Utah
| Utah | |
|---|---|
| Ülke | |
| Başkent | Salt Lake City |
| İdare | |
| • Vali | Spencer Cox (R) |
| • Vali vekili | Deidre Henderson (R) |
| • Üst meclis | Utah Senatosu |
| • Alt meclis | Utah Temsilciler Meclisi |
| • Senatörler | Mike Lee (R) John R. Curtis (R) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 219.887 km² |
| • Kara | 212.761 km² (82.147 mil²) |
| • Su | 7.136 km² (2.755 mil²) |
| Rakım | 1.860 m |
| En yüksek nokta | 4.120,3 m (13.518 ft) |
| En alçak nokta | 664,4 m (2.179,7 ft) |
| Nüfus (2020)[1] | |
| • Toplam | 3.271.616 |
| • Yoğunluk | 14,12/km² |
| Zaman dilimi | UTC-07.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-06.00 |
| ISO 3166 kodu | US-UT |
Resmî site utah.gov | |
Utah, Amerika Birleşik Devletleri'nin batısındaki Dağlık Batı alt bölgesinde yer alan, denize kıyısı olmayan bir eyalettir. Arizona, Colorado ve New Mexico ile sınır komşusu olan Dört Köşe eyaletlerinden biridir. Ayrıca kuzeydoğuda Wyoming, kuzeyde Idaho ve batıda Nevada ile sınır komşusudur. Tüm ABD eyaletleri ve bölgeleriyle karşılaştırıldığında, nüfusu üç milyondan biraz fazla olan Utah, yüzölçümü bakımından 13., nüfus bakımından 30. ve nüfus yoğunluğu bakımından 11. sıradadır. Kentsel gelişim çoğunlukla iki bölgede yoğunlaşmıştır: Eyalet başkenti Salt Lake City'yi de içeren ve nüfusun yaklaşık üçte ikisine ev sahipliği yapan eyaletin kuzey-orta kesimindeki Wasatch Front; ve yaklaşık 180.000 sakini olan güneybatıdaki Washington County. Utah'ın batı yarısının büyük kısmı Büyük Havza'da yer almaktadır.
Utah, binlerce yıldır eski Pueblo halkı, Navajo ve Ute gibi çeşitli yerli halklar tarafından iskan edilmiştir. Bölgeye gelen ilk Avrupalılar – 16. yüzyılın ortalarında – İspanyollardı. Bölgenin zorlu coğrafyası ve sert iklimi nedeniyle, Yeni İspanya'nın (ve daha sonra Meksika'nın) yalnızca çevresel bir parçası haline geldi. Meksika toprakları olduğu dönemde bile, Utah bölgesinin en eski Avrupalı yerleşimcilerinin çoğu Amerika Birleşik Devletleri'ndendi; bunlar arasında, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki dışlanma ve zulümden kaçan ve sözde Mormon Yolu üzerinden gelen Mormonlar dikkat çekiciydi. 1848'de, Meksika-Amerika Savaşı'ndan sonra, bölge ABD tarafından ilhak edildi ve daha sonra Colorado ve Nevada'yı da içeren Utah Bölgesi'nin bir parçası oldu. Baskın Mormon topluluğu ile Kongre arasındaki anlaşmazlıklar, Utah'ın eyalet olarak kabul edilmesini geciktirdi: 1896'da, çok eşliliği yasaklamayı kabul ettikten sonra, 45. eyalet olarak kabul edildi.
Utahlılar, Utahlılar olarak bilinir. Tüm Utahlıların yarısından biraz fazlası Mormon'dur ve bunların büyük çoğunluğu, dünya genel merkezi Salt Lake City'de bulunan İsa Mesih'in Son Gün Azizleri Kilisesi'nin (LDS Kilisesi) üyeleridir; Utah, nüfusunun çoğunluğunun tek bir kiliseye mensup olduğu tek eyalettir. LDS Kilisesi, Utah'ın kültürünü, politikasını ve günlük yaşamını büyük ölçüde etkiler. Ancak, 1990'lardan beri Utah hem dini açıdan daha çeşitli hem de daha seküler hale gelmiştir.
Utah, ulaşım, eğitim, bilgi teknolojisi ve araştırma, kamu hizmetleri, madencilik, çok seviyeli pazarlama ve turizm gibi önemli sektörleri içeren oldukça çeşitlendirilmiş bir ekonomiye sahiptir. Utah, 2000 yılından bu yana en hızlı büyüyen eyaletlerden biri olmuştur ve 2020 ABD nüfus sayımı, 2010 yılından bu yana ülkedeki en hızlı nüfus artışını doğrulamıştır. St. George, 2000-2005 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en hızlı büyüyen metropol alanı olmuştur. ABD eyaletleri arasında en yüksek 12. medyan ortalama gelire ve en düşük gelir eşitsizliğine sahiptir. Zamanla ve iklim değişikliğinin etkisiyle, Utah'taki kuraklıkların sıklığı ve şiddeti artmakta, bu da Utah'ın su güvenliğine daha fazla baskı yapmakta ve eyalet ekonomisini etkilemektedir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Bureau, US Census (26 Nisan 2021). "2020 Census Apportionment Results". The United States Census Bureau. 26 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2021.
| ABD'deki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
| Utah ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
