Nanterre
Nanterre | |
|---|---|
Komun dan ibu negeri jabatan | |
.jpg) Pemandangan La Défense dari Nanterre, berhampiran Taman André-Malraux | |
.svg) Jata | |
 Peta interaktif bagi Nanterre | |
| Koordinat: 48°53′26″U 2°12′13″T / 48.89056°U 2.20361°T | |
| Negara | Perancis |
| Wilayah | Île-de-France |
| Jabatan | Hauts-de-Seine |
| Arondisemen | Nanterre |
| Pihak berkuasa antara komun | Métropole du Grand Paris Paris Ouest La Défense |
| Kejiranan | 11 kejiranan |
| Kerajaan | |
| • Datuk bandar | Raphaël Adam |
| • Penggal | 2026–2032 |
| Keluasan | |
• Jumlah | 12.19 km2 (4.71 batu persegi) |
| Ketinggian | 30 m (100 ft) |
| Highest elevation | 127 m (417 ft) |
| Lowest elevation | 22 m (72 ft) |
| Penduduk (2023)[1] | |
• Jumlah | 97,783 |
| • Kepadatan | 8,021.6/km2 (20,776/batu persegi) |
| Zon waktu | UTC+1 (CET) |
| • Musim panas (WMP) | UTC+2 (CEST) |
| Poskod | 92000 |
| Kod INSEE | 92050 |
| Nama penduduk | Nanterrien (lelaki), Nanterrienne (perempuan) |
| Tapak sesawang | www |
Nanterre ialah sebuah komun di pinggir barat Paris, dalam jabatan Hauts-de-Seine dan wilayah Île-de-France. Komun ini merupakan ibu negeri Hauts-de-Seine serta pusat Arondisemen Nanterre. Nanterre turut menjadi sebahagian daripada Métropole du Grand Paris dan badan awam wilayah Paris Ouest La Défense.[2][3]
Wilayah komun ini terbentang dari tebing Seine di utara dan barat hingga ke cerun yang menghala ke Mont Valérien di selatan. Bentuk bandarnya merangkumi pusat bersejarah, kawasan perumahan, kampus Universiti Paris Nanterre, kawasan pembangunan Les Groues serta sebahagian daripada kawasan perniagaan La Défense dan paksi pembangunan Seine-Arche. Walaupun Nanterre tergolong dalam unit bandar dan kawasan tarikan Paris, angka penduduknya merujuk khusus kepada komun tersebut dan bukannya seluruh kawasan metropolitan Paris.[2]
Tapak arkeologi yang ditemukan di Nanterre menunjukkan kewujudan sebuah petempatan penting sejak Zaman Besi akhir dan zaman Galia-Rom. Bandar ini kemudiannya berkembang daripada sebuah petempatan pertanian kepada kawasan perindustrian dan pinggir bandar yang padat. Perkembangan utama pada abad ke-20 termasuk pembinaan kawasan perumahan, pembukaan kampus universiti pada 1964, penetapan Nanterre sebagai ibu negeri Hauts-de-Seine pada 1968 serta pembangunan La Défense dan Seine-Arche.
Nanterre mempunyai 97,783 orang penduduk perbandaran pada 2023, dengan kepadatan penduduk 8,021.6 orang bagi setiap kilometer persegi.[1] Kedudukannya sebagai pusat pentadbiran jabatan, bandar universiti dan sebahagian daripada La Défense menjadikannya salah sebuah pusat pekerjaan dan perkhidmatan utama di pinggir barat Paris. Antara institusi dan mercu tanda utamanya ialah Universiti Paris Nanterre, Prefektur Hauts-de-Seine, Théâtre Nanterre-Amandiers, Katedral Sainte-Geneviève-et-Saint-Maurice dan Plenitude Arena.
Geografi
[sunting | sunting sumber]Lokasi dan bentuk muka bumi
[sunting | sunting sumber]Nanterre terletak di bahagian barat kawasan bandar Paris, kira-kira 11 km (6.8 bt) dari pusat ibu negara. Komun ini bersempadan dengan Bezons, Carrières-sur-Seine dan Chatou di seberang atau berhampiran Sungai Seine, serta Colombes, La Garenne-Colombes, Courbevoie, Puteaux, Suresnes dan Rueil-Malmaison.
Sungai Seine membentuk sebahagian besar sempadan utara dan barat komun. Kawasan terendah terletak berhampiran sungai pada ketinggian sekitar 22 meter, manakala tanah meningkat ke arah selatan sehingga 127 meter berhampiran cerun Mont Valérien. Perbezaan aras ini mempengaruhi susunan bandar, dengan kawasan rendah di sepanjang Seine dan bekas kawasan kereta api serta perindustrian, sementara kawasan perumahan yang lebih tinggi terletak di bahagian selatan.
Taman André-Malraux, yang bersebelahan dengan La Défense, dan Taman Chemin-de-l'Île di tebing Seine merupakan antara kawasan hijau utama. Ruang hijau lain termasuk Taman Anciennes-Mairies di pusat bersejarah dan beberapa taman kejiranan yang disepadukan dengan kawasan perumahan.
Perancangan bandar dan kejiranan
[sunting | sunting sumber]
Bentuk bandar Nanterre tidak seragam. Pusat lamanya berkembang di sekitar gereja dan dataran perbandaran, manakala kawasan perumahan rumah individu banyak terdapat di Plateau dan sekitar Mont Valérien. Pembinaan perumahan berskala besar selepas Perang Dunia Kedua menghasilkan kawasan berbangunan tinggi seperti Parc Nord, Parc Sud dan Petit-Nanterre.
Bahagian timur komun bersambung dengan La Défense dan mengandungi bangunan pejabat, kemudahan awam serta Plenitude Arena. Paksi Seine-Arche dibangunkan untuk memperbaiki hubungan antara pusat bersejarah Nanterre, La Défense dan Seine. Sebahagian jalan raya serta landasan kereta api di kawasan ini dilitupi atau disusun semula bagi membolehkan pembinaan perumahan, pejabat, ruang awam dan taman.
Majlis perbandaran membahagikan Nanterre kepada 11 kejiranan bagi tujuan penyertaan penduduk. Kawasan tersebut merangkumi pusat bandar, Université, Petit-Nanterre, Parc Nord, Parc Sud, Plateau–Mont-Valérien, Chemin-de-l'Île, République, Vieux-Pont, Boule–Champs-Pierreux dan Les Groues.[4] Les Groues, yang terletak berhampiran stesen Nanterre-La-Folie, ialah kawasan bekas tanah kereta api dan perindustrian yang sedang ditukar menjadi kejiranan bercampur yang merangkumi perumahan, kegiatan ekonomi dan kemudahan awam.
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Penggalian arkeologi di Nanterre telah menemukan bukti petempatan yang padat sejak Zaman Besi akhir. Saiz dan sifat penemuan tersebut menyebabkan beberapa ahli arkeologi mengemukakan hipotesis bahawa kawasan Nanterre mungkin merupakan salah sebuah pusat utama puak Parisii, walaupun pengenalpastian tapak itu sebagai pusat utama mereka belum dipastikan secara muktamad.[5]
Petempatan itu diteruskan pada zaman Galia-Rom. Pada 2017, ahli arkeologi menemukan sebuah perkuburan Rom lewat yang mengandungi 75 makam, bertarikh antara abad ke-3 dengan abad ke-5.[6] Tradisi keagamaan mengaitkan Nanterre dengan kelahiran Sainte Geneviève pada sekitar 420. Penghormatan terhadap tokoh tersebut kemudian memainkan peranan penting dalam identiti keagamaan tempatan.
Sebuah gereja paroki telah berdiri di Nanterre selewat-lewatnya pada Zaman Pertengahan. Gereja yang dibina pada abad ke-11 kemudiannya memperoleh menara loceng pada pertengahan abad ke-14. Menara itu ialah satu-satunya bahagian utama gereja zaman pertengahan yang masih terdapat pada bangunan katedral semasa.[7] Pada 1642, Biara Sainte-Geneviève di Paris mendirikan sebuah kolej diraja di Nanterre. Kompleks tersebut dibongkar secara berperingkat selepas Revolusi Perancis.[8]
Sehingga abad ke-19, Nanterre sebahagian besarnya merupakan petempatan pertanian yang menghasilkan tanaman untuk pasaran Paris. Perkembangan landasan kereta api Paris–Saint-Germain dan perindustrian kawasan pinggir bandar mengubah struktur ekonominya. Kilang, gudang dan kawasan kediaman pekerja dibina berhampiran landasan serta Seine. Bekas kilang Docteur Pierre, yang didirikan sekitar 1900, merupakan salah satu peninggalan seni bina perindustrian daripada zaman ini.[9]
Pertumbuhan penduduk dan kekurangan perumahan selepas Perang Dunia Kedua menyebabkan pembentukan kawasan setinggan besar, khususnya di La Folie dan Petit-Nanterre. Kawasan tersebut menempatkan ramai pekerja pendatang serta keluarga mereka, terutama yang berasal dari Algeria, dalam keadaan perumahan yang daif. Kawasan setinggan Nanterre berkembang sejak 1950-an dan dihapuskan secara berperingkat melalui pembinaan perumahan awam dan penempatan semula penduduk.[10]
Kampus universiti Nanterre dibuka pada 2 November 1964 untuk menampung pertambahan jumlah mahasiswa di kawasan Paris. Kampus ini menjadi salah satu pusat utama gerakan mahasiswa yang mendahului peristiwa Mei 1968, termasuk penubuhan Gerakan 22 Mac.[11]
Penyusunan semula pentadbiran kawasan Paris menghasilkan pembentukan jabatan Hauts-de-Seine. Nanterre menjadi ibu negeri jabatan baharu itu pada 1968. Kompleks prefektur dan pentadbiran jabatan dibina antara 1965 dengan 1972 sebagai sebahagian daripada rancangan yang pada asalnya membayangkan sebuah pusat pentadbiran dan kebudayaan berhampiran Taman André-Malraux.[12]
Pada malam 26 hingga 27 Mac 2002, seorang lelaki bersenjata melepaskan tembakan selepas mesyuarat majlis perbandaran, menyebabkan lapan orang ahli majlis terbunuh dan 19 orang lagi cedera. Dataran di hadapan dewan bandar raya kemudiannya dinamakan Place du 27-Mars-2002 bagi memperingati mangsa.[13]
Sejak penghujung abad ke-20, pembangunan La Défense, Seine-Arche dan Les Groues telah mengubah bahagian timur serta utara komun. Pembangunan ini meningkatkan jumlah pejabat, perumahan dan kemudahan metropolitan, tetapi Nanterre masih mengekalkan pusat bersejarah dan kawasan kediaman yang berbeza daripada daerah perniagaan La Défense.
Politik dan pentadbiran
[sunting | sunting sumber]Kedudukan pentadbiran dan kerjasama antara komun
[sunting | sunting sumber]Nanterre ialah ibu negeri jabatan Hauts-de-Seine dan tempat terletaknya Prefektur Hauts-de-Seine. Komun ini juga merupakan pusat Arondisemen Nanterre.[2] Jabatan dan arondisemen tersebut tidak sama dengan komun Nanterre, walaupun ketiga-tiganya menggunakan nama yang sama.
Bagi pilihan raya jabatan, wilayah komun dibahagikan antara Kanton Nanterre-1 dan Kanton Nanterre-2. Kedua-dua kanton itu merupakan kawasan pilihan raya dan bukannya pembahagian pentadbiran wilayah yang setara dengan komun atau arondisemen.[2]
Nanterre menjadi anggota Métropole du Grand Paris sejak penubuhan metropolis tersebut pada 2016. Komun ini juga termasuk dalam badan awam wilayah Paris Ouest La Défense, yang menghimpunkan 11 komun di bahagian barat metropolis. Ibu pejabat berdaftar badan itu terletak di dewan bandar raya Nanterre.[14]
Dalam pengelasan perangkaan INSEE, Nanterre termasuk dalam unit bandar Paris dan kawasan tarikan Paris. Pengelasan tersebut menggambarkan kesinambungan kawasan binaan serta hubungan pekerjaan dengan ibu negara dan tidak bermaksud bahawa komun Nanterre menjadi sebahagian daripada komun Paris.[2]
Pentadbiran perbandaran
[sunting | sunting sumber]Majlis perbandaran Nanterre terdiri daripada 53 orang ahli. Datuk bandar semasa ialah Raphaël Adam, yang mula memegang jawatan pada Oktober 2023 selepas peletakan jawatan Patrick Jarry. Adam dipilih semula sebagai datuk bandar oleh majlis perbandaran pada 28 Mac 2026 bagi penggal 2026–2032.[15]
Dalam pusingan kedua pilihan raya perbandaran pada 22 Mac 2026, senarai gabungan kiri yang diketuai Adam memperoleh 47.93% undi dan 40 daripada 53 kerusi majlis.[16]
| Ketua senarai | Senarai atau kecenderungan | Undi | Peratus | Kerusi |
|---|---|---|---|---|
| Raphaël Adam | Choisir Nanterre, gabungan kiri | 10,147 | 47.93% | 40 |
| Hélène Matouk | Nanterre Ensemble, kanan | 7,536 | 35.59% | 9 |
| Nicolas Huyghe | Faire mieux pour Nanterre, La France Insoumise | 3,489 | 16.48% | 4 |
- Sumber: Kementerian Dalam Negeri Perancis melalui Le Monde.[16]
Penduduk
[sunting | sunting sumber]Nanterre mengalami pertumbuhan pesat pada abad ke-20 akibat perindustrian, pembinaan perumahan dan peluasan kawasan bandar Paris. Penduduknya meningkat kepada lebih 95,000 orang pada 1975, sebelum berkurang sepanjang 1980-an dan 1990-an. Pertumbuhan kembali berlaku sejak awal abad ke-21, dan jumlah penduduk mencapai 97,783 orang pada 2023.
Antara 2017 dengan 2023, jumlah penduduk meningkat pada kadar purata 0.5% setahun. Lebihan kelahiran berbanding kematian menyumbang kira-kira 1.1 mata peratusan setahun, tetapi sebahagiannya diimbangi oleh baki perpindahan penduduk yang negatif sebanyak 0.7 mata peratusan.[17]
| Tahun | Penduduk |
|---|---|
| 1968 | 90,332 |
| 1975 | 95,032 |
| 1982 | 88,578 |
| 1990 | 84,565 |
| 1999 | 84,281 |
| 2007 | 88,875 |
| 2012 | 90,722 |
| 2017 | 95,105 |
| 2023 | 97,783 |
- Sumber: INSEE, banci penduduk.[1]
Pada 2023, Nanterre mempunyai 41,166 isi rumah dan 44,035 unit kediaman. Kediaman utama membentuk 93.0% daripada keseluruhan stok perumahan, manakala 27.6% isi rumah memiliki kediaman utama mereka sendiri.[17] Struktur perumahan ini mencerminkan peranan besar perumahan sewa, termasuk perumahan sosial, dalam perkembangan bandar selepas perang.
Ekonomi
[sunting | sunting sumber]Ekonomi Nanterre berkait rapat dengan kedudukannya dalam kawasan metropolitan Paris dan bersebelahan La Défense. Komun ini mengandungi pejabat, perkhidmatan pentadbiran, institusi pendidikan, perdagangan dan kegiatan industri yang masih berbaki. Prefektur, pentadbiran jabatan, universiti dan institusi kehakiman turut menyumbang kepada peranan sektor awam.
Pada 2023, terdapat kira-kira 97,355 pekerjaan yang terletak dalam komun, hampir menyamai jumlah penduduknya. Sebanyak 93.4% daripada pekerjaan tersebut merupakan pekerjaan bergaji. Pada akhir 2024, INSEE merekodkan 3,285 pertubuhan ekonomi, dengan kegiatan perdagangan dan perkhidmatan membentuk bahagian terbesar.[17]
Bahagian timur Nanterre termasuk dalam kawasan pembangunan La Défense dan Seine-Arche. Kawasan ini mengandungi bangunan pejabat berskala besar serta kemudahan metropolitan. Les Groues pula sedang berubah daripada kawasan kereta api dan perindustrian kepada kejiranan bercampur yang merangkumi perumahan, pejabat dan kemudahan awam.
Di sebalik jumlah pekerjaan yang tinggi, keadaan sosioekonomi berbeza dengan ketara antara kejiranan. Pada 2023, kadar kemiskinan yang ditakrifkan oleh INSEE ialah 24%, menunjukkan kewujudan jurang antara kawasan pejabat metropolitan dengan beberapa kawasan perumahan berpendapatan rendah.[17]
Pendidikan
[sunting | sunting sumber]Universiti Paris Nanterre merupakan institusi pendidikan tinggi utama di komun ini. Kampusnya dibuka pada 1964 dan berkembang menjadi sebuah universiti pelbagai bidang yang menawarkan pengajian dalam ilmu kemanusiaan, sains sosial, undang-undang, ekonomi, bahasa, seni dan sains sukan.[11] Universiti tersebut mempunyai kira-kira 35,000 pelajar dan menjadi salah satu kampus universiti terbesar di wilayah Île-de-France.[18]
Kampus universiti membentuk kawasan bandar tersendiri di sekitar stesen Nanterre-Université. Selain bangunan pengajaran dan penyelidikan, kawasan ini menempatkan perpustakaan, kemudahan kebudayaan, kediaman pelajar dan kemudahan sukan. Sekolah rendah dan menengah awam pula dikendalikan dalam rangka sistem pendidikan kebangsaan serta pihak berkuasa tempatan, tetapi tidak disenaraikan secara terperinci dalam rencana ini.
Pengangkutan
[sunting | sunting sumber]Nanterre mempunyai hubungan pengangkutan awam yang rapat dengan Paris, La Défense dan komun lain di bahagian barat Île-de-France. RER A berhenti di tiga stesen dalam wilayah komun, iaitu Nanterre-Préfecture, Nanterre-Université dan Nanterre-Ville. Laluan tersebut menyediakan perkhidmatan terus ke La Défense dan pusat Paris, serta ke Saint-Germain-en-Laye di sebelah barat.[19]
Stesen Nanterre-Université turut dilalui oleh Transilien Laluan L, yang menghubungkannya dengan stesen Paris-Saint-Lazare dan beberapa kawasan pinggir barat. Nanterre-La-Folie menjadi stesen RER E apabila lanjutan barat laluan itu mula dibuka pada 2024. Perkhidmatan penuh yang menghubungkan Nanterre dengan bahagian timur wilayah melalui pusat Paris dilaksanakan secara berperingkat.[20]
Rangkaian bas RATP dan pengendali lain menyediakan hubungan antara kejiranan Nanterre, La Défense, Rueil-Malmaison, Colombes, Suresnes dan komun sekitarnya. Laluan bas berfungsi sebagai penghubung ke stesen kereta api serta kawasan yang tidak mempunyai perkhidmatan rel langsung.
Jalan raya utama termasuk lebuh raya A14, yang menghubungkan La Défense dengan bahagian barat Île-de-France, dan A86, jalan lingkar utama di kawasan pinggir Paris. Sebahagian A14 melalui terowong di bawah kawasan pembangunan Seine-Arche. Laluan berbasikal dan kemudahan pejalan kaki turut diperluas sebagai sebahagian daripada pembangunan semula ruang awam dan tebing Seine.
Kebudayaan dan warisan
[sunting | sunting sumber]
Katedral Sainte-Geneviève-et-Saint-Maurice ialah bangunan keagamaan utama Nanterre. Gereja semasa dibina antara 1924 dengan 1936 mengikut reka bentuk Georges Pradelle, sementara menara loceng abad ke-14 daripada gereja terdahulu dikekalkan. Menara tersebut diklasifikasikan sebagai monumen bersejarah pada 1975, dan keseluruhan katedral didaftarkan sebagai monumen bersejarah pada 2010.[7]
Bekas kilang Docteur Pierre dibina sekitar 1900 untuk menghasilkan alkohol pudina dan produk penjagaan gigi. Bangunan utama, yang menampilkan gabungan batu, bata dan panel seramik, didaftarkan sebagai monumen bersejarah pada 1992.[9]
Kompleks Prefektur Hauts-de-Seine dibina antara 1965 dengan 1972. Reka bentuknya diteruskan oleh André Wogenscky selepas kematian Le Corbusier, yang pada awalnya dilantik untuk merancang sebuah kompleks pentadbiran dan kebudayaan yang lebih luas. Bahagian tertentu kompleks prefektur didaftarkan sebagai monumen bersejarah pada 2019.[12]
Antara contoh penting seni bina perumahan abad ke-20 ialah Menara Aillaud, yang turut dikenali sebagai Tours Nuages. Kompleks 18 menara kediaman itu direka oleh Émile Aillaud dan disiapkan pada 1981. Bentuk melengkung, corak mozek serta tingkapnya yang tersusun tidak sekata menjadikannya salah satu mercu tanda seni bina moden Nanterre.[21]
Théâtre Nanterre-Amandiers ialah sebuah pusat drama kebangsaan yang menghasilkan dan mempersembahkan teater kontemporari. Institusi ini merupakan salah sebuah kemudahan kebudayaan utama Nanterre dan sebahagian daripada rangkaian pusat drama kebangsaan di bawah dasar kebudayaan Perancis.[22]
Kegiatan kebudayaan lain dijalankan melalui Maison de la musique, pawagam, perpustakaan perbandaran, ruang seni dan acara awam. Rencana ini tidak menyenaraikan semua kemudahan tempatan bagi mengelakkan kandungan berbentuk direktori.
Sukan
[sunting | sunting sumber]Nanterre mempunyai sejarah yang menonjol dalam sukan bola keranjang. Nanterre 92 berkembang daripada kelab tempatan kepada pasukan profesional yang bertanding pada peringkat tertinggi bola keranjang Perancis dan dalam pertandingan Eropah. Kemudahan sukan perbandaran turut menyediakan ruang bagi olahraga, renang, bola sepak, ragbi dan sukan berpersatuan.[23]
Plenitude Arena, yang terletak di Jardins de l'Arche, ialah arena tertutup pelbagai guna yang digunakan untuk pertandingan ragbi, acara sukan lain dan konsert. Arena itu khususnya digunakan untuk perlawanan Racing 92. Tempat tersebut dibuka dengan nama U Arena, kemudiannya dikenali sebagai Paris La Défense Arena dan dinamakan Plenitude Arena mulai 1 Julai 2026 melalui perjanjian penamaan komersial.[24]
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 3 "Populations de référence 2023 − Commune de Nanterre (92050)". INSEE (dalam bahasa Perancis). 29 Disember 2025. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 3 4 5 "Commune de Nanterre". INSEE (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Commune Nanterre". Base nationale sur l'intercommunalité et autres collectivités (dalam bahasa Perancis). Kementerian Dalam Negeri Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Vie citoyenne". Ville de Nanterre (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Histoire de Nanterre : le regard de l'archéologue". Institut national de recherches archéologiques préventives (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Au cœur de Nanterre, une nécropole antique du Bas-Empire". Institut national de recherches archéologiques préventives (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Cathédrale Sainte-Geneviève - Saint-Maurice". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Fouille programmée de Nanterre : l'époque moderne dans le parc des Anciennes-Mairies". Institut national de recherches archéologiques préventives (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Ancienne usine du Docteur Pierre, actuellement usine Natalys". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Le bidonville de Nanterre" (PDF). Musée national de l'histoire de l'immigration (dalam bahasa Perancis). Januari 2013. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Notre histoire". Université Paris Nanterre (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Préfecture". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Le 27 mars 2002". Ville de Nanterre (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Paris Ouest La Défense". Base nationale sur l'intercommunalité et autres collectivités (dalam bahasa Perancis). Kementerian Dalam Negeri Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Raphaël Adam élu maire de Nanterre lors du conseil municipal d'installation". Ville de Nanterre (dalam bahasa Perancis). 28 Mac 2026. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Résultats des élections municipales 2026 à Nanterre". Le Monde (dalam bahasa Perancis). Data Kementerian Dalam Negeri Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 3 4 "Comparateur de territoires − Commune de Nanterre (92050)". INSEE (dalam bahasa Perancis). 9 Julai 2026. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Présentation de l'Université Paris Nanterre". Université Paris Nanterre (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "RER A". RATP (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "RER E : une offre complète d'est en ouest". Île-de-France Mobilités (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Ensemble de logements dit Tours Aillaud ou Tours Nuages". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Centres dramatiques nationaux". Kementerian Kebudayaan Perancis (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Une ville sportive". Ville de Nanterre (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Plenitude Arena". Plenitude Arena (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 24 Julai 2026.
Pautan luar
[sunting | sunting sumber]- Laman rasmi Majlis Perbandaran Nanterre
- Profil geografi Nanterre di INSEE
- Rekod warisan Nanterre dalam pangkalan POP
