Bette Davis

Bette Davis
	; Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Ruth Elizabeth Davis
Jaiotza	Lowell, 1908ko apirilaren 5a
Herrialdea	Ameriketako Estatu Batuak
Heriotza	Neuilly-sur-Seine, 1989ko urriaren 6a (81 urte)
Hobiratze lekua	Forest Lawn Memorial Park
Heriotza modua	berezko heriotza: bularreko minbizia
Familia
Aita	Harlow Morrell Davis
Ama	Ruth Augusta 'Ruthie' Favor
Ezkontidea(k)	William Grant Sherry (en) (1945 - 1950); Gary Merrill (1950 - 1960)
Seme-alabak	ikusi B. D. Hyman;
Hezkuntza
Heziketa	Cushing Academy (en)
Hizkuntzak	ingelesa
Jarduerak
Jarduerak	autobiografialaria, karaktere aktorea, antzerki aktorea, zinema aktorea, telebista-aktorea, aktorea eta musikaria
Lantokia(k)	Ameriketako Estatu Batuak
Enplegatzailea(k)	Warner Bros.
Jasotako sariak	ikusi Emmy sariak ; Laurel Awards ; New York Film Critics Circle ; Saturn Award for Best Supporting Actress (1977ko urtarrilaren 15a) : Burnt Offerings (en) ; Volpi Cup for Best Actress ; Donostia Saria (Zinemaldia) (1989) ; Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (1936ko martxoaren 5a) : Dangerous (en) ; Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (1939ko otsailaren 23a) : Jezebel; Kennedy Center Honors ; AFI Life Achievement Award (1977) ; Crystal Award (1983) ; Los Angeles Times Women of the Year Silver Cup ; Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie (1979) : Strangers: The Story of a Mother and Daughter (en) ; Izarra Hollywoodeko Ospearen pasealekuan ;
Diskoetxea	MGM Records
	bettedavis.com

Ruth Elizabeth "Bette" Davis (Lowell, 1908ko apirilaren 5a - Neuilly-sur-Seine, 1989ko urriaren 6a) Estatu Batuetako aktorea izan zen, bitan Oscar sariaren irabazlea.

Bizitza

Broadwayen aritu ostean, Hollywoodera jo zuen, non Universal Studios konpainiako hainbat filmetan agertu zen. Orduan Warner Bros. konpainiarekin sinatu zuen. Hurrengo urteetan aktore nabarmenetakoa^[1] bihurtu zen. Goraipamenak jasotzen zituen film-genero askorengatik, bai melodramengatik bai komediengatik. Haren arrakasta handiena, dena den, drama erromantikoak ziren, nahiz eta "emakumezko filmak" zirela eragozten zitzaion, Bette Davisen atsekaberako.

Kameraren aurrean indar handiko pertsonaiak^[2] jokatzeagatik ezaguna bilakatu zen. Askotan glamour gutxikoak edo gaiztokoak ziren paperak. Perfekzionista zela leporatzen zioten, eta zuzendariekin nahiz ekoizleekin izandako liskarrak^[3] prentsara ere iristen ziren. 1950eko hamarkadan haren karrera gainbehera etorri zen, nahiz eta zineman zein telebistan lanean jarraitu zuen hurrengo hamarkadetan.

Zinemako arte eta zientzien Akademiako lehendabiziko emakumezko presidentea^[4] izan zen. Hollywooden barnan errespetua eskuratu zuen. Hamaika aldiz Oscarrerako izendapena jaso zuen, eta bizitza osoko saria lortu zuen lehen emakumea izan zen^[5].

Haren nortasun sendoak, haren estiloak eta haren une oroko zigarretak osatu dute Bette Davisen irudia. Mingaina zorrotza ere bazuen, eta kritika mingarriak ere adierazten zuen Hollywood, gainerako aktore eta bere buruaren inguruan. Azken urteetan aitortu zuen bere lehentasun bakarra zinemagintza zela, bizitza pertsonala bigarren mailan utziz. Agian arrazoi honengatik lau aldiz ezkondu zen.

Azken urteetan bularreko minbiziak jota zebilen. Frantzian hil^[6] zen Donostiatik zetorrela, Donostiako Zinemaldian ohoretu ondoren.

Filmografia

Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

Urtea	Filma	Zuzendaria	Ekoizlea	Izenburuak (es,fr)
1931	Seed	John M. Stahl	Universal Pictures	gaztelaniaz: Semilla
1931	The Bad Sister	Hobart Henley	Universal Pictures	gaztelaniaz: Mala hermana
1931	Waterloo Bridge	James Whale	Universal Pictures	gaztelaniaz: El puente de Waterloo
1931	Way Back Home	William A. Seiter	RKO Pictures	gaztelaniaz: Volver a casa
1932	20,000 Years in Sing Sing	Michael Curtiz	First National	gaztelaniaz: 20.000 años en Sing Sing frantsesez: Vingt Mille Ans sous les verrous
1932	The Man Who Played God	John G. Adolfi	Warner Bros.	gaztelaniaz: La oculta providencia frantsesez: L'Homme qui jouait à être Dieu
1932	The Dark Horse	Alfred Edward Green	Warner Bros.	gaztelaniaz: El corcel negro
1932	So Big!	William Augustus Wellman	Warner Bros.	frantsesez: Mon grand
1932	Three on a Match	Mervyn LeRoy	Warner Bros.	gaztelaniaz: Tres vidas de mujer frantsesez: Une allumette pour trois
1932	The Menace	Roy William Neill	Columbia Pictures	gaztelaniaz: La estatua vengadora
1932	The Rich Are Always with Us	Alfred Edward Green	First National	gaztelaniaz: Los ricos están con nosotros
1932	Hell's House	Howard Higgin	--	gaztelaniaz: Casa correccional frantsesez: Prisons d'enfants
1932	The Cabin in the Cotton	Michael Curtiz	First National	gaztelaniaz: Esclavos de la tierra frantsesez: Ombres vers le sud
1933	Parachute Jumper	Alfred Edward Green	Warner Bros.	gaztelaniaz: El diablo del paracaídas frantsesez: Le Parachutiste
1933	Bureau of Missing Persons	Roy Del Ruth	--	gaztelaniaz: Los desaparecidos frantsesez: Bureau des personnes disparues
1933	Ex-Lady	Robert Florey	Vitaphone	gaztelaniaz: Ex-lady
1933	The Working Man	John G. Adolfi	Warner Bros.	gaztelaniaz: Se necesita un rival frantsesez: Le Roi de la chaussure
1934	Jimmy the Gent	Michael Curtiz	Warner Bros.	gaztelaniaz: A la caza de herederos
1934	The Big Shakedown	John Francis Dillon	First National	gaztelaniaz: Drogas infernales
1934	Fashions of 1934	William Dieterle	First National	gaztelaniaz: El altar de la moda frantsesez: Les Pirates de la mode
1934	Fog Over Frisco	William Dieterle	First National	gaztelaniaz: Niebla sobre San Francisco
1934	Of Human Bondage	John Cromwell	RKO Pictures	gaztelaniaz: Cautivo del deseo frantsesez: L'Emprise
1934	Housewife	Alfred Edward Green	Warner Bros.	gaztelaniaz: Una mujer de su casa frantsesez: Femme d'intérieur
1935	Special Agent	William Keighley	Warner Bros.	frantsesez: Agent spécial
1935	Bordertown	Archie Mayo	--	gaztelaniaz: Barreras infranqueables frantsesez: Ville frontière
1935	Front Page Woman	Michael Curtiz	Warner Bros.	gaztelaniaz: La que apostó su amor frantsesez: Sixième édition
1935	Dangerous	Alfred Edward Green	Warner Bros.	gaztelaniaz: Peligrosa frantsesez: L'Intruse
1935	The Girl from 10th Avenue	Alfred Edward Green	--	gaztelaniaz: La chica de la Décima Avenida frantsesez: Une femme dans la rue
1936	The Golden Arrow	Alfred Edward Green	First National	frantsesez: La Flèche d'or
1936	Satan Met a Lady	William Dieterle	Warner Bros.	gaztelaniaz: Men on Her Mind
1936	The Petrified Forest	Archie Mayo	Warner Bros.	gaztelaniaz: El bosque petrificado frantsesez: La Forêt pétrifiée
1937	Kid Galahad	Michael Curtiz	Warner Bros.	gaztelaniaz: Kid Galahad (película de 1937) frantsesez: Le Dernier Combat
1937	Marked Woman	Lloyd Bacon	Warner Bros.	gaztelaniaz: La mujer marcada frantsesez: Femmes marquées
1937	It's Love I'm After	Archie Mayo	First National	gaztelaniaz: Es amor lo que busco frantsesez: L'Aventure de minuit
1937	That Certain Woman	Edmund Goulding	First National	gaztelaniaz: Aquella mujer frantsesez: Une certaine femme
1938	Jezebel	William Wyler	Warner Bros.	gaztelaniaz: Jezabel frantsesez: L'Insoumise
1938	The Sisters	Anatole Litvak	Warner Bros.	frantsesez: Nuits de bal
1939	Dark Victory	Edmund Goulding	Warner Bros.	gaztelaniaz: Amarga victoria frantsesez: Victoire sur la nuit
1939	The Old Maid	Edmund Goulding	Warner Bros.	gaztelaniaz: La solterona frantsesez: La Vieille Fille
1939	The Private Lives of Elizabeth and Essex	Michael Curtiz	Warner Bros.	gaztelaniaz: La vida privada de Elizabeth y Essex frantsesez: La Vie privée d'Élisabeth d'Angleterre
1939	Land of Liberty	Cecil B. DeMille	--
1939	Juarez	William Dieterle	First National
1940	The Letter	William Wyler	Warner Bros.	gaztelaniaz: La carta frantsesez: La Lettre
1940	All This, and Heaven Too	Anatole Litvak	Warner Bros.	gaztelaniaz: El cielo y tú frantsesez: L'Étrangère
1941	The Bride Came C.O.D.	William Keighley	Warner Bros.	gaztelaniaz: Una novia contrarreembolso frantsesez: Fiancée contre remboursement
1941	The Little Foxes	William Wyler	RKO Pictures	gaztelaniaz: La loba frantsesez: La Vipère
1941	Shining Victory	Irving Rapper	--	gaztelaniaz: Brillante victoria
1941	The Great Lie	Edmund Goulding	Warner Bros.	gaztelaniaz: La gran mentira frantsesez: Le Grand Mensonge
1942	Now, Voyager	Irving Rapper	Warner Bros.	gaztelaniaz: La extraña pasajera frantsesez: Une femme cherche son destin
1942	The Man Who Came to Dinner	William Keighley	Warner Bros.	gaztelaniaz: El hombre que vino a cenar frantsesez: L'Homme qui vint dîner
1942	In This Our Life	John Huston	Warner Bros.	gaztelaniaz: Como ella sola frantsesez: L'amour n'est pas en jeu
1943	Thank Your Lucky Stars	David Butler	Warner Bros. Pictures	frantsesez: Remerciez votre bonne étoile
1943	Watch on the Rhine	Herman Shumlin	Warner Bros. Pictures	frantsesez: Quand le jour viendra
1943	Show Business at War	Louis de Rochemont	--
1943	Old Acquaintance	Vincent Sherman	Warner Bros.	frantsesez: L'Impossible Amour
1944	Mr. Skeffington	Vincent Sherman	Warner Bros. Pictures	gaztelaniaz: El señor Skeffington frantsesez: Femme aimée est toujours jolie
1944	Hollywood Canteen	Delmer Daves	Warner Bros.
1945	The Corn Is Green	Irving Rapper	Warner Bros.	gaztelaniaz: El trigo está verde frantsesez: Le blé est vert
1946	A Stolen Life	Curtis Bernhardt	--	frantsesez: La Voleuse
1946	Deception	Irving Rapper	Warner Bros.	gaztelaniaz: Engaño frantsesez: Jalousie
1948	June Bride	Bretaigne Windust	--	gaztelaniaz: La novia de junio frantsesez: La Mariée du dimanche
1948	Winter Meeting	Bretaigne Windust	--	gaztelaniaz: Encuentro invernal frantsesez: Rencontre d'hiver
1949	Beyond the Forest	King Vidor	Warner Bros.	frantsesez: La Garce
1950	All About Eve	Joseph L. Mankiewicz	20th Century Studios	gaztelaniaz: Eva al desnudo frantsesez: Ève
1951	Another Man's Poison	Irving Rapper	--	frantsesez: Jezebel
1951	Payment on Demand	Curtis Bernhardt	RKO Pictures	frantsesez: L'Ambitieuse
1952	The Star	Stuart Heisler	--	gaztelaniaz: La estrella frantsesez: La Star
1952	Phone Call from a Stranger	Jean Negulesco	--	gaztelaniaz: Llama a un desconocido frantsesez: Appel d'un inconnu
1955	The Virgin Queen	Henry Koster	20th Century Studios	gaztelaniaz: The Virgin Queen (película de 1955) frantsesez: Le Seigneur de l'aventure
1956	Storm Center	Daniel Taradash	Julian Blaustein productions	frantsesez: Au cœur de la tempête
1956	The Catered Affair	Richard Brooks	Metro-Goldwyn-Mayer	gaztelaniaz: Banquete de bodas frantsesez: Le Repas de noces
1959	John Paul Jones	John Farrow	--	gaztelaniaz: El capitán Jones frantsesez: John Paul Jones, maître des mers
1959	The Scapegoat	Robert Hamer	--	gaztelaniaz: Donde el círculo termina frantsesez: Le Bouc émissaire
1961	Pocketful of Miracles	Frank Capra	--	frantsesez: Milliardaire pour un jour
1962	What Ever Happened to Baby Jane?	Robert Aldrich	Seven Arts Productions	frantsesez: Qu'est-il arrivé à Baby Jane ?
1963	The Empty Canvas	Damiano Damiani	--	gaztelaniaz: La noia frantsesez: L'Ennui et sa diversion, l'érotisme
1964	Dead Ringer	Paul Henreid	Warner Bros.	gaztelaniaz: Dead Ringer (película de 1964) frantsesez: La mort frappe trois fois
1964	Where Love Has Gone	Edward Dmytryk	Embassy Pictures	gaztelaniaz: A donde fue el amor frantsesez: Rivalités
1964	Hush...Hush, Sweet Charlotte	Robert Aldrich	20th Century Studios	gaztelaniaz: Hush… Hush, Sweet Charlotte frantsesez: Chut... chut, chère Charlotte
1965	The Nanny	Seth Holt	Hammer Film Productions	gaztelaniaz: A merced del odio frantsesez: Confession à un cadavre
1965	The Love Goddesses	Saul J. Turell	Paramount Pictures
1968	The Anniversary	Roy Ward Baker	--	gaztelaniaz: El aniversario
1970	Connecting Rooms	Franklin Gollings	Hemdale films	frantsesez: Chambres communicantes
1971	Bunny O'Hare	Gerd Oswald	--
1972	Madame Sin	David Greene	--	gaztelaniaz: El mundo extraño de Madame Sin
1972	The Scientific Cardplayer	Luigi Comencini	Titanus	gaztelaniaz: Sembrando ilusiones frantsesez: L'Argent de la vieille
1972	The Judge and Jake Wyler	David Lowell Rich	--
1973	Scream, Pretty Peggy	Gordon Hessler	--
1976	Burnt Offerings	Dan Curtis	Metro-Goldwyn-Mayer	gaztelaniaz: Pesadilla diabólica frantsesez: Trauma
1978	Death on the Nile	John Guillermin	Paramount Pictures	gaztelaniaz: Muerte en el Nilo frantsesez: Mort sur le Nil
1978	The Children of Sanchez	Hall Bartlett	--	gaztelaniaz: Los hijos de Sánchez
1978	Return from Witch Mountain	John Hough	Walt Disney Pictures	gaztelaniaz: Los pequeños extraterrestres frantsesez: Les Visiteurs d'un autre monde
1979	Strangers: The Story of a Mother and Daughter	Milton Katselas	--
1980	White Mama	Jackie Cooper	--
1980	Skyward	Ron Howard	--
1980	The Watcher in the Woods	John Hough	The Walt Disney Company	frantsesez: Les Yeux de la forêt
1981	Family Reunion	Fielder Cook	--	gaztelaniaz: Reunión familiar
1982	Dead Men Don't Wear Plaid	Carl Reiner	Universal Pictures	gaztelaniaz: Cliente muerto no paga frantsesez: Les cadavres ne portent pas de costard
1982	A Piano for Mrs. Cimino	George Schaefer	--	gaztelaniaz: Un piano para Mrs. Cimino frantsesez: Un piano pour Madame Cimino
1983	Right of Way	George Schaefer	--
1984	Terror in the Aisles	Andrew J. Kuehn	--	frantsesez: Terreur dans la salle
1986	As Summers Die	Jean-Claude Tramont	--	gaztelaniaz: Testigo sorpresa
1987	The Whales of August	Lindsay Anderson	--	gaztelaniaz: Las ballenas de agosto frantsesez: Les Baleines du mois d'août
1988	The Making of a Legend: Gone with the Wind	David Hinton	--	gaztelaniaz: La realización de un clásico: 'Lo que el viento se llevó'
1989	Wicked Stepmother	Larry Cohen	--	gaztelaniaz: La bruja de mi madre frantsesez: Ma belle-mère est une sorcière
1999	All About My Mother	Pedro Almodóvar	El Deseo	gaztelaniaz: Todo sobre mi madre frantsesez: Tout sur ma mère
2007	P.S. I Love You	Richard LaGravenese	Alcon Entertainment
2011	Vito	Jeffrey Schwarz	--
2014	El último adiós de Bette Davis	--	Turner Classic Movies

BERJAYA — Bette Davies Jezebel filmeko trailerrean.

Erreferentziak

↑ (Ingelesez) «AFI’s 100 YEARS…100 STARS» American Film Institute (kontsulta data: 2021-02-15).
↑ «Charles Pierce as Bette Davis» www.bochynski.com (kontsulta data: 2021-02-15).
↑ (Ingelesez) Bette Davis' Dispute With Warner Bros. - Classic Film. (kontsulta data: 2021-02-15).
↑ «The History of, "The Hollywood Canteen"» www.hollywoodcanteen.net (kontsulta data: 2021-02-15).
↑ «Bette Davis-Sariak» IMDb (kontsulta data: 2021-02-15).
↑ (Ingelesez) Krebs, Albin. (1989-10-08). «Bette Davis, a Queen of Hollywood, Dies at 81 (Published 1989)» The New York Times ISSN 0362-4331. (kontsulta data: 2021-02-15).

Kanpo estekak

Datuak: Q71206
Multimedia: Bette Davis / Q71206

Artikulu hau Massachusettsko biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

[1] (Ingelesez) «AFI’s 100 YEARS…100 STARS» American Film Institute (kontsulta data: 2021-02-15).

[2] «Charles Pierce as Bette Davis» www.bochynski.com (kontsulta data: 2021-02-15).

[3] (Ingelesez) Bette Davis' Dispute With Warner Bros. - Classic Film. (kontsulta data: 2021-02-15).

[4] «The History of, "The Hollywood Canteen"» www.hollywoodcanteen.net (kontsulta data: 2021-02-15).

[5] «Bette Davis-Sariak» IMDb (kontsulta data: 2021-02-15).

[6] (Ingelesez) Krebs, Albin. (1989-10-08). «Bette Davis, a Queen of Hollywood, Dies at 81 (Published 1989)» The New York Times ISSN 0362-4331. (kontsulta data: 2021-02-15).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

i e a Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria
1928–1950	Janet Gaynor (1927-28) Mary Pickford (1928-29) Norma Shearer (1929-30) Marie Dressler (1930-31) Helen Hayes (1931-32) Katharine Hepburn (1932-33) Claudette Colbert (1934) Bette Davis (1935) Luise Rainer (1936) Luise Rainer (1937) Bette Davis (1938) Vivien Leigh (1939) Ginger Rogers (1940) Joan Fontaine (1941) Greer Garson (1942) Jennifer Jones (1943) Ingrid Bergman (1944) Joan Crawford (1945) Olivia de Havilland (1946) Loretta Young (1947) Jane Wyman (1948) Olivia de Havilland (1949) Judy Holliday (1950)
1951–1975	Vivien Leigh (1951) Shirley Booth (1952) Audrey Hepburn (1953) Grace Kelly (1954) Anna Magnani (1955) Ingrid Bergman (1956) Joanne Woodward (1957) Susan Hayward (1958) Simone Signoret (1959) Elizabeth Taylor (1960) Sophia Loren (1961) Anne Bancroft (1962) Patricia Neal (1963) Julie Andrews (1964) Julie Christie (1965) Elizabeth Taylor (1966) Katharine Hepburn (1967) Katharine Hepburn / Barbra Streisand (1968) Maggie Smith (1969) Glenda Jackson (1970) Jane Fonda (1971) Liza Minnelli (1972) Glenda Jackson (1973) Ellen Burstyn (1974) Louise Fletcher (1975)
1976–2000	Faye Dunaway (1976) Diane Keaton (1977) Jane Fonda (1978) Sally Field (1979) Sissy Spacek (1980) Katharine Hepburn (1981) Meryl Streep (1982) Shirley MacLaine (1983) Sally Field (1984) Geraldine Page (1985) Marlee Matlin (1986) Cher (1987) Jodie Foster (1988) Jessica Tandy (1989) Kathy Bates (1990) Jodie Foster (1991) Emma Thompson (1992) Holly Hunter (1993) Jessica Lange (1994) Susan Sarandon (1995) Frances McDormand (1996) Helen Hunt (1997) Gwyneth Paltrow (1998) Hilary Swank (1999) Julia Roberts (2000)
2001–egun	Halle Berry (2001) Nicole Kidman (2002) Charlize Theron (2003) Hilary Swank (2004) Reese Witherspoon (2005) Helen Mirren (2006) Marion Cotillard (2007) Kate Winslet (2008) Sandra Bullock (2009) Natalie Portman (2010) Meryl Streep (2011) Jennifer Lawrence (2012) Cate Blanchett (2013) Julianne Moore (2014) Brie Larson (2015) Emma Stone (2016) Frances McDormand (2017) Olivia Colman (2018) Renée Zellweger (2019) Frances McDormand (2020-21) Jessica Chastain (2021) Michelle Yeoh (2022) Emma Stone (2023) Mikey Madison (2024) Jessie Buckley (2025)