close
مواد ڏانھن هلو

يونيسڪو

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
(UNESCO کان چوريل)
گڏيل قومن جي تعليمي، سائنسي ۽ ثقافتي تنظيم
BERJAYA
BERJAYA
يونيسڪو جو جھنڊو
مخففUNESCO
تشڪيل16 نومبر 1945؛ 80 سال اَڳُ (1945-11-16)
قسمگڏيل قومن جو خصوصي ادارو
قانوني حيثيتفعال
صدر مقامپيرس، فرانس
جڳھ
جڳھون
ڊائريڪٽر جنرل
خالد ال عناني
ڊپٽي ڊائريڪٽر جنرل
شِنگ چو
سنڀاليندڙ تنظيم
گڏيل قومن جي اقتصادي ۽ سماجي ڪائونسل
عملو (2024[1])
2,384
ويب سائيٽunesco.org
Portal icon باب سياست
هڪ سلسلي جو حصو
گڏيل قومون
BERJAYA
گڏيل قومن جو منشور
گڏيل قومن جو نظام
فنڊ، پروگرام ۽ ٻيا ادارا
گڏيل قومن جي خصوصي ايجنسين جي فهرست
گڏيل قومن جا رڪن ملڪ
گڏيل قومن جي تاريخ
 
گڏيل قومن جون قراردادون

گڏيل قومن جي تعليمي، سائنسي ۽ ثقافتي تنظيم (يونيسڪو /juːˈnɛskoʊ/)[2][lower-alpha 1] گڏيل قومن (يو اين) جو ھڪ خصوصي ادارو آھي، جنھن جو مقصد تعليم، فنون، سائنس ۽ ثقافت ۾ بين الاقوامي تعاون وسيلي عالمي امن ۽ سلامتي کي فروغ ڏيڻ آھي.[3][4] ھن جا 194 رڪن ملڪ ۽ 12 شريڪ رڪن آھن،[5] گڏوگڏ غير سرڪاري، بين الحڪومتي ۽ خانگي شعبي ۾ ڀائيوار پڻ آھن.[6] پيرس، فرانس ۾ قائم ھي تنظيم 53 علائقائي ميداني آفيسون[7] ۽ 199 قومي ڪميشنون رکي ٿي.[8][9]

يونيسڪو 1945ع ۾ ليگ آف نيشنز جي دانشورانه تعاون بابت بين الاقوامي ڪميٽي جي جانشين طور قائم ڪئي وئي.[10] يونيسڪو جو باني مشن، جيڪو ٻي عالمي جنگ جي واقعن جي اثر ھيٺ تشڪيل ڏنو ويو، قومن جي وچ ۾ تعاون ۽ ڳالهه ٻولهه کي آسان بڻائي امن، پائيدار ترقي ۽ انساني حقن کي اڳتي وڌائڻ آھي.[11] ھي مقصد پنجن وڏن پروگرام علائقن وسيلي حاصل ڪيو وڃي ٿو: تعليم، قدرتي سائنسون، سماجي/انساني سائنسون، ثقافت ۽ مواصلات/معلومات. يونيسڪو اھڙن منصوبن جي سرپرستي ڪري ٿي جيڪي خواندگي کي بھتر ڪن، فني تربيت ۽ تعليم فراھم ڪن، سائنس کي اڳتي وڌائن، آزاد ميڊيا ۽ صحافت جي آزادي جي حفاظت ڪن، علائقائي ۽ ثقافتي تاريخ کي محفوظ ڪن، ۽ ثقافتي تنوع کي فروغ ڏين.[12][13][14] تنظيم خاص طور تي عالمي ورثي واري ماڳن جي قيام ۽ تحفظ ۾ مدد ڪري ٿي، جيڪي ثقافتي ۽ قدرتي اھميت رکن ٿا.[15]

يونيسڪو جي نگراني جنرل ڪانفرنس ڪندي آھي، جيڪا رڪن ملڪن ۽ شريڪ رڪنن تي مشتمل آھي ۽ ھر ٻن سالن ۾ اداري جا پروگرام ۽ بجيٽ مقرر ڪرڻ لاءِ گڏ ٿيندي آھي. اھا ايگزيڪيوٽو بورڊ جا ميمبر پڻ چونڊيندي آھي، جيڪو يونيسڪو جي ڪم جو انتظام ڪري ٿو، ۽ ھر چئن سالن کان پوءِ ھڪ ڊائريڪٽر جنرل مقرر ڪري ٿي، جيڪو يونيسڪو جو اعليٰ انتظامي سربراھ ھوندو آھي.

تاريخ

[سنواريو]

شروعات

[سنواريو]

يونيسڪو ۽ ان جو بين الاقوامي تعاون وارو مينڊيٽ ليگ آف نيشنز جي 21 سيپٽمبر 1921ع واري قرارداد تائين پھچي ٿو، جنھن ۾ اھڙي ڪميشن چونڊڻ جو فيصلو ڪيو ويو جيڪو اھو جائزو وٺي تہ ڇا قومون پنھنجون ثقافتي، تعليمي ۽ سائنسي ڪاميابيون آزادي سان ھڪ ٻئي سان ونڊي سگھن ٿيون يا نه.[16][17]

ھي نئون ادارو، دانشورانه تعاون بابت بين الاقوامي ڪميٽي (ICIC)، 1922ع ۾ قائم ڪيو ويو[10] ۽ ان جي ميمبرن ۾ ھينري برگسان، البرٽ آئنسٽائن، ميري ڪيوري، رابرٽ اي. مليڪن ۽ گونزاگ ڊي رينولڊ جھڙيون شخصيتون شامل ھيون (اھڙيءَ طرح اھا ليگ آف نيشنز جي ھڪ ننڍڙي ڪميشن ھئي، جيڪا بنيادي طور مغربي يورپ تي مرڪوز ھئي).[18] بين الاقوامي دانشورانه تعاون وارو ادارو (IIIC) پوءِ سيپٽمبر 1924ع ۾ پيرس ۾ قائم ڪيو ويو، جيئن ICIC جي عملدرآمد ڪندڙ اداري طور ڪم ڪري سگهي.[19] بهرحال، ٻي عالمي جنگ جي شروعات انهن اڳوڻين تنظيمن جي ڪم کي وڏي حد تائين روڪي ڇڏيو.[20]

خانگي قدمن جي حوالي سان، بين الاقوامي بيورو براءِ تعليم (IBE) ڊسمبر 1925ع کان بين الاقوامي تعليمي ترقي جي خدمت ۾ هڪ غير سرڪاري تنظيم طور ڪم ڪرڻ شروع ڪيو.[21] 1952ع ۾ گڏيل ڪميشن قائم ڪرڻ کان پوءِ 1969ع ۾ اهو يونيسڪو ۾ شامل ٿيو.[22]

قيام

[سنواريو]

ائٽلانٽڪ چارٽر ۽ گڏيل قومن جي اعلان تي صحيحون ٿيڻ کان پوءِ، اتحادي ملڪن جي تعليم جي وزيرن جي ڪانفرنس (CAME) لنڊن ۾ گڏجاڻيون شروع ڪيون، جيڪي 16 نومبر 1942ع کان 5 ڊسمبر 1945ع تائين جاري رهيون. 30 آڪٽوبر 1943ع تي هڪ بين الاقوامي تنظيم جي ضرورت ماسڪو اعلان ۾ ظاهر ڪئي وئي، جنهن تي چين، برطانيا، گڏيل رياستون ۽ سوويت يونين متفق ٿيا.

ان کان پوءِ 9 آڪٽوبر 1944ع تي ڊمبرٽن اوڪس ڪانفرنس جون تجويزون سامهون آيون. CAME جي تجويز ۽ بين الاقوامي تنظيم بابت گڏيل قومن جي ڪانفرنس (UNCIO) جي سفارشن مطابق، جيڪا اپريل کان جون 1945ع تائين سان فرانسسڪو ۾ منعقد ٿي، تعليمي ۽ ثقافتي تنظيم (ECO/CONF) جي قيام لاءِ گڏيل قومن جي هڪ ڪانفرنس 1 کان 16 نومبر 1945ع تائين لنڊن ۾ سڏائي وئي، جنهن ۾ 44 حڪومتن جي نمائندگي موجود هئي.

يونيسڪو جو تصور گهڻو ڪري راب بٽلر تيار ڪيو، جيڪو برطانيا جو تعليم وارو وزير هو ۽ جنهن تنظيم جي ترقي ۾ وڏو اثر ڇڏيو.[23]

ECO/CONF دوران يونيسڪو جو آئين آرٽيڪل 57 تحت پيش ڪيو ويو ۽ 41 ملڪن ان تي صحيحون ڪيون، جڏهن ته هڪ تياري ڪميشن پڻ قائم ڪئي وئي.[24]

هي تياري ڪميشن 16 نومبر 1945ع کان 4 نومبر 1946ع تائين ڪم ڪندي رهي، يعني اهو ڏينهن جڏهن يونيسڪو جو آئين هڪ رڪن ملڪ طرفان ويهين توثيق جمع ڪرائڻ سان نافذ ٿيو.[25]

پهرين جنرل ڪانفرنس 19 نومبر کان 10 ڊسمبر 1946ع تائين منعقد ٿي، جنهن ۾ جوليئن هَڪسلي کي ڊائريڪٽر جنرل چونڊيو ويو.[26]

گڏيل رياستن جي فوج جو ڪرنل، يونيورسٽي جو صدر ۽ شهري حقن جو حامي بليڪ آر. وان لير پڻ ان جو ميمبر بڻيو.[27]

نومبر 1954ع ۾ آئين ۾ ترميم ڪئي وئي، جڏهن جنرل ڪانفرنس اهو فيصلو ڪيو ته ايگزيڪيوٽو بورڊ جا ميمبر انهن رياستن جي حڪومتن جا نمائندا هوندا، جن جا اهي شهري آهن، ۽ اڳ وانگر پنهنجي ذاتي حيثيت ۾ ڪم نه ڪندا.[28]

انتظامي ڍانچي ۾ هن تبديلي يونيسڪو کي ان جي اڳوڻي اداري ICIC کان ممتاز بڻايو، ڇاڪاڻ⁠تہ هاڻي رڪن ملڪ تنظيم جي دائري اختيار وارن شعبن ۾ گڏيل طور ڪم ڪندا هئا. وقت سان گڏ جڏهن رڪن ملڪ يونيسڪو جي مقصدن کي حاصل ڪرڻ لاءِ گڏجي ڪم ڪندا رهيا، تڏهن سياسي ۽ تاريخي عنصرن تنظيم جي سرگرمين کي شڪل ڏيندا رهيا، خاص طور تي سرد جنگ، نوآبادياتي نظام ۽ سوويت يونين جي خاتمي دوران.[29][30]

ترقي

[سنواريو]

تنظيم جي وڏين ڪاميابين مان ھڪ نسل پرستيءَ خلاف ان جو ڪم آھي، مثال طور نسل بابت بيانن وسيلي، جيڪي 1950ع ۾ انسانيات جي ماهرن جي اعلان سان شروع ٿيا (جن ۾ ڪلائوڊ ليوي-اسٽراس بہ شامل ھو) ۽ ٻين سائنسدانن سان گڏ اڳتي وڌيا، ۽ 1978ع جي نسل ۽ نسلي تعصب بابت اعلان تي پڄاڻيءَ تي پھتا.[31]

1955ع ۾، ڏکڻ آفريڪا جي جمھوريت يونيسڪو کان ڌار ٿي وئي، اھو چوندي تہ تنظيم جون ڪجھ اشاعتون ملڪ جي "نسلي مسئلن" ۾ "مداخلت" جي برابر آھن.[32] اھا 1994ع ۾ نيلسن منڊيلا جي قيادت ھيٺ ٻيھر تنظيم ۾ شامل ٿي.[33][34]

تعليم جي شعبي ۾ يونيسڪو جي شروعاتي ڪمن مان ھڪ بنيادي تعليم بابت پائلٽ منصوبو ھو، جيڪو ماربيئل وادي، ھيٽي ۾ 1947ع ۾ شروع ڪيو ويو.[حوالو گهربل] ھن منصوبي کان پوءِ ٻين ملڪن ڏانھن ماهرن جا مشن موڪليا ويا، جن ۾ 1949ع جو افغانستان ڏانھن مشن پڻ شامل ھو.[35] يونيسڪو 1948ع ۾ سفارش ڪئي تہ رڪن ملڪ مفت پرائمري تعليم کي لازمي ۽ آفاقي بڻائن.[35] سڀني لاءِ تعليم بابت عالمي ڪانفرنس، جيڪا جومٽين، ٿائيلينڊ ۾ ٿي، 1990ع ۾ سڀني ٻارن، نوجوانن ۽ بالغن لاءِ بنيادي تعليم فراھم ڪرڻ واري عالمي تحريڪ جي شروعات ڪئي.[35] 2000ع ۾ عالمي تعليمي فورم، ڊڪار، سينيگال ۾، رڪن حڪومتن کي 2015ع تائين سڀني لاءِ بنيادي تعليم حاصل ڪرڻ جي عزم ڏانھن وٺي ويو.[35]

اعليٰ تعليم بابت عالمي اعلان يونيسڪو جي اعليٰ تعليم بابت عالمي ڪانفرنس طرفان 9 آڪٽوبر 1998ع تي منظور ڪيو ويو،[36] جنھن جو مقصد اعليٰ تعليم جي آدرشن ۽ رسائي بابت عالمي معيار مقرر ڪرڻ ھو.

ثقافت ۾ يونيسڪو جي شروعاتي سرگرمين ۾ نوبيا جي يادگارن کي بچائڻ لاءِ بين الاقوامي مهم شامل ھئي، جيڪا 1960ع ۾ شروع ڪئي وئي.[37] ھن مهم جو مقصد ابو سمبل جي عظيم مندر کي منتقل ڪرڻ ھو، تہ جيئن اسوان ڊيم جي تعمير کان پوءِ اھو نيل درياهه جي پاڻيءَ ۾ ٻڏي نہ وڃي. 20 سالن واري مهم دوران، 22 يادگار ۽ تعميراتي مجموعا منتقل ڪيا ويا. ھي ان سلسلي جي پهرين ۽ سڀ کان وڏي مهم ھئي، جن ۾ موئن جو دڙو (پاڪستان)، فاس (مراڪش)، کٽمنڊو (نيپال)، بوروبودور (انڊونيشيا) ۽ ايٿنز جو ايڪروپولس (يونان) شامل ھئا.[38] ورثي بابت تنظيم جي ڪم سبب 1972ع ۾ عالمي ثقافتي ۽ قدرتي ورثي جي تحفظ بابت ڪنوينشن اختيار ڪيو ويو.[39] 1976ع ۾ عالمي ورثي ڪميٽي قائم ڪئي وئي ۽ 1978ع ۾ پهريون ماڳ عالمي ورثي فھرست ۾ شامل ڪيا ويا.[40] ان کان پوءِ ثقافتي ورثي ۽ تنوع بابت اهم قانوني اوزار يونيسڪو جي رڪن ملڪن طرفان 2003ع ۾ (غير مادي ثقافتي ورثي جي حفاظت بابت ڪنوينشن)[41] ۽ 2005ع ۾ (ثقافتي اظھارن جي تنوع جي تحفظ ۽ واڌاري بابت ڪنوينشن) اختيار ڪيا ويا.[42]

ڊسمبر 1951ع ۾ پيرس ۾ يونيسڪو جي هڪ بين الحڪومتي گڏجاڻي ائٽمي تحقيق لاءِ يورپي ڪائونسل جي قيام جو سبب بڻي، جيڪا پوءِ 1954ع ۾ ائٽمي تحقيق لاءِ يورپي تنظيم (CERN) قائم ڪرڻ جي ذميوار ٿي.[43][44]

خشڪ علائقن جو پروگرام، 1948–1966، قدرتي سائنسن جي ميدان ۾ يونيسڪو جي ھڪ ٻئي شروعاتي وڏي منصوبي جو مثال آھي.[45]

1968ع ۾، يونيسڪو ماحول ۽ ترقيءَ کي پاڻ ۾ ملائڻ جي مقصد سان پهرين بين الحڪومتي ڪانفرنس منظم ڪئي، اھو مسئلو جيڪو پائيدار ترقي جي ميدان ۾ اڄ بہ بحث هيٺ آھي. 1968ع واري ڪانفرنس جو مکيه نتيجو يونيسڪو جي انسان ۽ حياتياتي گولو پروگرام جو قيام ھو.[46]

يونيسڪو کي قومي سائنسي بيوروڪريسين جي ڦهلاءَ جو ڪريڊٽ ڏنو ويو آھي.[47]

مواصلات جي شعبي ۾، "لفظ ۽ تصوير وسيلي خيالن جو آزاد وهڪرو" يونيسڪو جي آئين ۾ ان جي قيام کان وٺي شامل آھي، ٻي عالمي جنگ جي تجربي کان پوءِ، جڏھن معلومات تي ضابطو آباديءَ کي جارحيت لاءِ فڪري طور تي تيار ڪرڻ ۾ هڪ عنصر هو.[48] ٻي عالمي جنگ کان فوراً پوءِ وارن سالن ۾ ڪوششون تعمير نو ۽ دنيا ڀر ۾ عوامي مواصلات جي ذريعن جي ضرورتن جي سڃاڻپ تي مرڪوز رهيون. يونيسڪو 1950ع واري ڏهاڪي ۾ صحافين لاءِ تربيت ۽ تعليم منظم ڪرڻ شروع ڪئي.[48] 1970ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾ "نئون عالمي معلوماتي ۽ مواصلاتي نظام" جي مطالبن جي جواب ۾، يونيسڪو مواصلاتي مسئلن جي مطالعي لاءِ بين الاقوامي ڪميشن قائم ڪئي،[49] جنھن 1980ع جي ميڪ برائيڊ رپورٽ تيار ڪئي (جنھن جو نالو ڪميشن جي چيئر، نوبل امن انعام يافته شان ميڪ برائيڊ جي نالي تي رکيو ويو).[49] ساڳئي سال، يونيسڪو مواصلات جي ترقي لاءِ بين الاقوامي پروگرام (IPDC) ٺاهيو، جيڪو ترقي پذير ملڪن ۾ ميڊيا جي ترقي کي فروغ ڏيڻ لاءِ ٺاهيل هڪ گهڻ طرفو فورم هو.[50] 1993ع ۾، يونيسڪو جي جنرل ڪانفرنس ونڊهوڪ اعلان جي ميڊيا جي آزادي ۽ گهڻ رخيءَ بابت توثيق ڪئي، جنهن سبب گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي ان جي منظوريءَ جي تاريخ، 3 مئي، کي صحافت جي آزادي جو عالمي ڏينهن قرار ڏنو.[51] 1997ع کان وٺي، يونيسڪو هر سال 3 مئي تي يونيسڪو / گيئرمو ڪانو عالمي صحافتي آزادي انعام ڏئي ٿي.[52]

21ھين صدي

[سنواريو]

رياستن جي رڪنيتن ۾ تبديليون

[سنواريو]

اسرائيل، فلسطين، ۽ گڏيل رياستون

[سنواريو]

2011ع ۾، يونيسڪو فلسطين کي رڪن طور داخل ڪيو.[53][54][55]

اپريل 1989ع ۾ فلسطين طرفان يونيسڪو ۽ ڊبليو ايڇ او جي رڪنيت لاءِ درخواست ڏيڻ کان پوءِ گڏيل رياستن ۾ قانون منظور ڪيا ويا هئا،[56][57] جن جو مطلب اھو آھي تہ گڏيل رياستون گڏيل قومن جي ڪنھن بہ اھڙي تنظيم کي مالي مدد نٿيون ڏئي سگھن جيڪا فلسطين کي مڪمل رڪن طور قبول ڪري.[58][59] نتيجي طور، گڏيل رياستن پنھنجي فنڊنگ واپس ورتي، جيڪا يونيسڪو جي بجيٽ جو اٽڪل 22٪ ھئي.[60] اسرائيل پڻ فلسطين جي يونيسڪو ۾ داخلا تي ردعمل ڏيندي يونيسڪو ڏانھن اسرائيلي ادائگيون منجمد ڪيون ۽ فلسطيني اٿارٽي تي پابنديون لاڳو ڪيون،[61] اھو چوندي تہ فلسطين جي داخلا "امڪاني امن ڳالهين" لاءِ نقصانڪار ٿيندي.[62]

2013ع ۾، يونيسڪو کي واجبات جي ادائيگي بند ڪرڻ کان ٻه سال پوءِ، گڏيل رياستن ۽ اسرائيل يونيسڪو ۾ ووٽ ڏيڻ جا حق وڃائي ڇڏيا، پر چونڊجڻ جو حق نه وڃايو؛ تنهنڪري، گڏيل رياستون 2016ع کان 2019ع تائين واري مدي لاءِ ايگزيڪيوٽو بورڊ جي ميمبر طور چونڊجي ويون.[63] 2019ع ۾، اسرائيل 69 سالن جي رڪنيت کان پوءِ يونيسڪو ڇڏي ڏني، جڏھن اسرائيل جي گڏيل قومن ۾ سفير ڊيني ڊينون لکيو: "يونيسڪو اھو ادارو آھي جيڪو لڳاتار تاريخ کي ٻيھر لکي ٿو، جنھن ۾ يروشلم سان يھودي لاڳاپي کي مٽائڻ بہ شامل آھي... اھو اسرائيل جي دشمنن طرفان بگاڙيو ۽ ھٿ ڪيو وڃي ٿو... اسان اھڙي تنظيم جا ميمبر نہ رھنداسين جيڪا ڄاڻي واڻي اسان جي خلاف ڪم ڪري ٿي."[64]

2023ع ۾ پڻ، گڏيل رياستن يونيسڪو ڇڏڻ کان پنج سال پوءِ ٻيهر شامل ٿيڻ ۽ پنهنجا 600 ملين آمريڪي ڊالر جا بقايا واجبات ادا ڪرڻ جو ارادو ظاهر ڪيو.[65] گڏيل رياستن کي ان جولاءِ ۾ يونيسڪو جنرل ڪانفرنس طرفان ٻيهر داخل ڪيو ويو.[66] البت، ٽي سال پوءِ، 2025ع ۾، گڏيل رياستن ٻيهر نڪرڻ جو ارادو ظاهر ڪيو، جيڪو ڊسمبر 2026ع کان اثرائتو ٿيڻو آھي.[67]

روس

[سنواريو]

2023ع ۾، روس کي پهريون ڀيرو ايگزيڪيوٽو ڪميٽي جي ميمبر طور تجديد نہ ڪيو ويو، ڇاڪاڻ⁠تہ اھو ڪافي ووٽ حاصل ڪرڻ ۾ ناڪام رهيو.[68]

ثقافتي پاليسيون ۽ پائيدار ترقي

[سنواريو]

ڪووڊ-19 وبا ۽ 2030ع جي پائيدار ترقي واري ايجنڊا حاصل ڪرڻ لاءِ گڏيل قومن جي وسيع ڪوششن جي پسمنظر ۾، يونيسڪو 2022ع ۾ مونڊياڪلٽ ڪانفرنسن (ثقافتي پاليسين ۽ پائيدار ترقي بابت عالمي ڪانفرنس) جو سلسلو ٻيهر فعال ڪيو، جنھن جو پھريون ايڊيشن 1982ع ۾ ميڪسيڪو سٽي ۾ منعقد ٿيو ھو. 2022ع واري مونڊياڪلٽ ڪانفرنس ٻيهر ميڪسيڪو ۾ منعقد ٿي، ۽ 2025ع جو ايڊيشن بارسلونا، اسپين ۾ رٿيل آھي.

سرگرميون

[سنواريو]
BERJAYA
برازيليا ۾ يونيسڪو جون آفيسون.

يونيسڪو پنهنجون سرگرميون پنج پروگرام علائقن وسيلي عمل ۾ آڻي ٿو: تعليم، قدرتي سائنسون، سماجي ۽ انساني سائنسون، ثقافت، ۽ مواصلات ۽ معلومات.[69]

  • يونيسڪو تقابلي تعليم بابت تحقيق جي حمايت ڪري ٿو، ماهرانه مدد مهيا ڪري ٿو، ۽ ڀائيواريون فروغ ڏئي ٿو ته جيئن قومي تعليمي قيادت ۽ سڀني لاءِ معياري تعليم فراهم ڪرڻ جي ملڪن جي صلاحيت مضبوط ٿي سگهي.
    • يونيسڪو چيئرز، يونيسڪو چيئرن جو هڪ بين الاقوامي نيٽ ورڪ، جنهن ۾ 126 ملڪن جا 770 کان وڌيڪ ادارا ۽ 644 يونيسڪو چيئرون شامل آهن
    • ماحولياتي تحفظ جي تنظيم
    • تعليم ۾ امتيازي سلوڪ جي خلاف ڪنوينشن، جيڪو 1960ع ۾ منظور ڪيو ويو
    • بالغن جي تعليم بابت بين الاقوامي ڪانفرنس (CONFINTEA) جو هر 12 سالن جي وقفي سان انعقاد
    • تعليم سڀني لاءِ عالمي نگراني رپورٽ جي اشاعت
    • سکيا جا چار بنياد (Four Pillars of Learning) نالي بنيادي دستاويز جي اشاعت
    • يونيسڪو اي ايس پي نيٽ (UNESCO ASPNet)، 182 ملڪن ۾ 12,000 کان وڌيڪ اسڪولن جو بين الاقوامي نيٽ ورڪ
    • يونيسڪو اعليٰ تعليمي ادارن کي سند (Accreditation) نٿو ڏئي.[70]
  • يونيسڪو عوام کي آگاهه ڪرڻ لاءِ عوامي بيان پڻ جاري ڪري ٿو:
    • تشدد بابت سيويل بيان: يونيسڪو پاران 1989ع ۾ منظور ڪيل هڪ بيان، جنهن جو مقصد هن تصور کي رد ڪرڻ هو ته انسان حياتياتي طور تي منظم تشدد ڏانهن مائل آهن.
    • صحافين جي حفاظت کي فروغ ڏيڻ ۽ انهن تي حملو ڪندڙن جي بي سزائي جي خلاف جدوجهد ڪرڻ،[76] صحافين جي حفاظت ۽ بي سزائي جي مسئلي بابت گڏيل قومن جي عملي منصوبي جي هم آهنگي وسيلي.[77]
    • اشاعتن وسيلي علم پيدا ڪرڻ، جهڙوڪ اظهار جي آزادي ۽ ميڊيا ترقي ۾ عالمي رجحانات،[82] يونيسڪو سيريز آن انٽرنيٽ فريڊم،[83] ۽ ميڊيا ترقي اشاريه،[84] ۽ ٻين اشاريه-بنياد مطالعي ذريعي.
  • واقعن کي فروغ ڏيڻ، جهڙوڪ:
    • ڪريانسا ايسپيرانسا (Criança Esperança) برازيل ۾، ريڊي گلوبو سان ڀائيواري ۾، سماجي شموليت ۽ تشدد جي روڪٿام کي هٿي ڏيندڙ برادري-بنياد منصوبن لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ خاطر.[87]
    • ڪينيا جي تعليم واري وزارت سان ڀائيواري ۾ رويي جي تبديلي لاءِ صحت جي تعليم جو پروگرام، جنهن کي آذربائيجان جي حڪومت مالي سهڪار فراهم ڪيو، ته جيئن نيروبي جي ڪبيرا ۾ غير رسمي آباديءَ وارن علائقن ۾ رهندڙ 10 کان 19 سالن جي نوجوانن ۾ صحت بابت تعليم کي فروغ ڏنو وڃي. هي منصوبو سيپٽمبر 2014ع کان ڊسمبر 2016ع تائين جاري رهيو.[88]
  • منصوبن جو بنياد رکڻ ۽ انهن کي مالي مدد فراهم ڪرڻ، جهڙوڪ:
    • هجرتي عجائب گهرن جي شروعات (Migration Museums Initiative): مهاجر آباديءَ سان ثقافتي ڳالهه ٻولهه لاءِ عجائب گهرن جي قيام کي فروغ ڏيڻ.[89]
    • يونيسڪو-سيپس (UNESCO-CEPES)، يورپي مرڪز براءِ اعليٰ تعليم: 1972ع ۾ بخارسٽ، رومانيا ۾ هڪ غير مرڪزي آفيس طور قائم ڪيو ويو ته جيئن يورپ سان گڏ ڪينيڊا، آمريڪا ۽ اسرائيل ۾ اعليٰ تعليم بابت بين الاقوامي سهڪار کي فروغ ڏنو وڃي. اعليٰ تعليم يورپ ۾ (Higher Education in Europe) ان جو سرڪاري جرنل آهي.
    • اوآنا (OANA)، ايشيا-پئسفڪ نيوز ايجنسين جي تنظيم
    • گو يونيسڪو (GoUNESCO)، ورثي کي دلچسپ ۽ وندرائتو بڻائڻ لاءِ شروعاتن جو هڪ ڇٽ، جنهن کي يونيسڪو نئين دهلي آفيس جي حمايت حاصل آهي.[91]
    • يونيسڪو-چڪ بيرپ (UNESCO-CHIC BIRUP)، يونيسڪو-چڪ گروپ (چين) جو بايوسفيئر، ڳوٺاڻي ۽ شهري ترقي پروگرام.[92]

يونيسڪو جو شفافيت وارو پورٽل عوام کي تنظيم جي سرگرمين بابت معلومات تائين رسائي مهيا ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آهي، جيئن ٻه ساله مدي لاءِ ان جي مجموعي بجيٽ، ۽ لاڳاپيل پروگراماتي ۽ مالي دستاويزن جا ڳنڍڻا. معلومات جا اهي ٻه جدا مجموعا بين الاقوامي امدادي شفافيت شروعات (IATI) جي رجسٽري ۾ شايع ڪيا وڃن ٿا، جيڪي بالترتيب IATI سرگرمي معيار ۽ IATI تنظيم معيار تي ٻڌل آهن.[93]

تجويز ڪيل نيون فهرستون

[سنواريو]

يونيسڪو جي ٻن نون فهرستن جي تجويز ڏني وئي آهي.[94]

پهرين تجويز ڪيل فهرست منقولہ ثقافتي ورثي تي ڌيان ڏيندي، جهڙوڪ نوادرات، تصويرون ۽ حياتياتي آثار (biofacts). هن فهرست ۾ ثقافتي شيون شامل ٿي سگهن ٿيون، جهڙوڪ جاپان جي جومون وينس، فرانس جي مونا ليزا، مصر جو جيبل ال-عراق چاقو، روس جي نائين لهر، ترڪي جي چاتالهويوڪ جي ويٺل عورت، اٽلي جو ڊيوڊ (مائيڪل اينجلو)، ڀارت جو مٿرا هيراڪليس، فلپائن جو مانونگل جار، ڏکڻ ڪوريا جو بيڪجي جو تاج، برطانيه جو دي هي ويگن ۽ نائيجيريا جا بينن برونز.[94]

ٻي تجويز ڪيل فهرست دنيا جي زنده جاندار نسلن تي ڌيان ڏيندي.[94][95]

ميڊيا

[سنواريو]

يونيسڪو ۽ ان جا خصوصي ادارا ڪيترائي رسالا ۽ جرنل جاري ڪن ٿا.

1945ع ۾ قائم ڪيل رسالو دي يونيسڪو ڪوريئر پنهنجي مشن بابت چوي ٿو ته: "يونيسڪو جي نظرين کي فروغ ڏيڻ، ثقافتن جي وچ ۾ ڳالهه ٻولهه لاءِ هڪ پليٽفارم برقرار رکڻ، ۽ عالمي بحث مباحثي لاءِ هڪ فورم مهيا ڪرڻ". مارچ 2006ع کان وٺي اهو محدود ڇپيل ايڊيشنن سان گڏ مفت آن لائن دستياب آهي. ان ۾ شايع ٿيل مضمون ليکڪن جا ذاتي خيال ظاهر ڪن ٿا، جيڪي لازمي طور يونيسڪو جا خيال ناهن هوندا. 2012ع کان 2017ع تائين ان جي اشاعت عارضي طور بند رهي.[96]

1950ع ۾ يونيسڪو ٽه ماهي جائزو اِمپيڪٽ آف سائنس آن سوسائٽي (Impact) شروع ڪيو، جنهن جو مقصد سماج تي سائنس جي اثرن تي بحث ڪرڻ هو. هي جرنل 1992ع ۾ اشاعت بند ڪري ويٺو.[97]

يونيسڪو جون سرڪاري غير سرڪاري تنظيمون

[سنواريو]

يونيسڪو جا 322 بين الاقوامي غير سرڪاري تنظيمن (NGOs) سان سرڪاري لاڳاپا آهن.[98] انهن مان گهڻيون اهي آهن جن کي يونيسڪو "عملياتي" (operational) سڏيندو آهي؛ جڏهن ته ڪجهه چونڊ تنظيمون "رسمي" (formal) حيثيت رکن ٿيون.[99] يونيسڪو سان وابستگي جي سڀ کان اعليٰ درجي کي "رسمي ساٿي" (Formal Associate) چيو ويندو آهي، ۽ اهي 22 غير سرڪاري تنظيمون[100] جن جا رسمي ساٿي (ASC) لاڳاپا آهن، يونيسڪو ۾ آفيسون پڻ رکن ٿيون:

مخفف تنظيم
IBانٽرنيشنل بيڪالوريا
CCIVSبين الاقوامي رضاڪارانه خدمتن لاءِ هم آهنگي ڪميٽي
CIPSHفلسفي ۽ انسانياتي مطالعي جي بين الاقوامي ڪائونسل (Conseil International de Philosophie et des Sciences Humaines؛ ڊائيوجينيز شايع ڪري ٿي)
CIOFFلوڪ ميلن ۽ لوڪ فنون جي تنظيمن جي بين الاقوامي ڪائونسل (Conseil International des Organisations de Festivals de Folklore et d'Arts Traditionnels)
EIايجوڪيشن انٽرنيشنل
IAUيونيورسٽين جي بين الاقوامي انجمن
IFTCفلم، ٽيليويزن ۽ آڊيو ويژوئل رابطن جي بين الاقوامي ڪائونسل
ICOMعجائب گهرن جي بين الاقوامي ڪائونسل
ICSSPEراندين جي سائنس ۽ جسماني تعليم جي بين الاقوامي ڪائونسل
ICAآرڪائيوز بابت بين الاقوامي ڪائونسل
ICOMOSيادگارن ۽ ماڳن بابت بين الاقوامي ڪائونسل
IFJصحافين جي بين الاقوامي فيڊريشن
IFLAلائبريري تنظيمن ۽ ادارن جي بين الاقوامي فيڊريشن
IFPAشاعري تنظيمن جي بين الاقوامي فيڊريشن
IMCبين الاقوامي موسيقي ڪائونسل
IPAبين الاقوامي پوليس ايسوسيئيشن
INSULAٻيٽن جي ترقي بابت بين الاقوامي سائنسي ڪائونسل
ISCبين الاقوامي سائنس ڪائونسل (اڳوڻي ICSU ۽ ISSC)
ITIبين الاقوامي ٿيئٽر انسٽيٽيوٽ
IUCNفطرت ۽ قدرتي وسيلن جي تحفظ لاءِ بين الاقوامي اتحاد
IUTAOفني انجمنن ۽ تنظيمن جو بين الاقوامي اتحاد
UIAبين الاقوامي انجمنن جو اتحاد
WANاخبارن جي عالمي انجمن
WFEOانجنيئرنگ تنظيمن جي عالمي فيڊريشن
WFUCAيونيسڪو ڪلبن، مرڪزن ۽ انجمنن جي عالمي فيڊريشن
BERJAYA
يونيسڪو انسٽيٽيوٽ فار واٽر ايجوڪيشن، ڊيلفٽ ۾

ادارا ۽ مرڪز

[سنواريو]

هي ادارا تنظيم جا خصوصي شعبا آهن، جيڪي يونيسڪو جي پروگرامن جي مدد ڪن ٿا ۽ ڪلسٽر ۽ قومي آفيسن کي خاص نوعيت جي سهائتا فراهم ڪن ٿا.[101]

مخفف نالو جڳھ
IBE بين الاقوامي بيورو آف ايجوڪيشن جنيوا[102]
UIL يونيسڪو انسٽيٽيوٽ فار لائيف لانگ لرننگ هيمبرگ[103]
IIEP يونيسڪو بين الاقوامي انسٽيٽيوٽ فار ايجوڪيشنل پلاننگ پيرس (مرڪزي دفتر) ۽ بيونس آئرس ۽ ڊڪار (علائقائي آفيسون)[104]
IITE تعليم ۾ معلوماتي ٽيڪنالاجين لاءِ يونيسڪو انسٽيٽيوٽ ماسڪو[105]
IICBA آفريڪا ۾ صلاحيت سازي لاءِ يونيسڪو بين الاقوامي انسٽيٽيوٽ اديس ابابا[106]
IESALC لاطيني آمريڪا ۽ ڪيريبين ۾ اعليٰ تعليم لاءِ يونيسڪو بين الاقوامي انسٽيٽيوٽ ڪاراڪاس[107]
MGIEP مهاتما گانڌي انسٽيٽيوٽ آف ايجوڪيشن فار پيس اينڊ سسٽينبل ڊولپمينٽ نئين دهلي[108]
UNESCO-UNEVOC يونيسڪو-يونيووڪ بين الاقوامي مرڪز براءِ فني ۽ پيشاورانه تعليم ۽ تربيت بون[109]
ICWRGC آبي وسيلن ۽ عالمي تبديلي لاءِ بين الاقوامي مرڪز ڪوبلينز[110]
IHE آءِ ايڇ اي-ڊيلفٽ انسٽيٽيوٽ فار واٽر ايجوڪيشن ڊيلفٽ[111]
ICTP بين الاقوامي مرڪز براءِ نظرياتي طبعيات ٽرائيسٽي[112]
UIS يونيسڪو انسٽيٽيوٽ فار اسٽيٽسٽڪس مونٽريال[113]

انعام

[سنواريو]

يونيسڪو تعليم، قدرتي سائنسن، سماجي ۽ انساني سائنسن، ثقافت، رابطي ۽ معلومات، ۽ امن جي شعبن ۾ 26 انعام عطا ڪري ٿو.[114]

تعليم

[سنواريو]

قدرتي سائنسون

[سنواريو]

سماجي ۽ انساني سائنسون

[سنواريو]
  • سائنس ۾ اخلاقيات لاءِ يونيسڪو ابن سينا انعام
  • لاطيني آمريڪا ۽ ڪيريبين ۾ سماجي سائنس جي تحقيق جي واڌاري لاءِ يونيسڪو/خوان بوش انعام
  • رواداري ۽ عدم تشدد جي واڌاري لاءِ يونيسڪو-مدنجيت سنگهه انعام
  • عربي ثقافت لاءِ يونيسڪو-شارجه انعام
  • يونيسڪو/بين الاقوامي خوسيه مارتي انعام
  • سماجي سائنسن، انسانيات ۽ فنون ۾ يونيسڪو-يونام / خايمي ٽوريس بوديت انعام

ثقافت

[سنواريو]
  • ثقافتي منظرنامن جي تحفظ ۽ انتظام لاءِ ميلينا ميرڪوري بين الاقوامي انعام (يونيسڪو-يونان)

رابطي ۽ معلومات

[سنواريو]

امن

[سنواريو]

غير فعال انعام

[سنواريو]

يونيسڪو پاران ملهايل بين الاقوامي ڏينهن

[سنواريو]

يونيسڪو پاران ملهايل بين الاقوامي ڏينهن هيٺ ڏنل جدول ۾ ڏنا ويا آهن:[117]

تاريخ نالو
14 جنوري عالمي منطق جو ڏينهن
24 جنوري آفريقي ۽ آفريقي نسل جي تارڪين وطن جي ثقافت جو عالمي ڏينهن[118]
24 جنوري تعليم جو بين الاقوامي ڏينهن
25 جنوري گهڻ رخي سفارتڪاري ۾ عورتن جو بين الاقوامي ڏينهن[119]
27 جنوري هولوڪاسٽ جي متاثرين جي ياد ۾ عالمي يادگار ڏينهن
11 فيبروري سائنس ۾ عورتن ۽ ڇوڪرين جو بين الاقوامي ڏينهن
13 فيبروري عالمي ريڊيو ڏينهن
21 فيبروري مادري ٻوليءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
4 مارچ پائيدار ترقي لاءِ يونيسڪو عالمي انجنيئرنگ ڏينهن
8 مارچ عالمي عورتن جو ڏينهن
14 مارچ رياضيات جو بين الاقوامي ڏينهن
20 مارچ بين الاقوامي فرانڪوفوني ڏينهن
21 مارچ نوروز جو بين الاقوامي ڏينهن
21 مارچ عالمي شاعريءَ جو ڏينهن
21 مارچ نسلي امتياز جي خاتمي لاءِ بين الاقوامي ڏينهن
22 مارچ عالمي پاڻيءَ جو ڏينهن
5 اپريل ضمير جو بين الاقوامي ڏينهن
6 اپريل ترقي ۽ امن لاءِ راندين جو بين الاقوامي ڏينهن
15 اپريل عالمي فن جو ڏينهن
23 اپريل عالمي ڪتاب ۽ حقِ اشاعت جو ڏينهن
30 اپريل بين الاقوامي جاز ڏينهن
3 مئي عالمي پريس آزاديءَ جو ڏينهن
5 مئي آفريقي عالمي ورثي جو ڏينهن
5 مئي عالمي پرتگالي ٻوليءَ جو ڏينهن
16 مئي روشنيءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
21 مئي مڪالمي ۽ ترقي لاءِ ثقافتي تنوع جو عالمي ڏينهن
22 مئي حياتياتي تنوع جو بين الاقوامي ڏينهن
5 جون عالمي ماحوليات جو ڏينهن
8 جون عالمي سمنڊن جو ڏينهن
17 جون صحرا زائي ۽ ڏڪار سان مقابلي جو عالمي ڏينهن
7 جولاءِ ڪسواحلي ٻوليءَ جو ڏينهن
15 جولاءِ عالمي نوجوانن جي مهارتن جو ڏينهن
18 جولاءِ نيلسن منڊيلا بين الاقوامي ڏينهن
26 جولاءِ مينگروو ماحولياتي نظام جي تحفظ جو بين الاقوامي ڏينهن
9 آگسٽ دنيا جي مقامي ماڻهن جو بين الاقوامي ڏينهن
12 آگسٽ بين الاقوامي نوجوانن جو ڏينهن
23 آگسٽ غلام واپار ۽ ان جي خاتمي جي يادگيريءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
8 سيپٽمبر بين الاقوامي خواندگيءَ جو ڏينهن
9 سيپٽمبر تعليم کي حملن کان بچائڻ جو بين الاقوامي ڏينهن
15 سيپٽمبر جمهوريت جو بين الاقوامي ڏينهن
20 سيپٽمبر يونيورسٽي راندين جو بين الاقوامي ڏينهن
21 سيپٽمبر امن جو بين الاقوامي ڏينهن
28 سيپٽمبر معلومات تائين رسائي جو بين الاقوامي ڏينهن
5 آڪٽوبر عالمي استادن جو ڏينهن
6 آڪٽوبر جيوتنوع جو بين الاقوامي ڏينهن[120]
11 آڪٽوبر نياڻيءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
13 آڪٽوبر آفتن جي خطري ۾ گهٽتائيءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
17 آڪٽوبر غربت جي خاتمي جو بين الاقوامي ڏينهن
24 آڪٽوبر گڏيل قومن جو ڏينهن
27 آڪٽوبر بصري ۽ سمعي ورثي جو عالمي ڏينهن
2 نومبر صحافين خلاف ڏوهن ۾ بي سزائي جي خاتمي جو بين الاقوامي ڏينهن[121]
3 نومبر حياتياتي ذخيراگاهن جو بين الاقوامي ڏينهن[122]
نومبر جو پهريون خميس اسڪولن ۾ تشدد ۽ بدمعاشي، بشمول سائبر بدمعاشي، خلاف بين الاقوامي ڏينهن[123]
5 نومبر روماني ٻوليءَ جو عالمي ڏينهن
5 نومبر سونامي بابت آگاهيءَ جو عالمي ڏينهن
10 نومبر امن ۽ ترقي لاءِ عالمي سائنس ڏينهن[124]
14 نومبر ثقافتي ملڪيت جي غيرقانوني اسمگلنگ خلاف بين الاقوامي ڏينهن[125]
نومبر جو ٽيون خميس عالمي فلسفي جو ڏينهن
16 نومبر رواداريءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
18 نومبر اسلامي فن جو بين الاقوامي ڏينهن[126]
25 نومبر عورتن خلاف تشدد جي خاتمي جو بين الاقوامي ڏينهن
26 نومبر زيتون جي وڻ جو عالمي ڏينهن[127]
29 نومبر فلسطيني عوام سان يڪجهتيءَ جو بين الاقوامي ڏينهن
1 ڊسمبر عالمي ايڊز ڏينهن
2 ڊسمبر مستقبلن جو عالمي ڏينهن[128]
3 ڊسمبر معذور ماڻهن جو بين الاقوامي ڏينهن
10 ڊسمبر انساني حقن جو ڏينهن
18 ڊسمبر بين الاقوامي مهاجرن جو ڏينهن
18 ڊسمبر عالمي عربي ٻوليءَ جو ڏينهن

رڪن رياستون

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو يونيسڪو جون رڪن رياستون
BERJAYA
  يونيسڪو جون رڪن رياستون
  الڳ قومي اولمپڪ ڪميٽي (NOC) واري يونيسڪو رڪن رياست جي تابع سرزمين
  يونيسڪو جا شريڪ رڪن
  يونيسڪو جا مبصر

بمطابق جولاءِ 2023ع، يونيسڪو جون 194 رڪن رياستون ۽ 12 شريڪ رڪن آهن.[129] ڪجهه رڪن آزاد رياستون ناهن، ۽ ڪجهه رڪنن جون پنهنجي تابع سرزمينن مان اضافي قومي تنظيمي ڪميٽيون پڻ آهن.[130] يونيسڪو جون رياستي ڌريون گڏيل قومن جون رڪن رياستون آهن (سواءِ اسرائيل[131] ۽ لشٽنسٽائن)، ان سان گڏ ڪُڪ ٻيٽ، نيوئي ۽ فلسطين پڻ شامل آهن.[132][133] اسرائيل 31 ڊسمبر 2018ع تي يونيسڪو ڇڏي ويو.[134][135]

4 مئي 2025ع تي نيڪاراگوا يونيسڪو مان نڪرڻ جو فيصلو اعلان ڪيو، جيڪو 31 ڊسمبر 2026ع کان لاڳو ٿيندو.[136][137]

آمريڪا جون گڏيل رياستون 1984ع ۾ يونيسڪو ڇڏي ويون، 2003ع ۾ ٻيهر شامل ٿيون، 2018ع ۾ ٻيهر نڪري ويون، ۽ 2023ع ۾ ٻيهر شامل ٿيون.[65][138][66] 22 جولاءِ 2025ع تي آمريڪا يونيسڪو جي ڊائريڪٽر جنرل کي پنهنجي ٻيهر نڪرڻ واري فيصلي کان آگاهه ڪيو، جيڪو 31 ڊسمبر 2026ع کان لاڳو ٿيندو.[139][138][140]

انتظامي ادارا

[سنواريو]

ڊائريڪٽر جنرل

[سنواريو]

بمطابق

June 2023


، يونيسڪو جي قيام کان وٺي ان جا 12 ڊائريڪٽر جنرل ٿي چڪا آهن – نو مرد ۽ ٻه عورتون. يونيسڪو جا 12 ڊائريڪٽر جنرل تنظيم جي ست علائقن مان آيا آهن: اولهه يورپ (5)، وچ آمريڪا (1)، اتر آمريڪا (2)، اولهه آفريڪا (1)، اوڀر ايشيا (1)، اوڀر يورپ (1)، وچ اوڀر (1).

اڃا تائين، يونيسڪو جي باقي ڏهن علائقن مان ڪو به چونڊيل ڊائريڪٽر جنرل نه ٿيو آهي: ڏکڻ اوڀر ايشيا، ڏکڻ ايشيا، وچ ۽ اتر ايشيا، اتر آفريڪا، اوڀر آفريڪا، وچ آفريڪا، ڏکڻ آفريڪا، آسٽريليا-اوشينيا، ۽ ڏکڻ آمريڪا. 1946ع ۾ قيام کان وٺي يونيسڪو جي ڊائريڪٽر جنرلن جي فهرست هيٺين ريت آهي:[141]

يونيسڪو جا ڊائريڪٽر جنرل
ترتيب تصوير نالو ملڪ مدت
پهريون BERJAYA جولين هڪسلي BERJAYA يونائيٽيڊ ڪنگڊم1946–1948
ٻيو BERJAYA خائيمي ٽوريس بوديت BERJAYA ميڪسيڪو1948–1952
– BERJAYA جان ولڪنسن ٽيلر BERJAYA United Statesقائم مقام 1952–1953
ٽيون BERJAYA لوٿر ايوانس BERJAYA United States1953–1958
چوٿون BERJAYA وٽورينو ويرونيزي BERJAYA اٽلي1958–1961
پنجون BERJAYA ريني ماهيو BERJAYA فرانسقائم مقام 1961؛ 1961–1974
ڇهون BERJAYA امادو-مختار ايم بو BERJAYA سينيگال1974–1987
ستون BERJAYA فيديريڪو ميئر زاراگوزا BERJAYA اسپين1987–1999
اٺون BERJAYA ڪوئچيرو ماتسورا BERJAYA جاپان1999–2009
نائون BERJAYA ايرينا بوڪووا سانچو:Country data BUL2009–2017
ڏهون BERJAYA آڊري ازولي BERJAYA فرانس2017–2025
يارهون BERJAYA خالد العناني BERJAYA Egypt2025–موجوده

جنرل ڪانفرنس

[سنواريو]

هي 1946ع کان منعقد ٿيل يونيسڪو جنرل ڪانفرنس جي اجلاسن جي فهرست آهي:[142]

اجلاس جڳھ سال صدارت ڪندڙ ملڪ
پهريونپيرس1946ليون بلومBERJAYA فرانس
ٻيونميڪسيڪو شهر1947مانوئل گوال ويدالBERJAYA ميڪسيڪو
ٽيونبيروت1948حميد بي فرنگيسانچو:Country data LBN
پهريون غير معموليپيرس1948
چوٿونپيرس1949ايڊورڊ رونالڊ واکرBERJAYA آسٽريليا
پنجونفلورينس1950اسٽيفانو جاچينيBERJAYA اٽلي
ڇهونپيرس1951هاولنڊ ايڇ. سارجنٽBERJAYA United States
ستونپيرس1952سروپلي راڌاڪرشننBERJAYA ڀارت
ٻيون غير معموليپيرس1953
اٺونمونٽي ويڊيو1954خوستينو زاوالا مونيزسانچو:Country data URY
نائوننئين دهلي1956ابوالڪلام آزادBERJAYA ڀارت
ڏهونپيرس1958جان برتوانBERJAYA فرانس
يارهونپيرس1960اڪالي-ورڪ ابت-ولڊسانچو:Country data ETH
ٻارهونپيرس1962پائولو ڊي بيريدو ڪارنيئروBERJAYA برازيل
تيرهونپيرس1964نورائير سيساكيانBERJAYA سوويت يونين
چوڏهونپيرس1966بيدريتين تونچيلBERJAYA ترڪي
پندرهونپيرس1968وليئم ايتيڪي مبومواBERJAYA ڪيمرون
سورھونپيرس1970اٽيليو ڊيل اورو مائنيBERJAYA ارجنٽائن
سترهونپيرس1972تورو هاگوئواراBERJAYA جاپان
ٽيون غير معموليپيرس1973
ارڙهونپيرس1974مگدا جوبوروBERJAYA ھنگري
اڻويهوننيروبي1976تائيتا ٽويٽسانچو:Country data KEN
ويهونپيرس1978نيپولين لبلانڪBERJAYA ڪينيڊا
ايڪيهونبلغراد1980ايوو مارگنسانچو:Country data YUG
چوٿون غير معموليپيرس1982
ٻاويهونپيرس1983سعيد تلسانچو:Country data JOR
ٽيويهونصوفيه1985نڪولائي تودوروفسانچو:Country data BGR
چوويهونپيرس1987گيليرمو پٽزيس الواريزBERJAYA گوئٽي مالا
پنجويهونپيرس1989انور ابراهيمBERJAYA ملائيشيا
ڇويهونپيرس1991بيٿويل ايلن اوگوٽسانچو:Country data KEN
ستاويهونپيرس1993احمد صالح صيادسانچو:Country data YEM
اٺاويهونپيرس1995ٽوربن ڪروگBERJAYA ڊينمارڪ
اوڻٽيهونپيرس1997ايڊوارڊو پورٽيلاBERJAYA برازيل
ٽيهونپيرس1999ياروسلاوا موسيروواBERJAYA چيڪ جمهوريا
ايڪٽيهونپيرس2001احمد جلاليBERJAYA ايران
ٻٽيهونپيرس2003مائيڪل اوموليواBERJAYA نائجيريا
ٽيٽيهونپيرس2005موسيٰ بن جعفر بن حسنBERJAYA عمان
چوٽيهونپيرس2007جيورجيوس اناستاسوپولوسسانچو:Country data GRC
پنجٽيهونپيرس2009ڊيوڊسن هيپبرنسانچو:Country data BHS
ڇٽيهونپيرس2011ڪاتالين بوگيايBERJAYA ھنگري
ستٽيهون[143]پيرس2013هائو پنگBERJAYA تائيوان
اٺٽيهونپيرس2015اسٽينلي موٽمبا سيماتا[144]BERJAYA نميبيا
اوڻيتاليهونپيرس2017ظهور علاوي[145]BERJAYA مراڪش
چاليهونپيرس2019

احمد التائي چنگيزر[146]

 BERJAYA ترڪي
ايڪيتاليهون[147] پيرس 2021 سانتياگو ايرازابال مورائو BERJAYA برازيل
ٻائيتاليهون[148] پيرس 2023 سيمونا ميڪوليسڪو BERJAYA رومانيا
ٽيتاليهون سمرقند 2025 خوندڪر طلحه BERJAYA بنگلا ديش

ايگزيڪيوٽو بورڊ

[سنواريو]

ٻن سالن ۾ هڪ ڀيرو چونڊون ٿينديون آهن، جن ۾ 58 چونڊيل نمائندا چار سالن لاءِ عهدو سنڀاليندا آهن.

مدت گروپ I
(9 سيٽون)		 گروپ II
(7 سيٽون)		 گروپ III
(10 سيٽون)		 گروپ IV
(12 سيٽون)		 گروپ V(a)
(13 سيٽون)		 گروپ V(b)
(7 سيٽون)
2017–
2021

BERJAYA فن لينڊ
BERJAYA پورچوگال
BERJAYA ترڪي

BERJAYA البانيا
BERJAYA بيلاروس
BERJAYA بلغاريه

BERJAYA ڪيوبا
BERJAYA گريناڊا
BERJAYA جميڪا
BERJAYA سينٽ لوسيا
BERJAYA سينٽ وينسينٽ ۽ گريناڊائنز
BERJAYA وينزويلا

BERJAYA بنگلا ديش
BERJAYA چين
BERJAYA ڀارت
BERJAYA انڊونيشيا
BERJAYA جاپان
BERJAYA فلپائن

BERJAYA برونڊي
BERJAYA ايڪوٽوريل گائينا
BERJAYA ايٿوپيا
BERJAYA مڊگاسڪر
BERJAYA زيمبيا
BERJAYA زمبابوي

BERJAYA مصر
BERJAYA اردن
BERJAYA مراڪش

2019–2023[149]

BERJAYA فرانس
BERJAYA جرمني
BERJAYA اٽلي
BERJAYA نيدرلينڊز
BERJAYA اسپين
BERJAYA سوئٽزرلينڊ

BERJAYA ھنگري
BERJAYA پولينڊ
BERJAYA روس
BERJAYA سربيا

BERJAYA ارجنٽائن
BERJAYA برازيل
BERJAYA ڊومينيڪن ريپبلڪ
BERJAYA يوروگائي

BERJAYA افغانستان
BERJAYA ڪرغزستان
BERJAYA فلپائن
BERJAYA پاڪستان
BERJAYA ڏکڻ ڪوريا
BERJAYA ٿائي لينڊ

BERJAYA بینن
BERJAYA جمهوريا ڪانگو
BERJAYA گائينا
BERJAYA گهانا
BERJAYA ڪينيا
BERJAYA نميبيا
BERJAYA سينيگال
BERJAYA ٽوگو

BERJAYA سعودي عرب
BERJAYA گڏيل عرب امارات
BERJAYA تيونس

2021–2025[150]

BERJAYA آسٽريا
BERJAYA آئس لينڊ
BERJAYA ترڪي

BERJAYA آرمينيا
BERJAYA آذربائيجان
BERJAYA لٿوينيا

BERJAYA چلي
BERJAYA گريناڊا
BERJAYA هيٽي
BERJAYA ميڪسيڪو
BERJAYA پيراگوئي
BERJAYA سينٽ لوسيا

BERJAYA چين
BERJAYA ڪوڪ ٻيٽ
BERJAYA ڀارت
BERJAYA جاپان
BERJAYA فلپائن
سانچو:Country data Viet Nam

BERJAYA انگولا
BERJAYA بوٽسوانا
BERJAYA جمهوريا ڪانگو
BERJAYA جبوتي
BERJAYA ڏکڻ آفريقا
BERJAYA تنزانيا

BERJAYA مصر
BERJAYA اردن
BERJAYA ڪويت

2023–2027[151]

BERJAYA فرانس
BERJAYA جرمني
BERJAYA اٽلي
BERJAYA اسپين
BERJAYA يونائيٽيڊ ڪنگڊم
BERJAYA گڏيل آمريڪي رياستون

BERJAYA البانيا
BERJAYA چيڪ جمهوريا
BERJAYA سربيا
BERJAYA سلوواڪيا

BERJAYA ارجنٽائن
BERJAYA برازيل
BERJAYA ڪيوبا
BERJAYA ڊومينيڪن ريپبلڪ

BERJAYA آسٽريليا
BERJAYA بنگلا ديش
BERJAYA انڊونيشيا
BERJAYA پاڪستان
BERJAYA ڏکڻ ڪوريا
BERJAYA سري لنڪا

BERJAYA برڪينا فاسو
BERJAYA آئيوري ڪوسٽ
BERJAYA گيبون
BERJAYA لابيريا
BERJAYA موريشس
BERJAYA موزمبيق
BERJAYA نائجيريا

BERJAYA عراق
BERJAYA عمان
BERJAYA قطر
BERJAYA سعودي عرب

آفيسون ۽ مرڪزي دفتر

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو عالمي ورثو مرڪز

يونيسڪو جو مرڪزي دفتر فرانس جي شهر پيرس ۾ پلاس دي فونتينوئي تي واقع آهي. مرڪزي دفتر جي تعمير ۾ ڪيترن ئي معمارن گڏجي ڪم ڪيو، جن ۾ برنار زيرفس، مارسل بروئر ۽ لوئيجي نيروي شامل هئا.[152]

BERJAYA
يونيسڪو جي مرڪزي دفتر، پيرس، ۾ مکيه ڪانفرنس ڪمرو.

ان ۾ امن جو باغ شامل آهي، جيڪو جاپان جي حڪومت طرفان عطيو ڪيو ويو هو.[153] هي باغ آمريڪي-جاپاني مجسمه ساز فنڪار ايسامو نوگوچي 1958ع ۾ ترتيب ڏنو ۽ جاپاني باغبان توئيمون سانو ان کي نصب ڪيو. 1994–1995ع ۾، يونيسڪو جي 50هين سالگرهه جي ياد ۾، مراقبي جو ڪمرو تادائو آندو تعمير ڪيو.[154]

دنيا ڀر ۾ يونيسڪو جون فيلڊ آفيسون، سندن ڪم ۽ جاگرافيائي دائري جي بنياد تي، آفيسن جي چئن بنيادي قسمن ۾ ورهايل آهن: ڪلسٽر آفيسون، قومي آفيسون، علائقائي بيورو ۽ رابطا آفيسون.

علائقي موجب فيلڊ آفيسون

[سنواريو]

يونيسڪو جي سڀني فيلڊ آفيسن جي هيٺين فهرست يونيسڪو علائقي موجب جاگرافيائي ترتيب سان ڏنل آهي ۽ انهن رڪن رياستن ۽ شريڪ رڪنن جي نشاندهي ڪري ٿي، جن کي هر آفيس خدمتون فراهم ڪري ٿي.[155]

آفريڪا

[سنواريو]
آفريڪي فيلڊ آفيسن جا هنڌ
آفيس شامل ملڪ/تنظيمون
ابي جان ڪوٽ ڊي آئيوري لاءِ قومي آفيس
ابوجا نائيجيريا لاءِ قومي آفيس
اڪرا بينن، ڪوٽ ڊي آئيوري، گهانا، لائبيريا، نائيجيريا، سيرا ليون ۽ ٽوگو لاءِ ڪلسٽر آفيس
اديس ابابا آفريقي اتحاد ۽ آفريڪا لاءِ اقتصادي ڪميشن سان رابطا آفيس
باماڪو برڪينا فاسو، گني، مالي ۽ نائيجر لاءِ ڪلسٽر آفيس
برازاويل ڪانگو جي جمهوريه لاءِ قومي آفيس
بوجمبورا برونڊي لاءِ قومي آفيس
ڊڪار آفريڪا ۾ تعليم لاءِ علائقائي بيورو ۽ ڪيپ ورڊي، گيمبيا، گني بسائو ۽ سينيگال لاءِ ڪلسٽر آفيس
دارالسلام ڪوموروس، مڊغاسڪر، موريشس، سيشيلس ۽ تنزانيا لاءِ ڪلسٽر آفيس
هراري بوٽسوانا، ايسواٽيني، ليسوتھو، ملاوي، موزمبيق، ڏکڻ آفريڪا، زامبيا ۽ زمبابوي لاءِ ڪلسٽر آفيس
جوبا ڏکڻ سوڊان لاءِ قومي آفيس
ڪنشاسا ڪانگو جي جمهوري جمهوريه لاءِ قومي آفيس
لبريويل ڪانگو جي جمهوريه، ڪانگو جي جمهوري جمهوريه، استوائي گني، گابون ۽ سائو تومي ۽ پرنسپي لاءِ ڪلسٽر آفيس
ماپوٽو موزمبيق لاءِ قومي آفيس
نيروبي آفريڪا ۾ سائنسن لاءِ علائقائي بيورو ۽ برونڊي، جبوتي، ايريٽريا، ڪينيا، روانڊا، صوماليا، ڏکڻ سوڊان ۽ يوگنڊا لاءِ ڪلسٽر آفيس
ونڊهوڪ نميبيا لاءِ قومي آفيس
ياونڊي ڪيمرون، وچ آفريڪي جمهوريه ۽ چاڊ لاءِ ڪلسٽر آفيس

عرب رياستون

[سنواريو]

ايشيا ۽ پئسفڪ

[سنواريو]

يورپ ۽ اتر آمريڪا

[سنواريو]

لاطيني آمريڪا ۽ ڪيريبين

[سنواريو]
BERJAYA
ڪارونڊيليٽ محل، صدارتي محل – محافظن جي تبديلي سان. ڪوئٽو جو تاريخي مرڪز، ايڪواڊور، آمريڪا کنڊن ۾ سڀ کان وڏن، گهٽ تبديل ٿيل ۽ بهترين محفوظ تاريخي مرڪزن مان هڪ آهي.[156] هي مرڪز، پولينڊ ۾ ڪراڪو جي تاريخي مرڪز سان گڏ، پهريون هو جنهن کي 18 سيپٽمبر 1978ع تي يونيسڪو طرفان عالمي ورثو ماڳ قرار ڏنو ويو.

ڀائيوار تنظيمون

[سنواريو]

تڪرار

[سنواريو]

نئون عالمي معلوماتي ۽ رابطي وارو نظام

[سنواريو]

يونيسڪو ماضيءَ ۾ تڪرارن جو مرڪز رهي آهي، خاص طور تي آمريڪا، برطانيا، سنگاپور ۽ اڳوڻي سوويت اتحاد سان پنهنجي لاڳاپن ۾. 1970ع ۽ 1980ع واري ڏهاڪي دوران، يونيسڪو جي "نئين عالمي معلوماتي ۽ رابطي واري نظام" لاءِ حمايت ۽ ان جي ميڪ برائيڊ رپورٽ، جنهن ميڊيا جي جمهوريت پسندي ۽ معلومات تائين وڌيڪ برابريءَ واري رسائي جو مطالبو ڪيو، انهن ملڪن ۾ پريس جي آزادي کي محدود ڪرڻ جي ڪوششن طور مذمت جو نشانو بڻيا. يونيسڪو کي اولهه تي حملي لاءِ ڪميونسٽن ۽ ٽئين دنيا جي آمرن جو پليٽفارم سمجهيو ويو، جڏهن ته ان جي ابتڙ 1940ع واري ڏهاڪي جي آخر ۽ 1950ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ يو ايس ايس آر طرفان الزام لڳايا ويا هئا.[159] 1984ع ۾، آمريڪا احتجاج طور پنهنجون چندائون روڪي ڇڏيون ۽ تنظيم مان نڪري ويو، جنهن کان پوءِ 1985ع ۾ برطانيا به نڪري ويو.[160] سنگاپور به 1985ع جي آخر ۾ وڌندڙ رڪنيت فيسن جو حوالو ڏيندي نڪري ويو.[161] 1997ع ۾ حڪومت جي تبديليءَ کان پوءِ برطانيا ٻيهر شامل ٿيو. آمريڪا 2003ع ۾ ٻيهر شامل ٿيو، جنهن کان پوءِ سنگاپور 8 آڪٽوبر 2007ع تي ٻيهر شامل ٿيو.[162]

چين

[سنواريو]

يونيسڪو تي تنقيد ڪئي وئي آهي[ڪنهن موجب؟] ته ان کي عوامي جمهوريه چين طرفان تاريخ جو چيني ڪميونسٽ پارٽي وارو نسخو پيش ڪرڻ ۽ چين ۾ نسلي اقليتن، جهڙوڪ اويغور ۽ تبتي ماڻهن، جي ڪردارن کي گهٽ ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو پيو وڃي.[163][164][165]

اسرائيل

[سنواريو]

اسرائيل کي 1949ع ۾، يونيسڪو جي قيام کان هڪ سال پوءِ، يونيسڪو ۾ داخل ڪيو ويو. اسرائيل ان وقت کان پنهنجي رڪنيت برقرار رکي. 2010ع ۾، اسرائيل الخليل ۾ آباڻي بزرگن جي غار ۽ بيت لحم ۾ راحيل جو مقبرو — ٻئي اولهه ڪناري ۾ — کي قومي ورثي ماڳ قرار ڏنو ۽ بحاليءَ جو ڪم شروع ڪرڻ جو اعلان ڪيو، جنهن تي اوباما انتظاميه طرفان تنقيد ۽ فلسطينين طرفان احتجاج ٿيو.[166] آڪٽوبر 2010ع ۾، يونيسڪو جي ايگزيڪيوٽو بورڊ انهن ماڳن کي "الحرم الابراهيمي/آباڻي بزرگن جو مقبرو" ۽ "بلال بن رباح مسجد/راحيل جو مقبرو" قرار ڏيڻ لاءِ ووٽ ڏنو ۽ چيو ته اهي "قبضي هيٺ فلسطيني علائقن" جو "لازمي حصو" آهن ۽ اسرائيل جو ڪو به يڪطرفو قدم بين الاقوامي قانون جي ڀڃڪڙي آهي.[167] يونيسڪو انهن ماڳن کي "مسلمان، عيسائي ۽ يهودي روايتن جي ماڻهن" لاءِ اهم قرار ڏنو، ۽ اسرائيل تي الزام لڳايو ته اهو انهن ماڳن جي فقط يهودي ڪردار کي نمايان ڪري رهيو آهي.[168] اسرائيل، پنهنجي طرفان، يونيسڪو تي الزام لڳايو ته اهو "اسرائيل جي قوم کي پنهنجي ورثي کان ڌار" ڪري رهيو آهي، ۽ چيو ته اهو سياسي مقصدن کان متاثر آهي.[169] مغربي ڀت جي ربي چيو ته راحيل جي مقبري کي اڳ ۾ ڪڏهن به مسلمانن جو مقدس ماڳ قرار نه ڏنو ويو هو.[170] اسرائيل يونيسڪو سان لاڳاپا جزوي طور معطل ڪري ڇڏيا. اسرائيلي نائب پرڏيهي وزير ڊيني ايلون اعلان ڪيو ته اها قرارداد "فلسطيني ڇڪتاڻ وڌائڻ جو حصو" آهي. زيوولون اورليف، ڪنيسٽ جي تعليم ۽ ثقافت ڪميٽي جي چيئرمين، انهن قراردادن کي يونيسڪو جي مشن کي ڪمزور ڪرڻ جي ڪوشش قرار ڏنو، جيڪو دنيا ڀر ۾ تعاون کي فروغ ڏيندڙ سائنسي ۽ ثقافتي تنظيم آهي.[171][172]

28 جون 2011ع تي، يونيسڪو جي عالمي ورثو ڪميٽي، اردن جي اصرار تي، يروشلم ۾ حفاظتي سببن جي ڪري مغربي دروازي جي پل کي ڊاهڻ ۽ ٻيهر تعمير ڪرڻ بابت اسرائيل جي فيصلي تي تنقيد ڪئي[وضاحت گهربل]. اسرائيل چيو ته اردن اسرائيل سان هڪ معاهدو ڪيو هو، جنهن ۾ مقرر ڪيو ويو هو ته موجوده پل کي حفاظتي سببن جي ڪري ڊاهڻ لازمي آهي؛ اردن ان معاهدي کي تڪراري قرار ڏنو، چئي ته اهو رڳو آمريڪي دٻاءَ هيٺ صحيح ڪيو ويو هو. اسرائيل مصر جي اعتراضن سبب يونيسڪو ڪميٽي آڏو پنهنجو موقف به پيش نه ڪري سگهيو.[173]

جنوري 2014ع ۾، ان جي افتتاح کان ڪجهه ڏينهن اڳ، يونيسڪو جي ڊائريڪٽر جنرل، ايرينا بوڪووا، سائمن ويزنٿال مرڪز طرفان تيار ڪيل هڪ نمائش کي "غير معینہ مدت لاءِ ملتوي" ڪري عملي طور منسوخ ڪري ڇڏيو، جنهن جو عنوان هو "ماڻهو، ڪتاب، زمين: يهودي ماڻهن ۽ اسرائيل جي سرزمين جي وچ ۾ 3,500 سالن جو تعلق". هي تقريب پيرس ۾ 21 جنوري کان 30 جنوري تائين هلڻ لاءِ مقرر هئي. بوڪووا اها تقريب ان کان پوءِ منسوخ ڪئي، جڏهن يونيسڪو ۾ عرب رياستن جي نمائندن دليل ڏنو ته ان جي نمائش "امن عمل" کي نقصان پهچائيندي.[174] نمائش جي مصنف، هيبرو يونيورسٽي جي وڊال ساسون بين الاقوامي مرڪز براءِ سام دشمنيءَ جو مطالعو جي پروفيسر رابرٽ وسٽرچ، منسوخي کي "خوفناڪ عمل" سڏيو، ۽ بوڪووا جي فيصلي کي "مڪمل بدنيتيءَ جو من ماني عمل ۽، حقيقت ۾، يهودي ماڻهن ۽ انهن جي تاريخ لاءِ توهين" قرار ڏنو. يونيسڪو ساڳئي سال اندر نمائش کي منسوخ ڪرڻ وارو فيصلو تبديل ڪيو، ۽ اها جلدي مقبول ٿي ۽ وڏي ڪاميابي طور ڏٺي وئي.[175]

1 جنوري 2019ع تي، اسرائيل باضابطه طور يونيسڪو ڇڏي ڏني، آمريڪي نڪرڻ جي پيروي ڪندي، ان تاثر سبب ته تنظيم ۾ مسلسل اسرائيل مخالف تعصب موجود آهي.[176]

قبضي هيٺ فلسطين بابت قرارداد

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو قبضي هيٺ فلسطين بابت قرارداد

13 آڪٽوبر 2016ع تي، يونيسڪو اوڀر يروشلم بابت هڪ قرارداد منظور ڪئي، جنهن ۾ اسرائيل جي مذمت ڪئي وئي ته اسرائيلي پوليس ۽ سپاهين طرفان "جارحيتون" ڪيون ويون ۽ عبادت جي آزادي ۽ مسلمانن جي پنهنجن مقدس ماڳن تائين رسائي خلاف "غير قانوني قدم" کنيا ويا، جڏهن ته ساڳئي وقت اسرائيل کي قابض طاقت طور به تسليم ڪيو ويو. فلسطيني اڳواڻن ان فيصلي جي آجيان ڪئي.[177] جيتوڻيڪ متن ۾ "يروشلم جي پراڻي شهر ۽ ان جي ڀتين جي ٽن توحيدي مذهبن لاءِ اهميت" کي مڃيو ويو، پر ان يروشلم جي پراڻي شهر ۾ موجود مقدس ٽڪريءَ واري احاطي کي صرف ان جي مسلمان نالي "الحرم الشريف" سان حوالو ڏنو، جيڪو عربي ۾ شريف حرم لاءِ استعمال ٿئي ٿو. جواب ۾، اسرائيل يونيسڪو جي قرارداد جي مذمت ڪئي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ "ٽيمپل مائونٽ" يا "هار هبايت" جا لفظ شامل نه ڪيا ويا هئا، ۽ چيو ته اها قرارداد اهم مقدس ماڳ سان يهودين جي لاڳاپن کان انڪار ڪري ٿي.[177][178] ڪيترن ئي اسرائيلي سياستدانن ۽ سفارتڪارن، جن ۾ بنيامين نتنياهو ۽ آيليت شاڪيد شامل هئا، جي تنقيد کان پوءِ اسرائيل تنظيم سان سڀ لاڳاپا منجمد ڪري ڇڏيا.[179][180] قرارداد جي مذمت بان ڪي مون ۽ يونيسڪو جي ڊائريڪٽر جنرل ايرينا بوڪووا پڻ ڪئي، جنهن چيو ته يهوديت، اسلام ۽ عيسائيت جا يروشلم سان واضح تاريخي لاڳاپا آهن ۽ "يهودي، عيسائي يا مسلمان روايتن مان ڪنهن به هڪ کان انڪار ڪرڻ، ان کي لڪائڻ يا مٽائڻ، ماڳ جي سالميت کي ڪمزور ڪري ٿو.[181][182] "مسجد الاقصى [يا] الحرم الشريف" پڻ ٽيمپل مائونٽ آهي، جنهن جي مغربي ڀت يهوديت ۾ سڀ کان مقدس جاءِ آهي."[183] ان کي چيڪ پارليامينٽ پڻ رد ڪيو، جنهن چيو ته قرارداد هڪ نفرت انگيز اسرائيل مخالف جذبي جي عڪاسي ڪري ٿي،[184] ۽ سوين اطالوي يهودين اٽلي جي غيرحاضريءَ تي روم ۾ مظاهرو ڪيو.[184] 26 آڪٽوبر تي، يونيسڪو قرارداد جو نظرثاني ٿيل نسخو منظور ڪيو، جنهن ۾ اسرائيل تي اها به تنقيد ڪئي وئي ته اهو مسلسل "اداري جي ماهرن کي يروشلم جي مقدس ماڳن تائين رسائي ڏيڻ کان انڪار ڪري رهيو آهي ته جيئن انهن جي تحفظ واري حالت جو تعين ڪري سگهجي".[185] اڳوڻي نسخي تي اسرائيلي احتجاج کان پوءِ ٻوليءَ ۾ ڪجهه نرمي باوجود، اسرائيل متن جي مذمت جاري رکي.[186] قرارداد ان ماڳ کي، جنهن کي يهودي ۽ عيسائي ٽيمپل مائونٽ، يا عبراني ۾ هار هبايت چون ٿا، صرف ان جي عربي نالي سان حوالو ڏئي ٿي — هي هڪ اهم معنوي فيصلو هو، جيڪو يونيسڪو جي ايگزيڪيوٽو بورڊ پڻ اختيار ڪيو، جنهن سبب اسرائيل ۽ ان جي اتحادين طرفان مذمت ٿي. آمريڪي سفير ڪرسٽل نڪس هائنز چيو: "هن معاملي کي شڪست ملڻ گهرجي ها. اهي سياسي ۽ هڪ طرفيون قراردادون يونيسڪو جي ساک کي نقصان پهچائي رهيون آهن."[187]

آڪٽوبر 2017ع ۾، آمريڪا ۽ اسرائيل اعلان ڪيو ته اهي تنظيم مان نڪري ويندا، جنهن جو جزوي سبب اسرائيل مخالف تعصب ٻڌايو ويو.[188][189]

فلسطين

[سنواريو]

فلسطيني نوجوانن جي رسالي جو تڪرار

[سنواريو]

فيبروري 2011ع ۾، هڪ فلسطيني نوجوانن جي رسالي ۾ هڪ مضمون شايع ٿيو، جنهن ۾ هڪ نوجوان ڇوڪري پنهنجي چئن مثالي شخصيتن مان هڪ طور ايڊولف هٽلر جو ذڪر ڪيو. ڊسمبر 2011ع ۾، يونيسڪو، جيڪو ان رسالي کي جزوي طور مالي مدد ڏيندو هو، ان مواد جي مذمت ڪئي ۽ پوءِ پنهنجي سهائتا واپس وٺي ڇڏي.[190]

غزه جي اسلامي يونيورسٽي جو تڪرار

[سنواريو]

2012ع ۾، يونيسڪو غزه جي اسلامي يونيورسٽي ۾ فلڪيات، فلڪياتي طبعيات ۽ خلائي سائنسن جي شعبي ۾ هڪ چيئر قائم ڪرڻ جو فيصلو ڪيو،[191] جنهن تڪرار ۽ تنقيد کي جنم ڏنو. اسرائيل 2008ع ۾ ان تعليمي اداري تي بمباري ڪئي هئي، اهو چوندي ته اتي هٿيار تيار ۽ ذخيرو ڪيا وڃن ٿا، ۽ يونيسڪو جي قدم تي تنقيد ڪندي اسرائيل اهو موقف ٻيهر ورجايو.[192][193]

سربراهه ڪمالين شعث يونيسڪو جو دفاع ڪندي چيو ته "اسلامي يونيورسٽي هڪ خالص علمي يونيورسٽي آهي، جيڪا صرف تعليم ۽ ان جي ترقيءَ ۾ دلچسپي رکي ٿي".[194][195][196] يونيسڪو ۾ اسرائيلي سفير نمرود بارڪان حماس سان يونيورسٽي جي لاڳاپن بابت معلومات سان گڏ احتجاجي خط پيش ڪرڻ جو ارادو رکيو، خاص طور تي هن ڳالهه تي ناراض هو ته هي پهرين فلسطيني يونيورسٽي هئي جنهن سان يونيسڪو تعاون لاءِ چونڊيو. هن حماس سان لاڳاپن بابت پنهنجي دعويٰ جي حمايت ۾ ڪڏهن به ڪو ثبوت فراهم نه ڪيو.[197] يهودي تنظيم بني برٿ پڻ ان قدم تي تنقيد ڪئي.[198]

نانجنگ قتل عام جا دستاويز فهرست ڪرڻ

[سنواريو]

2015ع ۾، جاپان يونيسڪو جي مالي مدد روڪڻ جي ڌمڪي ڏني، ڇاڪاڻ ته تنظيم پنهنجي "دنيا جي يادگيري" پروگرام جي تازي فهرست ۾ 1937ع واري نانجنگ قتل عام سان لاڳاپيل دستاويز شامل ڪرڻ جو فيصلو ڪيو هو.[199] آڪٽوبر 2016ع ۾، جاپاني پرڏيهي وزير فوميو ڪشيدا تصديق ڪئي ته جاپان جي 2016ع واري سالياني مالي مدد، جيڪا 4.4 ارب ين هئي، معطل ڪئي وئي آهي، جيتوڻيڪ هن نانجنگ دستاويزن واري تڪرار سان ڪنهن به سڌي لاڳاپي کان انڪار ڪيو.[200]

آمريڪا ۽ يونيسڪو

[سنواريو]

آمريڪا 1984ع ۾ يونيسڪو مان نڪري ويو، جنهن لاءِ هن تنظيم جي "انتھائي سياسي بڻيل" نوعيت، آزاد سماج جي بنيادي ادارن، خاص طور تي آزاد مارڪيٽ ۽ آزاد پريس، خلاف ان جي ظاهري "دشمني"، ان جي "بي قابو بجيٽري واڌ"، ۽ ان وقت جي ڊائريڪٽر جنرل، سينيگال جي امادو-مختار ايم بو، جي خراب انتظام جو حوالو ڏنو.[201]

19 سيپٽمبر 1989ع تي، آمريڪي ڪانگريس ميمبر جم ليچ ڪانگريس جي هڪ ذيلي ڪميٽي اڳيان چيو:[202]

1984ع ۾ آمريڪا جي يونيسڪو مان نڪرڻ جا سبب چڱيءَ طرح ڄاتل آهن؛ منهنجي راءِ آهي ته اسان انهن ڪجهه ماڻهن جي مطالبن تي، جيڪي يونيسڪو کي انتهاپسند بڻائڻ چاهيندا هئا، ۽ انهن ٻين جي مطالبن تي، جيڪي آمريڪا کي گڏيل قومن جي نظام کي ڪمزور ڪرڻ ۾ اڳواڻي ڪرڻ چاهيندا هئا، ضرورت کان وڌيڪ ردعمل ڏنو. حقيقت اها آهي ته يونيسڪو ڪڏهن به ٺهيل سڀ کان گهٽ خطرناڪ بين الاقوامي ادارن مان هڪ آهي. جيتوڻيڪ يونيسڪو اندر ڪجهه رڪن ملڪن صحافتي خيالن کي اڳتي وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي، جيڪي اولهه جي قدرن جي برخلاف هئا، ۽ اسرائيل تي حملي ۾ مشغول ٿيا، پر يونيسڪو پاڻ ڪڏهن به اهڙا انتهاپسند موقف اختيار نه ڪيا. آمريڪا انهن جنگين ۾، جيڪي اسان وڙهيون، کٽڻ کان پوءِ، نه هارائڻ کان پوءِ، خالي ڪرسي واري سفارتڪاري اختيار ڪئي... نڪري وڃڻ بيوقوفي هئي، ۽ ٻيهر شامل نه ٿيڻ ان کان به وڏي بيوقوفي هوندي.

ليچ نتيجو ڪڍيو ته رڪارڊ مان ظاهر ٿيو ته اسرائيل تي حملا، نئين عالمي معلوماتي نظام جو مطالبو، مالياتي انتظام ۽ هٿيارن جي ڪنٽرول واري پاليسي نڪرڻ جا محرڪ هئا؛ هن چيو ته يونيسڪو ڇڏڻ کان اڳ، بين الاقوامي ائٽمي توانائي ايجنسي مان نڪرڻ لاءِ به هن تي زور وڌو ويو هو.[202] 1 آڪٽوبر 2003ع تي، آمريڪا ٻيهر يونيسڪو ۾ شامل ٿيو.[201]

12 آڪٽوبر 2017ع تي، آمريڪا يونيسڪو کي اطلاع ڏنو ته اهو 31 ڊسمبر 2018ع تي ٻيهر تنظيم مان نڪري ويندو؛ اسرائيل به ان جي پيروي ڪئي.[203] پرڏيهي کاتي "يونيسڪو ۾ وڌندڙ بقايا رقم، تنظيم ۾ بنيادي سڌارن جي ضرورت، ۽ يونيسڪو ۾ جاري اسرائيل مخالف تعصب" جو حوالو ڏنو.[188] آمريڪا 600 ملين ڊالر کان وڌيڪ واجب الادا چندا ادا نه ڪيا آهن[204]، ڇاڪاڻ ته هن 2011ع ۾ فلسطين جي مڪمل رڪن بڻجڻ کان پوءِ پنهنجا 80 ملين ڊالر ساليانا يونيسڪو چندا ڏيڻ بند ڪري ڇڏيا هئا. 194 رڪن ملڪن مان اسرائيل ۽ آمريڪا انهن 14 ووٽن ۾ شامل هئا، جيڪي رڪنيت جي خلاف پيا هئا.[205] جڏهن آمريڪا 2023ع ۾ اداري ۾ ٻيهر شامل ٿيڻ جو اعلان ڪيو، تڏهن هن سڀ پوئين بقايا ادائيگيون ڪرڻ جو به واعدو ڪيو.[65]

4 فيبروري 2025ع تي، وائيٽ هائوس چيو ته يونيسڪو ۾ آمريڪي رڪنيت جو جائزو ورتو ويندو.[206] 22 جولاءِ تي، ڊونلڊ ٽرمپ فيصلو ڪيو ته آمريڪا 2026ع جي آخر کان لاڳو ٿيندي، ٻيهر يونيسڪو مان نڪري ويندو.[207]

ڪرد-ترڪ تڪرار

[سنواريو]

25 مئي 2016ع تي، ترڪ شاعر ۽ انساني حقن جي ڪارڪن ذوالفو ليوانيلي، ترڪي جي واحد يونيسڪو خيرسگالي سفير جي حيثيت تان استعيفيٰ ڏني. هن پنهنجي استعيفيٰ جا مکيه سبب ترڪي ۾ انساني حقن جي صورتحال ۽ ڪرد اڪثريتي ڏکڻ اوڀر ترڪي جي سڀ کان وڏي شهر دياربڪر جي تاريخي سور ضلعي جي تباهي کي قرار ڏنو، جيڪا ترڪ فوج ۽ ڪرد ويڙهاڪن وچ ۾ ويڙهه دوران ٿي. ليوانيلي چيو: "اهڙين ڀڃڪڙين خلاف خاموش رهندي امن بابت واعظ ڪرڻ يونيسڪو جي بنيادي نظرين سان تضاد آهي."[208]

غير قانوني فن واپار خلاف مهمون

[سنواريو]

2020ع ۾ يونيسڪو چيو ته ثقافتي ملڪيت جي غير قانوني واپار جو حجم هر سال 10 ارب ڊالرن تائين پهچي ٿو. ساڳئي سال رينڊ آرگنائيزيشن جي هڪ رپورٽ تجويز ڪيو ته اصل مارڪيٽ "هر سال چند سئو ملين ڊالرن کان وڌيڪ وڏي ٿيڻ جو امڪان نه آهي". هڪ ماهر، جنهن کي يونيسڪو 10 ارب واري انگ سان منسوب ڪيو هو، ان کان انڪار ڪندي چيو ته هن کي "ڪا خبر ناهي" ته اهو انگ ڪٿان آيو. فن واپارين خاص طور يونيسڪو جي انگ تي تنقيد ڪئي، ڇاڪاڻ ته اهو سڄي عالمي فن مارڪيٽ جي 15٪ جي برابر هو.[209]

نومبر 2020ع ۾، يونيسڪو جي هڪ اشتهاري مهم جو حصو، جنهن جو مقصد لٽيل نوادرات جي بين الاقوامي اسمگلنگ کي اجاگر ڪرڻ هو، واپس وٺڻو پيو، ڇاڪاڻ ته ان غلط طور تي عجائب گهرن ۾ موجود اهڙن فن پارن جي هڪ سلسلي کي، جن جي ملڪيت جي تاريخ معلوم هئي، تازو لٽيل شيون ظاهر ڪيو، ڄڻ ته اهي خانگي مجموعن ۾ رکيل هجن. اشتهارن دعويٰ ڪئي ته بدھ جو هڪ سر، جيڪو 1930ع کان ميٽروپوليٽن ميوزيم جي مجموعي ۾ آهي، 2001ع ۾ ڪابل ميوزيم مان لٽيو ويو ۽ پوءِ آمريڪي فن مارڪيٽ ۾ اسمگل ڪيو ويو؛ پالميرا جو هڪ تدفيني يادگار، جيڪو ميٽ 1901ع ۾ حاصل ڪيو هو، تازو ئي اسلامي رياست جي ويڙهاڪن پالميرا ميوزيم مان لٽيو ۽ پوءِ يورپي قديم آثارن جي مارڪيٽ ۾ اسمگل ڪيو؛ ۽ ڪوٽ ڊي آئيوري جو هڪ ماسڪ، جنهن جي ملڪيت جي تاريخ ظاهر ڪري ٿي ته اهو 1954ع تائين آمريڪا ۾ موجود هو، 2010–2011ع ۾ هٿياربند جهيڙن دوران لٽيو ويو. ميٽ طرفان شڪايتن کان پوءِ، اهي اشتهار واپس ورتا ويا.[210]

مصنوعات ۽ خدمتون

[سنواريو]
  • يونيسڊاڪ (UNESDOC) ڊيٽابيس[211] – هن ۾ 1945ع کان شايع ٿيل 146,000 کان وڌيڪ يونيسڪو دستاويزن جو مڪمل متن، گڏوگڏ يونيسڪو لائبريري ۽ ميداني آفيسن ۽ ادارن جي دستاويزي مرڪزن جي مجموعن بابت ميٽاڊيٽا شامل آهي.

معلوماتي پروسيسنگ جا اوزار

[سنواريو]

يونيسڪو ڊيٽابيس انتظام (CDS/ISIS [جنهن کي برطانيه جي پوليس سافٽويئر پيڪيج ISIS سان نه ڳنڍيو وڃي]) ۽ ڊيٽا مائننگ/شمارياتي تجزيي (IDAMS) لاءِ ٻه پاڻ ۾ لاڳاپيل سافٽويئر پيڪيج تيار ڪري ٿو، انهن جي سار سنڀال ڪري ٿو، ۽ مفت ۾ ورهائي ٿو.[212]

  • CDS/ISIS – معلومات جي ذخيرن ۽ انهن جي واپسي لاءِ هڪ عام مقصد وارو نظام. ان جو ونڊوز نسخو هڪ ڪمپيوٽر تي يا مقامي ايريا نيٽ ورڪ ۾ هلائي سگهجي ٿو. جاوا آءِ ايس آءِ ايس (JavaISIS) ڪلائنٽ/سرور جزا انٽرنيٽ ذريعي ريموٽ ڊيٽابيس انتظام جي سهولت ڏين ٿا ۽ ونڊوز، لينڪس ۽ ميڪنٽاش لاءِ دستياب آهن. ان کان علاوه، GenISIS استعمال ڪندڙن کي CDS/ISIS ڊيٽابيس جي ڳولا لاءِ HTML ويب فارم تيار ڪرڻ جي سهولت ڏئي ٿو. ISIS_DLL، CDS/ISIS تي ٻڌل ايپليڪيشنن جي ترقي لاءِ هڪ API مهيا ڪري ٿو.
  • OpenIDAMS – عددي ڊيٽا جي پروسيسنگ ۽ تجزيي لاءِ هڪ سافٽويئر پيڪيج، جيڪو يونيسڪو طرفان تيار، سنڀاليو ۽ ورهايو وڃي ٿو. اصل پيڪيج ملڪيتي (proprietary) هو، پر يونيسڪو ان کي کليل ذريعو (open source) طور مهيا ڪرڻ لاءِ هڪ منصوبي جي شروعات ڪئي آهي.[213]
  • IDIS – CDS/ISIS ۽ IDAMS جي وچ ۾ سڌي ڊيٽا مٽاسٽا لاءِ هڪ اوزار.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "PERSONNEL BY ORGANIZATION". CEB. 2025-08-13 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "UNESCO". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 September 2013 تي محفوظ ڪيل. 22 July 2025 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "Introducing UNESCO". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 August 2011 تي محفوظ ڪيل. 22 July 2025 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ "UNESCO history". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 April 2010 تي محفوظ ڪيل. 23 April 2011 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "List of UNESCO members and associates". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 August 2022 تي محفوظ ڪيل. 23 August 2022 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ "Partnerships". UNESCO (انگريزي ۾). 25 June 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 August 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 August 2020 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ "Field offices". UNESCO (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 August 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 August 2020 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "National Commissions". UNESCO (انگريزي ۾). 28 September 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 August 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 August 2020 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "About UNESCO Office for the Pacific States". UNESCO (انگريزي ۾). 1 August 2019. 24 July 2023 تي حاصل ڪيل.
  10. 1 2 Grandjean, Martin (2018). Les réseaux de la coopération intellectuelle. La Société des Nations comme actrice des échanges scientifiques et culturels dans l'entre-deux-guerres [The Networks of Intellectual Cooperation. The League of Nations as an Actor of the Scientific and Cultural Exchanges in the Inter-War Period]. Lausanne: Université de Lausanne. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 September 2018 تي محفوظ ڪيل. 5 April 2019 تي حاصل ڪيل. (English summary آرڪائيو ڪيا ويا 22 March 2019 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.).
  11. ↑ "UNESCO. General Conference, 39th, 2017 [892]". UNESCO Digital Library. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 April 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 August 2020 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "MOFA: Project list of The UNESCO Japanese Funds-in-Trust for the Capacity-building of Human Resources". mofa.go.jp. 30 June 2022 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ "Sponsors". climats-bourgogne.com. 30 June 2022 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ "Sponsors and Contributors". wcrp-climate.org. 30 June 2022 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "UNESCO • General Conference; 34th; Medium-term Strategy, 2008–2013; 2007" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 28 July 2011 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ Plenary Meetings, Records of the Second Assembly, Geneva: League of Nations, 5 September – 5 October 1921
  17. ↑ A Chronology of UNESCO: 1945–1987 (PDF), UNESDOC database, Paris, December 1987, LAD.85/WS/4 Rev, محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 2 February 2011 تي محفوظ ڪيل, 13 December 2010 تي حاصل ڪيل, The International Committee on Intellectual Cooperation (ICIC) was created on 4 January 1922, as a consultative organ composed of individuals elected based on their personal qualifications.{{citation}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو).
  18. ↑ Grandjean, Martin (2020). "A Representative Organization? Ibero-American Networks in the Committee on Intellectual Cooperation of the League of Nations (1922–1939)". Cultural Organizations, Networks and Mediators in Contemporary Ibero-America: 65–89. doi:10.4324/9780429299407-4. https://serval.unil.ch/resource/serval:BIB_F8F05A6DBC3C.P001/REF. Retrieved 13 August 2020.
  19. ↑ International Institute of Intellectual Cooperation, United Nations library resources, 1930, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 August 2021 تي محفوظ ڪيل, 27 March 2021 تي حاصل ڪيل
  20. ↑ Hamen, Susan E; Wilson, Theodore A (2014). The Great Depression and World War II : 1929–1945. ABDO Publishing Company. ISBN 978-1-62403-178-6. OCLC 870724668.
  21. ↑ UNESCO 1987.
  22. ↑ "IBE — Digital Collections — IBE History, 1925-1969". IBE — Digital Collections (برطانوي انگريزي ۾). اصل نسخو مان 14 June 2025 تي محفوظ ڪيل. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ The work of U.N.E.S.C.O. (Hansard, 26 January 1949) آرڪائيو ڪيا ويا 19 October 2017 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Millbank systems. Retrieved 12 July 2013.
  24. ↑ "75 years ago, UNESCO's Constitution adopted". UNESCO. UNESCO. March 6, 2026 تي حاصل ڪيل.
  25. ↑ Unesco 1945.
  26. ↑ General Conference, First Session (PDF). UNESDOC database. UNESCO House, Paris: UNESCO. 1947. Item 14, p. 73. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 4 September 2012 تي محفوظ ڪيل. 1 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ Summary Minutes of Meetings 1956. United States National Commission for the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. 1956. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 27 December 2021 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ "Records of the General Conference, Eighth Session" (PDF). UNESCO Digital Library. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 2 February 2011 تي محفوظ ڪيل. 13 December 2010 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ "Peacekeeping in the Cold War/Post-Cold War", United Nations Peacekeeping in the Post-Cold War Era, Abingdon, UK: Taylor & Francis, ص. 23–45, 2005, doi:10.4324/9780203307434_chapter_2, ISBN 978-0-203-30743-4, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 March 2021 تي محفوظ ڪيل, 17 September 2020 تي حاصل ڪيل{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (ڳنڍڻو)
  30. ↑ Schmidt, Christopher. (2010). Into the heart of darkness : cosmopolitanism vs. realism and the Democratic Republic of Congo. OCLC 650842164.
  31. ↑ Stoczkowski, Wiktor (2008). "Claude Lévi-Strauss and UNESCO". The UNESCO Courier. شمارو 5. Paris, France: UNESCO. ISSN 1993-8616. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  32. ↑ "Apartheid: its effects on education, science, culture and information". UNESCO. 1967. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  33. ↑ Thompson, Leonard Monteath (January 2001). A history of South Africa (Third ڇاپو). New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-300-12806-2. OCLC 560542020.
  34. ↑ Nygren, Thomas (2016), "UNESCO Teaches History: Implementing International Understanding in Sweden", A History of UNESCO, London: Palgrave Macmillan UK, ص. 201–230, doi:10.1007/978-1-137-58120-4_11, ISBN 978-1-349-84528-6, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2022 تي محفوظ ڪيل, 17 September 2020 تي حاصل ڪيل{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (ڳنڍڻو)
  35. 1 2 3 4 "UNESCO at 74: An overview of its laudable progress". The Financial Express. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  36. ↑ "World Declaration On Higher Education For The Twenty-First Century: Vision And Action". UNESCO. 1998-10-09. 2012-11-12 تي حاصل ڪيل.
  37. ↑ "Monuments of Nubia-International Campaign to Save the Monuments of Nubia". UNESCO. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  38. ↑ Nagaoka, Masanori (2016). Cultural landscape management at Borobudur, Indonesia. Springer. ISBN 978-3-319-42046-2. OCLC 957437019.
  39. ↑ "The World Heritage Convention". UNESCO. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  40. ↑ "41st Session of the World Heritage Committee". The City of Krakow. 18 August 2017. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  41. ↑ "Text of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage". UNESCO. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  42. ↑ "Convention on the Protection and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions". UNESCO. 9 August 2024 تي حاصل ڪيل.
  43. ↑ "About CERN". CERN. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  44. ↑ "UNESCO must reform to stay relevant – and reconnect people through science". Nature 587 (7835): 521–522. 25 November 2020. doi:10.1038/d41586-020-03311-3. PMID 33239811. Bibcode: 2020Natur.587..521.. https://www.nature.com/articles/d41586-020-03311-3.
  45. ↑ "UNESCO in the Making". Paris, France: UNESCO. 2019. اصل نسخو مان 27 July 2024 تي محفوظ ڪيل. 16 August 2024 تي حاصل ڪيل.
  46. ↑ "Use and conservation of the biosphere: Proceedings of the intergovernmental conference of experts on the scientific basis for rational use and conservation of the resources of the biosphere, Paris, 4–13 September 1968". Natural Resources Research X. 1970. http://unesdoc.unesco.org/images/0006/000677/067785eo.pdf. Retrieved 8 June 2012.
  47. ↑ Finnemore, Martha (1996). National Interests in International Society. Cornell University Press. ص. 4. ISBN 978-0-8014-8323-3. JSTOR 10.7591/j.ctt1rv61rh. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 1 June 2021 تي محفوظ ڪيل. 11 May 2021 تي حاصل ڪيل.
  48. 1 2 "United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization: Seeds of Peace, Weeds of War". IRPJ = Intergovernmental Research and Policy Journal (آمريڪي انگريزي ۾). 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  49. 1 2 Wouters, Jan; Vidal, Maarten (29 June 1905). "UNESCO and the promotion of cultural exchange and cultural diversity". Normative Action in Education, Science and Culture – Essays in Commemoration of the Sixtieth Anniversary of UNESCO. Standard-Setting in UNESCO. جلد 1. UNESCO Publishing. ص. 147–169. ISBN 978-92-3-104067-2. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (مدد)
  50. ↑ "International Programme for the Development of Communication – About". UNESCO. 9 August 2024 تي حاصل ڪيل.
  51. ↑ "World Press Freedom Day". United Nations. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  52. ↑ "What is UNESCO/Guillermo Cano World Press Freedom Prize?". www.manoramayearbook.in. 2024-07-26 تي حاصل ڪيل.
  53. ↑ "General Conference admits Palestine as UNESCO Member". 31 October 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 December 2011 تي محفوظ ڪيل. 11 December 2011 تي حاصل ڪيل.
  54. ↑ Blomfield, Adrian (31 October 2011). "US withdraws Unesco funding after it accepts Palestinian membership". The Telegraph. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 1 November 2011 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2011 تي حاصل ڪيل.
  55. ↑ Palestine Admitted to UNESCO (انگريزي ۾). 2011-11-02. 2025-06-17 تي حاصل ڪيل – www.unesco.org وسيلي.
  56. ↑ Shadi Sakran (26 November 2019). The Legal Consequences of Limited Statehood: Palestine in Multilateral Frameworks. Taylor & Francis. ص. 64–. ISBN 978-1-00-076357-7. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 December 2021 تي محفوظ ڪيل. 27 February 2020 تي حاصل ڪيل.
  57. ↑ Request for the admission of the State of Palestine to UNESCO as a Member State آرڪائيو ڪيا ويا 13 April 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., UNESCO Executive Board, 131st, 1989
  58. ↑ The laws originated in سانچو:USBill and سانچو:USBill; for further details, see committee discussions at: United States. Congress. House. Committee on Foreign Affairs. Subcommittee on Human Rights and International Organizations (1989). The PLO's Efforts to Obtain Statehood Status at the World Health Organization and Other International Organizations: Hearing and Markup Before the Subcommittee on Human Rights and International Organizations of the Committee on Foreign Affairs, House of Representatives, One Hundred First Congress, First Session, on H.R. 2145, May 4, 1989. U.S. Government Printing Office. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 August 2020 تي محفوظ ڪيل. 27 February 2020 تي حاصل ڪيل.. The texts of the House and Senate resolutions were subsequently put into the following laws: سانچو:USBill (which produced عوامي قانون نمبر 101–246), سانچو:USBill, سانچو:USBill and finally سانچو:USBill (which produced عوامي قانون نمبر 103–236). See also: Beattie, Kirk (3 May 2016). Congress and the Shaping of the Middle East. Seven Stories Press. ص. 287 online. ISBN 978-1-60980-562-3. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 August 2020 تي محفوظ ڪيل. 27 February 2020 تي حاصل ڪيل. ...1989 Senate and House efforts like... Senate Resolution 875 and House Resolution 2145, both of which contained language similar to that found in the public laws of 1990 and 1994. Sen. Robert Kasten, Jr. (R-WI) was the primary sponsor of S 875, and Rep. Tom Lantos sponsored HR 2145. In a nutshell, recognition by any UN body of the Palestinians' right to statehood or its achievement of statehood status would trigger a suspension of US funding to the "offending" UN body under these laws.
  59. ↑ "U.S. stops UNESCO funding over Palestinian vote". Reuters. 31 October 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 February 2020 تي محفوظ ڪيل. 26 February 2020 تي حاصل ڪيل.
  60. ↑ Erlanger, Steven; Sayare, Scott (31 October 2011). "Unesco Approves Full Membership for Palestinians". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 31 October 2011 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2011 تي حاصل ڪيل.
  61. ↑ "After UNESCO vote, Israeli sanctions on Palestinian Authority anger U.S." Haaretz. 4 November 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 December 2011 تي محفوظ ڪيل. 11 December 2011 تي حاصل ڪيل.
  62. ↑ "Israel freezes UNESCO funds". CNN. 3 December 2011. اصل نسخو مان 6 November 2011 تي محفوظ ڪيل. 11 December 2011 تي حاصل ڪيل.
  63. ↑ "U.S., Israel lose voting rights at UNESCO over Palestine row". Reuters. 8 November 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 July 2014 تي محفوظ ڪيل. 29 June 2014 تي حاصل ڪيل.
  64. ↑ Ahren, Raphael (31 December 2018). ""69 years after joining, Israel formally leaves UNESCO; so, too, does the US" – The Times of Israel". دي ٽائيمز آف اسرائيل. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 30 December 2019 تي محفوظ ڪيل. 2 February 2021 تي حاصل ڪيل.
  65. 1 2 3 Charlton, Angela (2023-06-12). "US decides to rejoin UNESCO and pay back dues, to counter Chinese influence" (آمريڪي انگريزي ۾). ايسوسيئيٽيڊ پريس. 2024-09-26 تي حاصل ڪيل.
  66. 1 2 Lee, Matthew (2024-09-26). "U.S. formally rejoins UNESCO 5 years after withdraw". پي بي ايس. ايسوسيئيٽيڊ پريس. 2023-07-11 تي حاصل ڪيل.
  67. ↑ Chrisafis, Angelique (2025-07-22). "Trump pulls US out of Unesco in blow for UN culture and education agency". دي گارڊين (برطانوي انگريزي ۾). ISSN 0261-3077. 2025-07-22 تي حاصل ڪيل.
  68. ↑ "Russia not elected to UNESCO Executive Board for the first time". 15 November 2023.
  69. ↑ "Expertise". UNESCO. 9 August 2024 تي حاصل ڪيل.
  70. ↑ Because diploma mills have falsely claimed UNESCO accreditation, UNESCO itself has published warnings against education organizations that claim UNESCO recognition or affiliation. See Luca Lantero, Degree Mills: non-accredited and irregular higher education institutions آرڪائيو ڪيا ويا 13 May 2015 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Information Centre on Academic Mobility and Equivalence (CIMEA), Italy. and UNESCO "Alert: Misuse of UNESCO Name by Bogus Institutions"
  71. ↑ Varga, Susan (2006). Edinburgh Old Town (Images of Scotland). The History Press Ltd. ISBN 978-0-7524-4083-5.
  72. ↑ Schmidt, Mitchell (12 October 2017). "Iowa City, nation's only 'UNESCO City of Literature' disappointed over withdrawal". The Gazette (آمريڪي انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 23 September 2021 تي حاصل ڪيل.
  73. ↑ Phipps, Kinsey (9 December 2018). "Iowa City grows after 10 years as City of Literature". The Daily Iowan. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 December 2018 تي محفوظ ڪيل. 23 September 2021 تي حاصل ڪيل.
  74. ↑ "Communication & Information". UNESCO. اصل نسخو مان 10 December 2019 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  75. ↑ "International Programme for the Development of Communication (IPDC)". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. اصل نسخو مان 18 June 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  76. ↑ "Safety of Journalists". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 January 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  77. ↑ "UN Plan of Action". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  78. ↑ "Building Knowledge Societies". UNESCO. 18 June 2013. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 January 2020 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  79. ↑ "Memory of the World". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. 2025-04-22 تي حاصل ڪيل.
  80. ↑ "Information for All Programme (IFAP)". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 10 September 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  81. ↑ "Internet Universality". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 28 July 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  82. ↑ "World Trends in Freedom of Expression and Media Development". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  83. ↑ "UNESCO Series on Internet Freedom". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  84. ↑ "Media Development Indicators (MDIs)". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 June 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  85. ↑ "International Decade for a Culture of Peace and Non-Violence for the Children of the World".
  86. ↑ United Nations. "World Press Freedom Day - EN". United Nations (انگريزي ۾). 2025-04-13 تي حاصل ڪيل.
  87. ↑ "Criança Esperança Programme".
  88. ↑ "Promouvoir l'éducation à la santé chez les jeunes du campement informel de Kibera à Nairobi | Organisation des Nations Unies pour l'éducation, la science et la culture". unesco.org (فرانسيسي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 August 2017 تي محفوظ ڪيل. 18 August 2017 تي حاصل ڪيل.
  89. ↑ "Migration Institutions – Home". Migrationmuseums.org. اصل نسخي مان 5 March 2007 تي محفوظ ڪيل. 23 April 2010 تي حاصل ڪيل.
  90. ↑ "Education | EDUCATION –". UNESCO. اصل نسخو مان 6 October 2009 تي محفوظ ڪيل. 23 April 2010 تي حاصل ڪيل.
  91. ↑ "Official support for GoUNESCO from UNESCO New Delhi". GoUNESCO – Make Heritage Fun! (آمريڪي انگريزي ۾). 24 March 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 August 2019 تي محفوظ ڪيل. 15 August 2019 تي حاصل ڪيل.
  92. ↑ , UNESCO-CHIC Biosphere Integrated Rural Urbanization Project (BIRUP).
  93. ↑ "UNESCO Transparency Portal". opendata.unesco.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2021-05-10 تي محفوظ ڪيل. 2021-03-01 تي حاصل ڪيل.
  94. 1 2 3 "Tangible Cultural Heritage – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization". unesco.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2018-03-19 تي محفوظ ڪيل. 2018-03-18 تي حاصل ڪيل.
  95. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "UNESCO World Heritage Centre – Document – Discovered artifacts under preservation, Archaeological Site, 18 Hoang Dieu street". whc.unesco.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2019-11-03 تي محفوظ ڪيل. 2019-12-26 تي حاصل ڪيل.
  96. ↑ "Archives". The UNESCO Courier. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. 20 April 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  97. ↑ "Science and Technology Education" (PDF). UNESCO. 1998. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 13 August 2016 تي محفوظ ڪيل. 23 June 2016 تي حاصل ڪيل.
  98. ↑ "Quoted on UNESCO official site". Ngo-db.unesco.org. اصل نسخو مان 25 June 2012 تي محفوظ ڪيل. 1 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  99. ↑ "Full list of NGOs that have official relations with UNESCO". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 June 2012 تي محفوظ ڪيل. 1 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  100. ↑ "UNESCO Headquarters Committee 107th session 13 Feb 2009". Ngo-db.unesco.org. اصل نسخو مان 25 June 2012 تي محفوظ ڪيل. 1 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  101. ↑ Peccia, T., Sigamoney, R., Peccia, L., Giani, A. (2025), “Connecting local and global solutions: an analysis of capillary approaches to science and development”, Revista Relaciones Internacionales, 7(1).
  102. ↑ "International Bureau of Education". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  103. ↑ "About the Institute". UIL – UNESCO Institute for Lifelong Learning. 29 October 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  104. ↑ "IIEP UNESCO". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 November 2014 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  105. ↑ "Contact Us". UNESCO IITE. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  106. ↑ "Contact Us". IICBA. UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  107. ↑ "Contact Us". IESALC (هسپانوي ۾). UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  108. ↑ "Building Social and Emotional Learning for Education 2030". UNESCO MGIEP. UNESCO. اصل نسخو مان 23 March 2018 تي محفوظ ڪيل. 3 February 2020 تي حاصل ڪيل.
  109. ↑ "UNESCO-UNEVOC International Centre". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  110. ↑ "The International Centre for Water Resources and Global Change (ICWRGC)". ICWRGC – International Centre for Water Resources and Global Change. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 January 2022 تي محفوظ ڪيل. 4 July 2022 تي حاصل ڪيل.
  111. ↑ "Home". IHE Delft Institute for Water Education. UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 October 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  112. ↑ "Mission & History". ICTP – International Centre for Theoretical Physics. UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  113. ↑ "Contact Us". UNESCO Institute for Statistics. 21 November 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 November 2018 تي محفوظ ڪيل. 14 November 2018 تي حاصل ڪيل.
  114. ↑ UNESCO Executive Board Document 185 EX/38 آرڪائيو ڪيا ويا 2 February 2011 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., Paris, 10 September 2010
  115. ↑ Peccia, Tiziano, Rasha Kelej, Ahmed Hamdy, and Ahmed Fahmi. "A reflection on Public-Private Partnerships’ contribution to the attainment of Sustainable Development Goals.", Scienza e Pace - Università di Pisa, 8.1 (2017): Research Papers.
  116. ↑ Hamdy, Ahmed, Mohammed Kyari, Marie Johnson, Ahmed Fahmi, and Tiziano Peccia. "Towards Women participation in Scientific Research in Africa." Published by African Union Scientific, Technical and Research Commission (AU-STRC).
  117. ↑ International Days | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization آرڪائيو ڪيا ويا 10 November 2012 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. UNESCO. Retrieved 12 July 2013.
  118. ↑ "World Day for African and Afrodescendant Culture". United Nations. 16 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  119. ↑ "International Day of Women in Multilateralism". UNESCO.
  120. ↑ "Home". Geodiversity Day (انگريزي ۾). 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  121. ↑ "International Day to End Impunity for Crimes against Journalists". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 30 October 2017 تي محفوظ ڪيل. 19 December 2016 تي حاصل ڪيل.
  122. ↑ "International Day for Biosphere Reserves". UNESCO. 20 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  123. ↑ "International day against violence and bullying at school including cyberbullying". UNESCO. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  124. ↑ "World Science Day for Peace and Development, 10 November". گڏيل قومون. 2025-11-10. 2026-04-27 تي حاصل ڪيل.
  125. ↑ "International Day against Illicit Trafficking in Cultural Property". UNESCO. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  126. ↑ "International Day of Islamic Art". UNESCO. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  127. ↑ "World Day of the Olive Tree". International Olive Council (آمريڪي انگريزي ۾). اصل نسخو مان 30 March 2023 تي محفوظ ڪيل. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  128. ↑ "World Futures Day". UNESCO. 30 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  129. ↑ "List of UNESCO members and associates". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 November 2011 تي محفوظ ڪيل. 3 November 2011 تي حاصل ڪيل.
  130. ↑ "Summary update on Government progress to become a State Party to the UNESCO International Convention against Doping in Sport" (PDF). WADA. ص. 2. اصل نسخو (PDF) مان 16 January 2013 تي محفوظ ڪيل. 28 July 2009 تي حاصل ڪيل.
  131. ↑ UNESCO (29 December 2017), Declaration by UNESCO Director-General Audrey Azoulay on the withdrawal of Israel from the Organization (Press release.), محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 February 2019 تي محفوظ ڪيل, 21 February 2019 تي حاصل ڪيل
  132. ↑ "State Parties". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 31 October 2011 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2011 تي حاصل ڪيل.
  133. ↑ "Member States of the United Nations". United Nations. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 30 December 2013 تي محفوظ ڪيل. 31 October 2011 تي حاصل ڪيل.
  134. ↑ Lazaroff, Tovah (31 December 2018). "Israel, U.S. slated to leave UNESCO today to protest anti-Israel bias". The Jerusalem Post. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 31 December 2018 تي حاصل ڪيل.
  135. ↑ UNESCO (12 October 2017), Statement by Irina Bokova, Director-General of UNESCO, on the occasion of the Withdrawal by the United States of America from UNESCO (Press release.), محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 February 2019 تي محفوظ ڪيل, 21 February 2019 تي حاصل ڪيل
  136. ↑ "UNESCO Statement following Nicaragua's decision to withdraw from the Organization" (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 June 2025 تي محفوظ ڪيل. 2025-07-24 تي حاصل ڪيل.
  137. ↑ "Nicaragua leaves UNESCO after exiled newspaper wins award – DW – 05/04/2025". dw.com (انگريزي ۾). 2025-07-24 تي حاصل ڪيل.
  138. 1 2 "US says it's leaving UNESCO again, only 2 years after rejoining". AP News (انگريزي ۾). 2025-07-22. 2025-07-22 تي حاصل ڪيل.
  139. ↑ "The United States Withdraws from the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)". United States Department of State (آمريڪي انگريزي ۾). 2025-07-22 تي حاصل ڪيل.
  140. ↑ "Withdrawal of the United States of America from UNESCO: statement by Audrey Azoulay, Director-General" (انگريزي ۾). 2025-07-24 تي حاصل ڪيل.
  141. ↑ UNESCO official site: Directors-General آرڪائيو ڪيا ويا 18 July 2018 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  142. ↑ UNESCO official site: Previous Sessions of the General Conference آرڪائيو ڪيا ويا 25 October 2011 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  143. ↑ "General Conference 37th". United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 October 2015 تي محفوظ ڪيل. 25 September 2015 تي حاصل ڪيل.
  144. ↑ "President of the 38th session of the General Conference". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 November 2015 تي محفوظ ڪيل. 11 November 2015 تي حاصل ڪيل.
  145. ↑ "President of the 39th session of the General Conference". UNESCO. 5 October 2017. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 13 November 2017 تي محفوظ ڪيل. 12 November 2017 تي حاصل ڪيل.
  146. ↑ "UNESCO: President of the 40th session of the General Conference". 14 October 201. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 October 2020 تي محفوظ ڪيل. 20 August 2020 تي حاصل ڪيل.
  147. ↑ "41st Session of the General Conference – 9–24 November 2021". UNESCO. 1 June 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 October 2021 تي محفوظ ڪيل. 6 October 2021 تي حاصل ڪيل.
  148. ↑ "Address by Ms Simona Mirela Miculescu". 13 November 2023.
  149. ↑ "40th Session of the General Conference – 12–27 November 2019". UNESCO (انگريزي ۾). 16 October 2019. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 January 2020 تي محفوظ ڪيل. 20 November 2019 تي حاصل ڪيل.
  150. ↑ "Elections". 17 November 2021.
  151. ↑ "Elections". 15 November 2023.
  152. ↑ "UNESCO House – visit us | UNESCO". unesco.org (انگريزي ۾). 29 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  153. ↑ "UNESCO garden". Architectuul. 31 May 2022 تي حاصل ڪيل.
  154. ↑ Furuyama, Masao. "Ando (Basic Art Series)". taschen.com (انگريزي ۾). ص. 71–72. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 March 2021 تي محفوظ ڪيل. 30 January 2021 تي حاصل ڪيل.
  155. ↑ "List of All UNESCO Field Offices by Region with Descriptions of Member State Coverage". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 8 September 2019 تي محفوظ ڪيل.
  156. ↑ "City of Quito – UNESCO World Heritage". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 May 2009 تي محفوظ ڪيل. 30 April 2010 تي حاصل ڪيل.
  157. ↑ "UNESCO Office in Brasilia | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization". unesco.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 September 2015 تي محفوظ ڪيل. 24 September 2015 تي حاصل ڪيل.
  158. ↑ "Oficina de la UNESCO en Quito | Organización de las Naciones Unidas para la Educación, la Ciencia y la Cultura". unesco.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 September 2015 تي محفوظ ڪيل. 24 September 2015 تي حاصل ڪيل.
  159. ↑ Grahm, S. E. (April 2006). "The (Real)politiks of Culture: U.S. Cultural Diplomacy in UNESCO, 1946–1954". Diplomatic History 30 (2): 231–51. doi:10.1111/j.1467-7709.2006.00548.x.
  160. ↑ "UNESCO asks states considering withdrawal to 'reconsider their position'", UN Chronicle, January 1986, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2022 تي محفوظ ڪيل, 2 April 2018 تي حاصل ڪيل
  161. ↑ "Singapore to withdraw from UNESCO", The Telegraph, 28 December 1984, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 September 2015 تي محفوظ ڪيل, 20 June 2015 تي حاصل ڪيل
  162. ↑ "UNESCO", Encyclopædia Britannica, 14 February 2018, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2 April 2018 تي محفوظ ڪيل, 2 April 2018 تي حاصل ڪيل
  163. ↑ "How China uses UNESCO to rewrite history". دي اڪانمسٽ. 23 September 2023. ISSN 0013-0613. 22 September 2023 تي حاصل ڪيل. To bolster the idea of a Han-centric identity, the party seeks to dilute the contributions of minority groups in UNESCO claims. For example, documents filed with the organisation state that Tibet's Potala Palace, the winter home of Dalai Lamas from 1649 to 1959, exhibits the skills of many ethnic groups, not just Tibetans. The government uses "radical selectivity" in choosing which places, people and practices to emphasise, says Rachel Harris of the School of Oriental and African Studies, part of the University of London.
  164. ↑ Kashgarian, Asim (16 February 2023). "UNESCO Accused of Complicity in China's Treatment of Uyghur Heritage". وائس آف آمريڪا (انگريزي ۾). 22 September 2023 تي حاصل ڪيل.
  165. ↑ Kachmar, Oleh (24 September 2020). "Uyghur Heritage and the Charge of Cultural Genocide in Xinjiang". نيو لائينز انسٽيٽيوٽ (انگريزي ۾). فيئرفيڪس يونيورسٽي آف آمريڪا. 22 September 2023 تي حاصل ڪيل.
  166. ↑ "Hebron clashes over Israel's West Bank heritage list". BBC News. 26 February 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 August 2012 تي محفوظ ڪيل. 1 November 2011 تي حاصل ڪيل.
  167. ↑ "Executive Board adopts five decisions concerning UNESCO's work in the occupied Palestinian and Arab Territories". UNESCO. 21 October 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 3 November 2010 تي حاصل ڪيل.
  168. ↑ "The Two Palestinian sites of Al-Haram Al-Ibrahimi/Tomb of the Patriarchs in Al-Khalil/Hebron and the Bilal Bin Rabah Mosque/Rachel's Tomb in Bethlehem" (PDF). محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 27 January 2012 تي محفوظ ڪيل. 1 November 2011 تي حاصل ڪيل.
  169. ↑ Hillel Fendel (1 November 2010). "UNESCO Erases Israeli Protests from Rachel's Tomb Protocol". Arutz Sheva. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 3 November 2010 تي حاصل ڪيل.
  170. ↑ Maayana Miskin (29 October 2010). "UN Org.: Rachel's Tomb is a Mosque". Arutz Sheva. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 3 November 2010 تي حاصل ڪيل.
  171. ↑ "Ayalon: Israel will no longer cooperate with UNESCO". The Jerusalem Post. 3 November 2010. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 3 November 2010 تي حاصل ڪيل.
  172. ↑ Shalom, Rabbi (5 November 2010). "Cooperation with UNESCO only partially suspended". The Jerusalem Post. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 January 2012 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.
  173. ↑ Eichner, Itamar (20 June 1995). "UNESCO censures Israel over Mughrabi Bridge – Israel News, Ynetnews". Ynetnews. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 August 2011 تي محفوظ ڪيل. 8 August 2011 تي حاصل ڪيل.
  174. ↑ Berman, Lazar (17 January 2014). "UNESCO cancels event on Jewish ties to Land of Israel". The Times of Israel. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 January 2014 تي محفوظ ڪيل. 21 January 2014 تي حاصل ڪيل.
  175. ↑ Ahren, Raphael (21 January 2014). "Author of UNESCO's nixed Israel exhibit decries 'appalling betrayal'". The Times of Israel. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 January 2014 تي محفوظ ڪيل. 21 January 2014 تي حاصل ڪيل.
  176. ↑ Ahren, Raphael (1 January 2019). "69 years after joining, Israel formally leaves UNESCO; so, too, does the US". The Times of Israel.
  177. 1 2 "UNESCO adopts anti-Israel resolution on al-Aqsa Mosque". Al Jazeera. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 21 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  178. ↑ "Commission report" (PDF). UNESCO Digital Library. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 16 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 19 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  179. ↑ Eichner, Itamar (13 October 2016). "UNESCO fails to acknowledge Jewish ties to Temple Mount". Ynetnews. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 19 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  180. ↑ "Netanyahu leads angry denunciations of 'absurd' UNESCO decision". ٽائيمز آف اسرائيل. 13 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 19 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  181. ↑ "UNESCO chief 'received death threats' for opposing Jerusalem motion". The Times of Israel. 17 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  182. ↑ "Statement by the Director-General of UNESCO on the Old City of Jerusalem and its Walls on the occasion of the 40th session of the World Heritage Committee of UNESCO in Istanbul – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 19 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 19 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  183. ↑ "UNESCO Director Criticizes Resolution: Temple Mount Sacred to Both Jews, Muslims". Haaretz. 14 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 14 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  184. 1 2 "Czech MPs slam 'hateful' UNESCO Jerusalem resolution". ٽائيمز آف اسرائيل. 19 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 20 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 19 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  185. ↑ "UNESCO approves new Jerusalem resolution". Al Jazeera. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  186. ↑ Beaumont, Peter (26 October 2016). "Unesco adopts controversial resolution on Jerusalem holy sites". The Guardian. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  187. ↑ "UNESCO resolution on Jerusalem holy sites draws criticism from U.S., Israel". CBC/Radio-Canada. 26 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 November 2016 تي محفوظ ڪيل. 27 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  188. 1 2 "The United States Withdraws From UNESCO". آمريڪي پرڏيهي کاتو. اصل نسخو مان 8 April 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 October 2017 تي حاصل ڪيل.
  189. ↑ Harris, Gardiner; Erlangeroct, Steven (12 October 2017). "U.S. Will Withdraw From Unesco, Citing Its 'Anti-Israel Bias'". The New York Times. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 October 2017 تي محفوظ ڪيل. 8 April 2018 تي حاصل ڪيل.
  190. ↑ "Unesco cuts funding for Palestinian youth magazine over Hitler praise". The Daily Telegraph. London. 23 December 2011. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 January 2012 تي محفوظ ڪيل. 12 January 2012 تي حاصل ڪيل.
  191. ↑ "UNESCO Chair in Astronomy, Astrophysics and Space Sciences (964), established in 2012 at The Islamic University of Gaza (Palestine)". UNESCO. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 November 2012 تي محفوظ ڪيل. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  192. ↑ The Goldstone Report: The Legacy of the Landmark Investigation of the Gaza Conflict آرڪائيو ڪيا ويا 13 October 2017 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. By Adam Horowitz, Lizzy Ratner and Philip Weiss (2011). Google Books.
  193. ↑ "Israel shocked by UNESCO Chair at Gaza Islamic University" (Press release). Israel ministry of foreign affairs. 12 July 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 July 2012 تي محفوظ ڪيل. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  194. ↑ Higgins, Michael (12 July 2012). "UNESCO establishes chair at Gaza university accused of housing Hamas bomb labs". National Post. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  195. ↑ Shaked, Ronny (6 February 2007). "Fatah: Shalit was held at Gaza Islamic University". Ynetnews. Yedioth Ahronot. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 1 December 2012 تي محفوظ ڪيل. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  196. ↑ Cambanis, Thanassis (28 February 2010). "Hamas University". The Boston Globe. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 February 2012 تي محفوظ ڪيل. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  197. ↑ Ravid, Barak (12 July 2012). "Israel furious at UNESCO decision to back science chair at Islamic University of Gaza". Haaretz. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 July 2012 تي محفوظ ڪيل. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  198. ↑ Yaakov, Yifa (14 July 2012). "B'nai Brith slams UNESCO affiliation with Gaza University". The Times of Israel. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 July 2012 تي محفوظ ڪيل. 15 July 2012 تي حاصل ڪيل.
  199. ↑ (www.dw.com), Deutsche Welle. "Japan furious at UNESCO listing Nanjing Massacre documents – Asia – DW.COM – 19.10.2015". ڊوئچے ويلے. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 December 2015 تي محفوظ ڪيل. 29 December 2015 تي حاصل ڪيل.
  200. ↑ "Japan halts Unesco funding following Nanjing massacre row". The Guardian. Agence France-Presse. 14 October 2016. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 30 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 30 October 2016 تي حاصل ڪيل.
  201. 1 2 "UNESCO Membership: Issues for Congress". ڪانگريشنل ريسرچ سروس رپورٽون. 20 November 2003. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 28 March 2019 تي محفوظ ڪيل. 28 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  202. 1 2 "United States & UNESCO, Part 1". Starting from 05:08. سي-اسپين. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 28 March 2019 تي محفوظ ڪيل. 3 February 2020 تي حاصل ڪيل.
  203. ↑ "U.S. and Israel officially withdraw from UNESCO". پي بي ايس. 1 January 2019. 28 August 2022 تي حاصل ڪيل.
  204. ↑ Rosenberg, Eli; Morello, Carol (12 October 2017). "U.S. withdraws from UNESCO, the UN's cultural organization, citing anti-Israel bias". واشنگٽن پوسٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 9 February 2022 تي محفوظ ڪيل. 28 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  205. ↑ Irish, John (13 October 2017). "U.S., Israel quit UNESCO over alleged bias". Reuters. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 28 March 2019 تي محفوظ ڪيل. 28 March 2019 تي حاصل ڪيل.
  206. ↑ "Withdrawing the United States from and ending funding to certain United Nations Organizations and reviewing United States support to all international organizations". the وائيٽ هائوس. February 4, 2025.
  207. ↑ "US says it's leaving UN cultural agency UNESCO again, only 2 years after rejoining". AP. July 22, 2025.
  208. ↑ "Turkish writer quits UNESCO to protest damage to heritage, rights abuse آرڪائيو ڪيا ويا 9 May 2018 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.". Reuters. 26 May 2016.
  209. ↑ Vincent Noice, "Unesco, stop citing 'bogus' $10bn figure, art trade pleads", The Art Newspaper, 12 November 2020 آرڪائيو ڪيا ويا 15 November 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين..
  210. ↑ Nancy Kenney, "Unesco under fire for using Met objects in anti-trafficking campaign", The Art Newspaper, 13 November 2020 آرڪائيو ڪيا ويا 17 November 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  211. ↑ "UNESDOC Database – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization". unesco.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 December 2015 تي محفوظ ڪيل. 8 December 2015 تي حاصل ڪيل.
  212. ↑ "Information Processing Tools". Unesco. اصل نسخو مان 8 January 2015 تي محفوظ ڪيل.
  213. ↑ "OpenIDAMS". Unesco. اصل نسخو مان 13 January 2015 تي محفوظ ڪيل.
  1. ↑ [Organisation des Nations unies pour l'éducation, la science et la culture] Error: {{Lang}}: invalid parameter: |link= (help)

وڌيڪ مطالعو

[سنواريو]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
وڌيڪ ڄاڻ حاصل ڪريو
يونيسڪو
بابت وڪيپيڊيا جي ساٿي منصوبن تي
وڪيميڊيا العام ۾ ڳوليو ميڊيا وڪيميڊيا العام تان
وڪي ڊيٽا ۾ ڳوليو ڊيٽا وڪي ڊيٽا تان
ميٽا وڪي ۾ ڳوليو بحث ميٽا وڪي تان

سانچو:United Nations سانچو:ECOSOC سانچو:UN Charter سانچو:Supranationalism/World government topics سانچو:Humanitarian partners of the European Commission

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=يونيسڪو&oldid=381432" تان ورتل