Foto('s) | |||
| Amperabrug over de Musi | |||
| |||


Palembang (klemtoon op lem) is de hoofdstad van de Indonesische provincie Zuid-Sumatra. Bij de officiële volkstelling van 2020 had de stad zelf 1.668.848 inwoners.[1] De gehele stedelijke agglomeratie heeft 2.132.576 inwoners.[2][3]
Palembang wordt in tweeën gedeeld door de rivier de Musi, de langste rivier van Sumatra. Het noordelijke deel van de stad wordt Ilir ("stroomafwaarts") genoemd, het zuidelijke deel Ulu ("stroomopwaarts"). De twee stadsdelen worden verbonden door de enorme Amperabrug, als herstelbetaling gebouwd door de Japanners op bevel van Soekarno. In 1964 werd de brug in gebruik genomen.
Palembang is vooral een industrie- en communicatiecentrum. De economie van de stad is vooral gebaseerd op steenkool, plantagelandbouw, olieraffinaderijen en de productie van kunstmest. De Pusri-kunstmestfabriek is volgens eigen zeggen de grootste van Azië. Palembang heeft een luchthaven, Badaruddin, twaalf kilometer ten noorden van de stad gelegen.
De naam komt volgens de officiële versie van Pa/Pe wat 'plaats' betekent en Lembang/Lembeng wat 'laag/nat land' betekent. De naam van de stad kan ook komen van het woord limbang, dat 'wassen van gouderts' betekent. Palembang was meer dan driehonderd jaar lang (van eind 7e tot begin 11e eeuw) het belangrijkste handelscentrum van Zuidoost-Azië.
Palembang is bekend om zijn textiel (o.a. songket, jumputan pelangi en prada) en zijn lakwerk met goud- of rood- en zwartgekleurde patronen op bijvoorbeeld potten van mahoniehout of keramiek en meubilair.
Bevolking
[bewerken | brontekst bewerken]Palembang kent een aanzienlijke Chinese gemeenschap.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Srivijaya
[bewerken | brontekst bewerken]Zo'n duizend jaar geleden was Palembang de hoofdstad van het machtige Shrivijaya-koninkrijk. Volgens de overlevering daalde de eerste koning van Shrivijaya op een kleine heuvel ten westen van de stad (Bukit Seguntang) uit de hemelen neer. Hij wordt gezien als de voorouder van alle Maleise heersers.
Tussen China en Java
[bewerken | brontekst bewerken]Na de politieke ondergang van het Shrivijaya-rijk bleef Palembang een belangrijke haven, zwoegend onder de Javaanse heerschappij. In 1370 stuurde Palembang een missie naar China om bij de opkomende Ming-dynastie om diplomatieke erkenning te vragen. De Ming-keizer zond gezanten naar de stad met documenten waarin Palembang als vazalstaat van China erkend werd. De gezanten werden echter opgewacht door de Javanen, naar Java gebracht en aldaar vermoord.
In 1392 deed de heerser van Palembang, Parameswara, een poging om onafhankelijkheid te verwerven maar een Javaanse vloot vernietigde daarop de dorpen op Banka, de belangrijkste maritieme basis van Parameswara. Hij vluchtte naar Singapore en vestigde in 1400 een nieuwe basis in Malakka, die in de 15e eeuw het centrum vormde van de handel tussen de Indonesische archipel, China en India. Volgens Chinese bronnen bleven na de vlucht van Parameswara een paar duizend Chinezen achter in Palembang. Hun leider werd al gauw verdreven door een Chinese zeerover die de stad veranderde in een zeeroversnest. Een Chinese zee-expeditie nam de piraat gevangen en bracht hem terug naar China waar hij in het openbaar gewurgd werd.
In de 16e eeuw was Palembang niet langer een Chinese enclave maar een belangrijke haven onder Javaans bestuur en gedomineerd door de Javaanse cultuur. Het is niet precies bekend hoe deze overgang heeft plaatsgevonden.
Nederlandse periode
[bewerken | brontekst bewerken]In de VOC-periode was Palembang een belangrijke handelspost voor peper en tin. Vanaf 1659 werd de stad voornamelijk geregeerd door Indische vorsten (sultanaat).[4]
Begin 19e eeuw kende Palembang een roerige periode, waarbij het KNIL het Nederlands gezag probeerde te herstellen op Sumatra. Hierbij werden twee expedities ondernomen in 1819 en 1821. Vanaf het einde van de negentiende eeuw, met de introductie van nieuwe exportgewassen zoals robusta koffie door de Nederlanders, groeide Palembang uit tot een economisch centrum. In het begin van de twintigste eeuw stimuleerde de ontwikkeling van de aardolie- en rubberindustrie in de Residentie Palembang de economische groei van de stad. Dit leidde tot een toename van migranten, een stijging van de urbanisatiegraad en de ontwikkeling van de sociaaleconomische infrastructuur. In 1913 opende het post- en telegraafkantoor zijn deuren. Een jaar later werd een spoorwegstation gebouwd in Kertapati, aan de kort te voren aangelegde spoorlijn die Palembang verbond met Telukbetung en Lahat. Veel bankgebouwen verrezen in de stad waaronder de; Javasche Bank (1922)[5], Nederlandsche-Handelmaatschappij (1937), Escomptobank (1938), Volkscrediet bank (1938).[6] (Alle werden gesloopt voor de aanleg van de Amperabrug in de jaren 60) In 1931 werden het gemeentehuis en bijbehorende opmerkelijke watertoren gebouwd. Scholen en ziekenhuizen volgden waaronder het moderne Charitas ziekenhuis (1938) .[7] In 1940 landde het eerste vliegtuig op het nieuwe vliegveld van Palembang.
Japanse bezetting
[bewerken | brontekst bewerken]Op 8 februari 1942 werd het vliegveld met de daarop staande gevechtsvliegtuigen gebombardeerd door de Japanners. Nagenoeg alle vliegtuigen van de geallieerden gingen verloren.
Burgemeester/Walikota
[bewerken | brontekst bewerken]In 1906 kreeg Palembang een gemeenteraad voorgezeten door een assistent-resident; vanaf 25 mei1919 kreeg ze als stadsgemeente een eigen burgemeester (bron BERITAPAGI)
Nederlands-Indische tijd
- J.G. Larive (1919 - 1920)
- P.E.E.J. le Cocq d'Armandville (1920-1929)
- Ir. R.C.A.F.J. van Lissa Nessel (1929-1934)
- F.H. van de Wetering (1934-1938)
- Mr. L. van Dijk (1939-1941)
- Mr. P.H.M. Hildebrand (1941-1942)
Verkeer en vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]In juli 2018 is de Palembang LRT in gebruik genomen. Deze lightrail verbindt de Internationale luchthaven Sultan Mahmud Badaruddin II met het centrum en met het zuidoosten van de stad. Voor het wegennet is de Amperabrug een belangrijke schakel, en vormt daardoor een knelpunt.
In het zuiden ligt treinstation Kertapati waar vandaan naar het oosten (tot aan Lubuklinggau) en het uiterste zuiden (Bandar Lampung) van Sumatra gereisd kan worden.[8]
Aziatische spelen 2018
[bewerken | brontekst bewerken]Samen met Jakarta organiseerde Palembang de Aziatische Spelen 2018, waarvoor onder andere het Bumi Sriwijayastadion gebruikt werd.
Bekende inwoners van Palembang
[bewerken | brontekst bewerken]Geboren
[bewerken | brontekst bewerken]- Jules Ancion (1924-2011), hockeyinternational en -coach
- Gerard Carlier (1917-1995), atleet
- Willem Karel Hendrik Feuilletau de Bruyn (1886-1972), militair en schrijver
- Gerard Tichelman (1893-1962), indoloog, conservator
- Hans van Nauta Lemke (1924-2021), elektrotechnisch ingenieur en onderwijsbestuurder
- Tito Karnavian (1964), hoofdcommissaris van de Indonesische politie en minister van binnenlandse zaken
Nederlandse bisschoppen van Palembang
[bewerken | brontekst bewerken]- H.M. Mekkelholt (1939-1963)
- J.H. Soudant (1963-1997)
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Eerste expeditie naar Palembang 1819
- Tweede expeditie naar Palembang 1821
- Strijd om Palembang - februari 1942
- Pré-Politionele Actie in Palembang - januari 1947
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- (id) Website van de gemeente Palembang
- Palembang bij de Heraldry of the World: Wapen(s) van Palembang
- ↑ Translation, Office of Assistant to Deputy Cabinet Secretary for State Documents &, Statistics Indonesia Releases 2020 Census Results. Sekretariat Kabinet Republik Indonesia (23 januari 2021). Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ (en) Nations, United, Latest urbanization data reveal world’s most populous cities. United Nations. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ (en) Largest Cities by Population in Indonesia. Worldometer. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ Sturler, W. L. de. (1870). Historische en Ethnographische Beschrijving van Palembang.
- ↑ Norbruis, Obbe (2018). Alweer een sieraad voor de stad, Leven en Werk van Ed. Cuypers & Hulswit-Fermont 1897-1927. LM Publishers, Volendam, pp. 238-239. ISBN 9789460224690.
- ↑ Norbruis, Obbe (2018). Architectuur met vlag en wimpel, Leven en Werk van Fermont-Cuypers 1927-1957. LM Publishers, Volendam, pp. 240-241. ISBN 9789460224690.
- ↑ Norbruis, Obbe (2018). Architectuur met vlag en wimpel, Leven en Werk van Fermont-Cuypers 1927-1957. LM Publishers, Volendam, pp. 222-225. ISBN 9789460224690.
- ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 4 september 2017. Geraadpleegd op 17 augustus 2017.
