Lingua sefardí

Lingua sefardí
	Lingua djudeo-espanyola
	Nome orixinal Lingua djudeo-espanyola (lad) ; Ladino (lad) ; לאדינו‎ (lad) ; גﬞודיאו־איספאנייול (lad) ; Djudeo-espanyol (lad)
	Nome orixinal Lingua djudeo-espanyola (lad) ; Ladino (lad) ; לאדינו‎ (lad) ; גﬞודיאו־איספאנייול (lad) ; Djudeo-espanyol (lad)
	Instancia de familia dialectal; lingua natural; lingua viva
	Subclase de linguas xudeorománicas; linguas castelás; lingua castelá
	Parte de linguas non territoriais de Francia
	Estudado por estudos sefardís
Características
	Alfabeto alfabeto latino; alfabeto baseado na escrita hebrea; alfabeto cirílico
	Tipoloxía lingüística suxeito verbo obxecto; lingua silábica
	Xénero gramatical masculino; feminino
Implicados
	Institución de normalización Autoridade Nacional do Ladino
	Estado de lingua da UNESCO en perigo severo
Clasificación lingüística
	linguaxe humana; ↳ linguas indoeuropeas; ↳ linguas itálicas; ↳ linguas latino-faliscas; ↳ linguas románicas; ↳ linguas xudeorománicas
Cifras e dimensións
	Número de falantes 137.000 (2016)
	Número de falantes 137.000 (2016)
Localización
	Orixinario de España; Distrito de Xerusalén
	País Israel; Imperio Otomán
	Coordenadas 40°42′N 22°54′L / 40.7, 22.9
Freebase
Códigos e identificadores
Freebase
Freebase	/m/04p7x
ISO 639-2	lad
ISO 639-3	lad
ISO 639-5	lad
IETF	lad
Fontes e ligazóns
	Descrito pola fonte Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron ; Tema: Q25052161 ; Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron ; Tema: Q24445213
	Wikidata C:Commons

Este artigo trata sobre o idioma do pobo sefardí. Para a lingua falada en Italia véxase: Lingua ladina.

Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros.

O ladino^[1] (לאדינו) ou sefardí^[2] (ג'ודיזמו), coñecido tamén como xudeoespañol^[3] (letra hebrea: גודיאו-איספאנייול), foi a lingua falada polas comunidades xudías da Península Ibérica ata 1492. Hoxe en día fálase polo pobo sefardí principalmente en Israel, Grecia e Turquía.^[4]^[5]^[6] Derivada do castelán medieval, o sefardí tamén ten características de varios idiomas peninsulares. Sendo unha lingua do pobo xudeu, contén influencia do hebreo, e tamén doutras linguas vernáculas como turca, grega ou árabe, dependendo do ambiente. |O sefardí está clasificado como en perigo severo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.<ref>Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022. </ref

Nome

O nome ladino (de "latino") vén do costume rabínico de traducir as escrituras hebraicas orixinais ás linguas romances (é dicir, de orixe latina), principalmente ao castelán. Con todo, os sefardís xeralmente referíanse a ela como espanyol ou djudezmo. No caso do haquetía de Marrocos, existe unha forte influencia do árabe.

Exemplo

Sefardí	Castelán	Galego
El djudeo-espanyol o ladino es la lingua avlada por los sefardim, djudios ekspulsados de la Espanya enel anyo 1492. Es una lingua derivada del espanyol i avlada por 150.000 personas en komunitas en Israel, la Turkiya, antika Yugoslavia, la Gresia, el Marroko, i Puerto Riko, entre otros.	El judeoespañol o ladino es la lengua hablada por los sefardíes, judíos expulsados de España en el año 1492. Es una lengua derivada del español y hablada por 150.000 personas en comunidades en Israel, Turquía, la Antigua Yugoslavia, Grecia, Marruecos, y Puerto Rico, entre otros.	O xudeoespañol ou ladino é a lingua falada polos sefardís, xudeus expulsados de España no ano 1492. É unha lingua derivada do español e falada por 150.000 persoas en comunidades en Israel, Turquía, a antiga Iugoslavia, Grecia, Marrocos e Porto Rico, entre outros.

Notas

↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para ladino.
↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para sefardí.
↑ Definición de xudeoespañol, -la no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
↑ "Ladino" (en porutugés). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.
↑ Terra, ed. (23 de febreiro de 2013). "Ladino, idioma trazido pelos judeus ibéricos, está em extinção" (en portugués). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.
↑ Nelson Menda (22 de outubro de 2011). eSefarad, ed. "O Ladino" (en potugués). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.

Véxase tamén

Outros artigos

Ligazóns externas

Aki Yerushalayim: Revista cultural publicada en Israel
Programas en sefardí de Radio Exterior de España Contén arquivos de son.

Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.

[1] Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para ladino.

[2] Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para sefardí.

[3] Definición de xudeoespañol, -la no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

[4] "Ladino" (en porutugés). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.

[5] Terra, ed. (23 de febreiro de 2013). "Ladino, idioma trazido pelos judeus ibéricos, está em extinção" (en portugués). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.

[6] Nelson Menda (22 de outubro de 2011). eSefarad, ed. "O Ladino" (en potugués). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]