Kunda

Kunda
	Tvornica celulozeTvornica celuloze
	Koordinate: 59°30′N 26°32′E / 59.500°N 26.533°E
Država	Estonija
Okrug	Lääne-Viru
	Vlast
- gradonačelnik	Kaido Veski
	Površina
- Ukupna	10.1 km²
	Stanovništvo (2021.)
- Grad	2,865
- Gustoća	284,2 stan. / km²
Vremenska zona	UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj	44107
Karta
	Kunda class=notpageimage\| Pozicija Kunde u Estoniji

Kunda je industrijski i lučki grad od 2,865 stanovnika^[1] na sjeveru Estonije u Okrugu Lääne-Viru.

Geografija

Kunda se nalazi na obali Finskog zaljeva nedaleko od ušća rijeke Kunde, udaljena 26 km sjeverno od svog aministrativnog centra Rakverea, a od Tallinna 107 km.^[2]

Pored grada pronađeni su ostatci prahistorijskog naselja datiranog u polovicu 7. milenija pne. po tom nalazištu nazvana je ta arheološka kultura - Kundska kultura.^[3]

Historija

Kunda je prvi put dokumentirana 1241. kao selo pod imenom Gundas, nakon tog 1287. kao rezidencija vazala Nicolaus de Gundisa, a 1443. kao feud.^[2]

Po nalogu ruskog cara Aleksandra I, - 1805. proširena je luka i podignuto naselje, sa pilanom i tvornicom užadi. Krajem 1860-ih, Johann Girard de Soucanton (1785.-1868), tadašnji vlasnik feuda, zainteresirao se za mogućnost proizvodnje cementa od lokalnog vapnenca.^[2]

U tu svrhu je 1870. osnovano dioničko društvo (treće u Rusiji u to vrijeme), 1872. izvedeni su industrijski pokusi, a 1873. započela je kontinuirana proizvodnja cementa.^[2] Od 1893. u cementari se koriste parne mašine, a iste godine dovršena je i hidroelektrana (prva na Baltiku). Nakon tog je 1896. puštena u promet privatna željeznička pruga Kunda – Rakvere, duga 19 km. U Kundi je postojao snažan radnički pokret (štrajkovi 1870. i 1883., demonstracije 1922.).^[2]

Kunda je 1920. dobila status trgovišta, a status grada 1938.^[2] Između 1920.-41. rekonstruirana je tvornica cementa Punane Kunda.

Grad je proživio period od 1941. do 1944. pod njemačkom okupacijom.

U vrijeme Estonske Sovjetske Socijalističke Republike u periodu 1957.-74. rekonstruirana je luka, u to vrijeme i grad je narastao brojem stanovnika.^[2] Za tih vremena se 13 km od grada nalazio aerodrom Rutja, baza sovjetske avijacije.^[3]

Privreda

I danas je najveće poduzeće cementara koja od 1992. posluje pod imenom AS Kunda Nordic Tsement (akronim: KNT;) i dio je njemačke grupacije Heidelberg Cement Group.^[2]

Stara luka zamjenjena je novom podignutom između 1993.-94. Od 2006. Kunda ima tvornicu celuloze AS Estonian Cell.^[2]

KNT je 1999. izgradio termoelektranu, a na rijeci Kundi nalaze se dvije hidroelektrane, podignute 1893. i 2003.^[2]

Pobratimski gradovi

Türi ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;^[3]

Reference

1 2 3 4 5 „Estonia: Counties, Cities and Towns” (engleski). City population. Pristupljeno 27.11. 2021.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 „Kunda” (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 27.11. 2021.
1 2 3 „Sister cities of Kunda” (engleski). Sister cities. Pristupljeno 26.11. 2021.

Vanjske veze

Viru-Nigula vald (službene stranice) (et)

[city-1] 1 2 3 4 5 „Estonia: Counties, Cities and Towns” (engleski). City population. Pristupljeno 27.11. 2021.

[brit-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 „Kunda” (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 27.11. 2021.

[sis-3] 1 2 3 „Sister cities of Kunda” (engleski). Sister cities. Pristupljeno 26.11. 2021.

[1]

[2]

[3]

Kunda
Tvornica celuloze Tvornica celuloze

Koordinate: 59°30′N 26°32′E / 59.500°N 26.533°E / 59.500; 26.533
Država	Estonija
Okrug	Lääne-Viru

Vlast
- gradonačelnik	Kaido Veski

Površina
- Ukupna	10.1 km²^[1]

Stanovništvo (2021.)
- Grad	2,865^[1]
- Gustoća	284,2 stan. / km²^[1]

Vremenska zona	UTC+2 (UTC+3)
Poštanski broj	44107^[1]
Karta
Kunda class=notpageimage\| Pozicija Kunde u Estoniji