close
Przejdź do zawartości

Art Garfunkel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Art Garfunkel
Ilustracja
Art Garfunkel (2017)
Imię i nazwisko

Arthur Ira Garfunkel

Data i miejsce urodzenia

5 listopada 1941
Nowy Jork

Instrumenty

gitara, fortepian, skrzypce

Typ głosu

tenor[1]

Gatunki

folk rock, soft rock, rock, pop

Zawód

muzyk, aktor, autor piosenek

Aktywność

od 1956

Wydawnictwo

Columbia, Atco

Powiązania

Simon & Garfunkel

podpis
BERJAYA Multimedia w Wikimedia Commons
BERJAYA Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa
BERJAYA
Garfunkel (w środku) z zespołem w parku rozrywki Liseberg w Göteborgu (1998

Arthur „Art” Ira Garfunkel (ur. 5 listopada 1941 w Nowym Jorku[2]) – amerykański piosenkarz, kompozytor, tekściarz i aktor. Współtwórca i członek duetu Simon & Garfunkel.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Forest Hills, części dzielnicy Queens w Nowym Jorku, w rodzinie żydowskich emigrantów z Rumunii. Jest drugim synem komiwojażera z branży modowej i gospodyni domowej[1]. Uczył się w Parson Junior High School, w której podjął rozszerzony kurs przygotowujący do rozpoczęcia studiów akademickich[3], a jesienią 1955 rozpoczął naukę w Forest Hills High School[4]. We wczesnych latach 60. studiował sztuki wyzwolone, architekturę, historię i matematykę na Uniwersytecie Columbia[5].

Był nieśmiałym dzieckiem, który izolował się od rówieśników m.in. z uwagi na swoją leworęczność[6]. W szóstej klasie szkoły podstawowej nawiązał znajomość ze szkolnym kolegą, Paulem Simonem, z którym połączyło go zainteresowanie muzyką[1]. Między 1956 a 1960 występowali w duecie jako Tom & Jerry, a w 1963 zmienili nazwę zespołu na Simon & Garfunkel[7].

Po muzycznej współpracy nad filmem Mike’a Nicholsa Absolwent (1968) zagrał w dwóch kolejnych filmach tego reżysera: Nately’ego, wrażliwego chłopaka, który nawiązuje romans z włoską prostytutką, w komediodramacie wojennym Paragraf 22 (1970)[8] i Sandy’ego, wstydliwego intelektualistę, który chce przeczytać wszystkie znaczące książki, w komediodramacie Porozmawiajmy o kobietach[9]. Po rozpadzie tandemu Simon & Garfunkel pracował jako nauczyciel matematyki w jednej z prywatnych szkół w Connecticut[10] i przyjął propozycję zagrania głównej roli w filmie wojennym George’a Roya Hilla Rzeźnia numer 5[11], ale ostatecznie zrezygnował z gry w tej produkcji.

Kontynuował także solową karierę muzyczną[12]. We wrześniu 1973 wydał album pt. Angel Clare, który zebrał przychylne recenzje i dotarł do piątego miejsca na liście Billboard 200[13]. Płytę promował singlami „All I Know” i „I Shall Sing”, a pierwszy z nich dotarł do dziewiątego miejsca na liście Hot 100[14]. W 1975 wydał krytycznie przyjętym album pt. Breakaway[15], który dotarł do siódmego miejsca na liście Billboard 200[16] i który promował m.in. duetem „My Little Town” z Simonem[17], a także singlem „I Only Have Eyes For You”, który dotarł do pierwszego miejsca na UK Singles Chart i 18. miejsca na liście Hot 100[18]. W 1977 pracował nad albumem z piosenkami w większości napisanymi przez Jimmy’ego Webba[19]. Płytę zapowiedział singlem „Crying in My Sleep”, który poniósł komercyjny klęskę i nie trafił na listę Hot 100[20]. Średnio sprzedawał się także wydany w lutym 1978 album pt. Watermark, mimo że zebrał ciepłe recenzje[21]. Po premierze płyty odbył swoją pierwszą po ośmiu latach przerwy trasę koncertową po USA, która obejmowała 40 występów, w tym finałowy koncert w Carnegie Hall[22]. W 1979 wydał album z piosenkami autorstwa Webba pt. Fate for Breakfast/Doubt for Dessert, który cieszył się powodzeniem w Wielkiej Brytanii, ale przepadł w USA[23]. Płytę na brytyjskim rynku promował singlem „Bright Eyes”, który napisał na ścieżkę dźwiękową do filmu Martina Rosena Wzgórze królików (Watership Down, 1978)[24] i który dotarł do pierwszego miejsca na UK Singles Chart.

Zagrał profesora psychologii Alexa Lindens, głównego bohatera filmu Nicolasa Roega Zmysłowa obsesja (Bad Timing, 1980), który zebrał złe recenzje[25]. W 1981 wydał album pt. Scissors Cut (1981), który mimo dobrych recenzji poniósł sprzedażową klęskę, rozchodząc się w zaledwie 130 tys. egzemplarzy[26]. Po udanym koncercie w Central Parku we wrześniu 1981 wznowił współpracę z Simonem i odbył z nim trasę koncertową po Japonii, Europie i USA, którą zakończyli pod koniec września 1983[27]. Współpracę przerwał podczas pracy nad kolejną wspólną płytą z Simonem, bo nie mógł się z nim dogadać w kwestii utworów[28]. Wówczas opuścił scenę muzyczną na kilka lat i poświęcił się podróżom.[29].

Powrócił do życia publicznego rolą spragnionego sensacji dziennikarza w niskobudżetowym filmie Mike’a Nicholsa Good to Go (1986)[30]. Jesienią tego samego roku wydał album pt. The Animals’ Christmas, który poniósł komercyjną klęskę, rozchodząc się w zaledwie 110 tys. egzemplarzy[31]. Fiasko poniosła także jego kolejna płyta pt. Lefty, którą wydał w marcu 1988[32]. W styczniu 1989, nakładem wytwórni Columbia Records, ukazał się album kompilacyjny pt. Garfunkel[33].

W 1989 odbył także trasę koncertową po Skandynawii i wydał tomik poezji pt. „Still Waters”, po czym na kilka lat zawiesił karierę[34]. W latach 90. premierę miały jego dwa albumy: studyjny Up 'til Now (1993) i koncertowy Across America (1996), który stanowił muzyczny zapis jego pieszej wędrówki przez amerykańskie stany. Na przełomie 2003/2004 ponownie odnowił współpracę z Simonem. Na początku 2004 stał się bohaterem doniesień prasowych dotyczących aresztowania go za posiadanie marihuany[35].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

W 1972, po czterech latach związku, ożenił się z Lindą Grossman, ale rozwiódł się z nią w 1975[36]. Następnie związał się z aktorką Laurie Bird, z którą był aż do jej śmierci w 1979[37]. Przez kilka lat był związany z aktorką Penny Marshall[38]. W 1988 ożenił się z byłą modelką Kim Cermak, z którą ma dwóch synów: Jamesa (ur. 15 grudnia 1990)[39] i Beau Daniela (ur. 5 października 2005).

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 Morella i Barey 1993 ↓, s. 7.
  2. ↑ Art Garfunkel na stronie allmusic.com. allmusic.com. [dostęp 2011-05-29]. (ang.).
  3. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 10.
  4. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 16.
  5. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 29, 33, 51, 55.
  6. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 8.
  7. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 14, 41.
  8. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 101.
  9. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 136, 145.
  10. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 151.
  11. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 166.
  12. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 167.
  13. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 168–180.
  14. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 182, 186.
  15. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 200–201.
  16. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 208.
  17. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 188, 192–194.
  18. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 198.
  19. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 214.
  20. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 215.
  21. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 226, 235.
  22. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 228, 235.
  23. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 238.
  24. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 239.
  25. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 239, 247–248.
  26. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 251, 265.
  27. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 262, 268, 276–277.
  28. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 268–273, 278.
  29. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 292.
  30. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 292–293.
  31. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 293.
  32. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 295–297.
  33. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 301.
  34. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 300–301.
  35. ↑ Metro Briefing | New York: Hurley: Garfunkel Pleads Guilty. nytimes.com, 2004-02-12. [dostęp 2011-05-29]. (ang.).
  36. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 171, 202.
  37. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 214, 226, 241.
  38. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 250.
  39. ↑ Morella i Barey 1993 ↓, s. 298, 303.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Joseph Morella, Patricia Barey, Simon i Garfunkel. Starzy przyjaciele, Michał Beszczyński (tłum.), Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 1993, ISBN 83-7020-148-2.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Art_Garfunkel&oldid=80413369”