close
Edukira joan

Asson

Asson
Asson
Frantziako udalerria
BERJAYA
Administrazioa
Estatu burujabeBERJAYA Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaBERJAYA Akitania Berria
DepartamenduaBERJAYA Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Nay-Ouest
Izen ofizialaAsson
Jatorrizko izenaAsson
Posta kodea64800
Geografia
Koordenatuak43°08′26″N 0°15′18″W / 43.1406°N 0.255°W / 43.1406; -0.255
Mapa
BERJAYA
Azalera83,02 km²
Altitudea330 m, 255 m, 1.848 m eta 633 m
MugakideakArros-de-Nay, Arthez-d'Asson, Bruges-Capbis-Mifaget, Ferrières, Igon, Lestelle-Bétharram, Louvie-Juzon, Nay, Saint-Pé-de-Bigorre eta Salles
Demografia
Biztanleria1.982 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 975 (%48,8) (%51,2) 1.023 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
asson.fr

Asson Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.982 biztanle zituen 83,02 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arros-de-Nay, Arthez-d'Asson, Bruges-Capbis-Mifaget, Ferrières, Igon, Lestelle-Bétharram, Louvie-Juzon, Nay, Saint-Pé-de-Bigorre eta Salles.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1279 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 8,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1376,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea140016001800200022002400260028001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.023 gizon, 975 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.03
0.98
 
90-94
 
1.64
1.96
 
85-89
 
2.15
1.96
 
80-84
 
2.67
2.54
 
75-79
 
4.21
4.50
 
70-74
 
3.08
5.47
 
65-69
 
8.92
9.58
 
60-64
 
7.90
5.96
 
55-59
 
5.74
9.38
 
50-54
 
8.82
7.72
 
45-49
 
6.67
7.33
 
40-44
 
7.59
7.33
 
35-39
 
8.51
4.40
 
30-34
 
2.56
4.40
 
25-29
 
4.10
4.30
 
20-24
 
4.00
5.18
 
15-19
 
5.13
5.67
 
10-14
 
6.87
8.02
 
5-9
 
4.41
3.32
 
0-4
 
4.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Asson udalerrian 1.981 biztanle zeuden eta 858 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

1.981biztanle
858elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
601familia
Udalerria
% 31
% 28
% 10
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 601 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (268). Guraso bakarreko 90 familietatik 59etan ama zen guraso bakarra. 278 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 147k seme-alaba bakarra zuten etxean, 136k bi, eta 41k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 268 bikoteetatik 28tan (% 10,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

243
268
90
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean278
Seme-alaba bat147
Bi seme-alaba136
Hiru seme-alaba41
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.676 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,8).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 9
40-54% 10
55-64% 15
65-79% 22
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 76
40-54% 78
55-64% 75
65-79% 74
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,2 izatezko bikotean eta % 7,8 PACS bidez lotuta). % 23,4 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 45,2
Ezkongabea% 23,4
Izatezko bikotean% 12,2
PACS bidez lotuta% 7,8
Dibortziatuta% 6,1
Alarguna% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,1), erdi-mailako lanbideak (% 21,3), enplegatuak (% 13,8), eskulangileak (% 13,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,1) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 31 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[8]

Udalerria
% 8
% 21
% 14
% 14
% 32
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 979 etxebizitza zeuden. Horietatik 854 egoitza nagusi ziren, 47 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 77 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (919), eta apartamentuak gutxi ziren (56). Egoitza nagusietatik 670 beren jabearen bizilekuak ziren, 158 alokairuan zeuden, 12 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.[9]

979etxebizitza
854egoitza nagusi
919etxe
56apartamentu

Etxebizitza multzoa

854
Egoitza nagusia (854)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (47)Hutsik (77)

Etxe mota

919
Etxea (919)Apartamentua (56)

Jabetza egoera

670
158
Jabeak (670)Alokairuan (158)HLM (12)Doan lagata (25)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (198).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik179
1919-194541
1946-1970111
1971-1990198
1991-2005127
2006-2020177

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (548). 321 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 739 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 293 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 527tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela21
3 gela81
4 gela203
5 gela edo gehiago548

Berogailu mota

197
265
321
Gas sarea (197)Fuel-olioa (50)Elektrizitatea (265)Gas botila (21)Bestelakoak (321)

Aparkalekua eta ibilgailuak

739aparkalekua
293ibilgailu 1
527ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.192 biztanleetatik 938 aktibo ziren (% 78,7), horietako 877 lanean (% 73,6) eta 61 langabezian (aktiboen % 6,5).

1.19215-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 73,6lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,2
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 65,2
Gizonak% 81,3
Emakumeak% 75,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,0
BEPC, brebeta% 9,7
CAP-BEP% 5,6
Batxilergoa% 7,2
Goi-mailako +2% 4,5
Goi-mailako +3/4% 5,9
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

255 ez-aktibotik 113 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,3), 82 erretiraturik zeuden (% 32,2) eta 60 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,5).

Ez-aktiboak

% 44
% 32
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 31
% 25
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 326 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 877 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

326enplegu udalerrian
% 54,9soldatapeko
% 45,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.570 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.570 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3
  1. Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Asson », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]