Ya (kana)

や in hiragana of ヤ in katakana (Hepburn: ya) zijn Japanse kana die elk voor één mora staan, ze staan beide voor één consonant en één vocaal de /ja/. In de gojūon nemen de kana de eerste positie in in de ヤ行 [ya-gyō], de ya-gyō heeft slechts drie posities.

Streepvolgorde

Streepvolgorde van や	Streepvolgorde van ヤ
Streepvolgorde van de hiragana や, deze wordt geschreven met drie strepen.	Streepvolgorde van de katakana ヤ, deze wordt geschreven met twee strepen.

Herkomst

De hiragana-kana is ontleend aan de sōsho-stijl-karakter: 也

De katakana-kana is ontleend aan het man'yōgana-karakter: 也

• De hiragana-kana: や is ontleend aan: 也.
• De katakana-kana: ヤ is ontleend aan: 也.

Sutegana : ゃ en ャ

De sutegana ゃ en ャ zijn de kleine kana-varianten van や en ヤ, ze worden gebruikt voor het palataliseren en diftongeren van gojūon-I-kana, dit zijn kana die eindigen in -i en vormt deze in yōon met een einde in '-ya'.

Het Japanse syllabarium

In onderstaande tabel staat het traditionele Japanse syllabarium, bekend als gojūon. Elke 'lettergreep' in de gojūon is ook een mora. Elke mora kan worden geschreven met een hiragana- of een katakana-karakter.

Gojūon in hiragana en katakana

	Gyō
n	w	r	y	m	h	n	t	s	k	•		Dan
ん / ン	わ / ワ	ら / ラ	や / ヤ	ま / マ	は / ハ	な / ナ	た / タ	さ / サ	か / カ	あ / ア	a
n	wa	ra	ya	ma	ha	na	ta	sa	ka	a
	ゐ / ヰ	り / リ	X	み / ミ	ひ / ヒ	に / ニ	ち / チ	し / シ	き / キ	い / イ	i
	wi	ri		mi	hi	ni	chi	shi	ki	i
	X	る / ル	ゆ / ユ	む / ム	ふ / フ	ぬ / ヌ	つ / ツ	す / ス	く / ク	う / ウ	u
		ru	yu	mu	fu	nu	tsu	su	ku	u
	ゑ / ヱ	れ / レ	X	め / メ	へ / ヘ	ね / ネ	て / テ	せ / セ	け / ケ	え / エ	e
	we	re		me	he	ne	te	se	ke	e
	を / ヲ	ろ / ロ	よ / ヨ	も / モ	ほ / ホ	の / ノ	と / ト	そ / ソ	こ / コ	お / オ	o
	wo	ro	yo	mo	ho	no	to	so	ko	o

Zie ook

• Kana (Japans)
• Hiragana
• Katakana
• Gojūon
• Yōon
• Mora (taalkunde)