Asson
| Asson Asson | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Paueko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Nay-Ouest | ||||||||||
| Izen ofiziala | Asson | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Asson | ||||||||||
| Posta kodea | 64800 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°08′26″N 0°15′18″W / 43.1406°N 0.255°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 83,02 km² | ||||||||||
| Altitudea | 330 m, 255 m, 1.848 m eta 633 m | ||||||||||
| Mugakideak | Arros-de-Nay, Arthez-d'Asson, Bruges-Capbis-Mifaget, Ferrières, Igon, Lestelle-Bétharram, Louvie-Juzon, Nay, Saint-Pé-de-Bigorre eta Salles | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.982 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 24 bizt/km² | ||||||||||
| asson.fr | |||||||||||
Asson Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.982 biztanle zituen 83,02 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arros-de-Nay, Arthez-d'Asson, Bruges-Capbis-Mifaget, Ferrières, Igon, Lestelle-Bétharram, Louvie-Juzon, Nay, Saint-Pé-de-Bigorre eta Salles.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1279 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 8,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1376,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 1.023 gizon, 975 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Asson udalerrian 1.981 biztanle zeuden eta 858 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]
Udalerrian 601 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (268). Guraso bakarreko 90 familietatik 59etan ama zen guraso bakarra. 278 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 147k seme-alaba bakarra zuten etxean, 136k bi, eta 41k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 268 bikoteetatik 28tan (% 10,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]
15 urte edo gehiago zituzten 1.676 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,8).[8]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,2 izatezko bikotean eta % 7,8 PACS bidez lotuta). % 23,4 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[8]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,1), erdi-mailako lanbideak (% 21,3), enplegatuak (% 13,8), eskulangileak (% 13,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,1) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 31 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[8]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 979 etxebizitza zeuden. Horietatik 854 egoitza nagusi ziren, 47 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 77 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (919), eta apartamentuak gutxi ziren (56). Egoitza nagusietatik 670 beren jabearen bizilekuak ziren, 158 alokairuan zeuden, 12 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.[9]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (198).[9]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (548). 321 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 739 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 293 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 527tan bi edo gehiago.[9]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 1.192 biztanleetatik 938 aktibo ziren (% 78,7), horietako 877 lanean (% 73,6) eta 61 langabezian (aktiboen % 6,5).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
255 ez-aktibotik 113 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,3), 82 erretiraturik zeuden (% 32,2) eta 60 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,5).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 326 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 877 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.570 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3. |
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Asson », fiche climatologique. .
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).


