Albi

Albi Albi
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Tarn
Barruti	Albiko barrutia
Alkatea	Stéphanie Guiraud-Chaumeil (en)
Izen ofiziala	Albi
Jatorrizko izena	Albi
Posta kodea	81000
Geografia
Koordenatuak	43°55′41″N 2°08′45″E
Azalera	44,26 km²
Altitudea	169 m, 130 m, 308 m eta 178 m
Mugakideak	Lescure-d'Albigeois, Cagnac-les-Mines, Cambon, Carlus, Castelnau-de-Lévis, Cunac, Florentin, Fréjairolles, Marssac-sur-Tarn, Puygouzon, Rouffiac, Saint-Juéry, Saliès, Le Séquestre eta Terssac
Demografia
Biztanleria	51.290 (2023ko urtarrilaren 1a)
27.167 (%53,7)   (%46,3) 23.433
Dentsitatea	1.159 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Girona, Palo Alto, City of Randwick (en) , Abomey eta Teruel
albi.fr

Artikulu hau Okzitaniako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Albi (argipena)».

Albi Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. Azken erroldaren arabera 51.290 biztanle zituen 44,26 km²-ko azaleran.

Klima

Datu klimatikoak (Albi (1981–2010))
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C)	19.5	24.7	28.3	29.9	33.5	38.8	40.8	41.4	36.4	31.4	25.3	21.0	41.4
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	9.4	11.2	14.7	17.4	21.6	25.5	28.7	28.4	24.7	19.7	13.2	9.8	18.7
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	1.4	1.7	3.8	6.2	10.2	13.6	15.8	15.6	12.3	9.5	4.9	2.1	8.1
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C)	-18.6	-12.0	-9.8	-2.9	-0.2	4.3	6.5	4.9	1.0	-2.7	-9.4	-10.5	-18.6
Pilatutako prezipitazioa (mm)	55.9	53.1	51.5	82.0	79.9	64.4	40.6	55.9	57.1	65.4	60.0	65.1	730.9
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm)	10.2	8.4	8.8	10.2	9.6	7.3	5.1	6.5	6.7	9.1	9.7	10.0	101.7
Eguzki orduak	96.6	118.6	177.0	183.6	219.3	244.9	270.6	255.7	213.5	154.1	92.7	86.8	2113.2
Iturria: Météo France

Monumentuak eta interes-lekuak

Berbie jauregia, gaur egun Toulouse-Lautrec Museoa.

Albiren monumentu interesgarrienak:

• Santa Zeziliaren katedrala, adreiluz eraikia. Eraikuntza lanak 1282an hasi ziren.
• Zubi Zaharra, Frantziako zaharrenetarikoa eta oraindik erabiltzen dena.
• Berbie jauregia, apezpikuaren jauregia izana eta gaur egun Toulouse-Lautrec Museoaren egoitza.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lescure-d'Albigeois, Cagnac-les-Mines, Cambon, Carlus, Castelnau-de-Lévis, Cunac, Florentin, Fréjairolles, Marssac-sur-Tarn, Puygouzon, Rouffiac, Saint-Juéry, Saliès, Le Séquestre eta Terssac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Albi

Le Séquestre (3,0 km)

Lescure-d'Albigeois (3,4 km)

Puygouzon (3,6 km)

Saliès (4,3 km)

Castelnau-de-Lévis (5,3 km)

Cambon (5,4 km)

Carlus (5,5 km)

Arthès (5,7 km)

Saint-Juéry (5,8 km)

Cunac (5,8 km)

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 23.433 gizon, 27.167 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.41   95+   0.95 1.26   90-94   2.68 2.79   85-89   3.90 3.57   80-84   4.56 4.43   75-79   5.78 6.02   70-74   6.86 5.39   65-69   6.44 6.00   60-64   6.40 5.64   55-59   5.75 5.73   50-54   5.62 5.86   45-49   5.36 4.83   40-44   4.94 4.63   35-39   4.59 5.54   30-34   4.38 5.94   25-29   4.96 9.85   20-24   8.06 8.53   15-19   7.23 5.12   10-14   4.14 4.54   5-9   4.02 3.91   0-4   3.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−31	−123	−81	−90	−121	−76	−99	−139	−135	−263	−265	−241	−216	−292	−264	−267	−294	−242
Jaiotzak	515	455	496	460	492	491	477	463	447	430	413	413	413	424	438	389	338	363
Heriotzak	546	578	577	550	613	567	576	602	582	693	678	654	629	716	702	656	632	605

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Albi udalerrian 49.306 biztanle zeuden eta 27.768 elkarbizitza unitate, hau da, 1,78 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 52,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).

49.306biztanle

27.768elkarbizitza-unitate

1,78lagun elkarbizitza-unitateko

12.594familia

Udalerria

% 13

% 23

% 9

% 53

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 12.594 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (6.488). Guraso bakarreko 2.412 familietatik 2.024etan ama zen guraso bakarra. 7.284 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.614k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.875k bi, eta 820k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.693 bikoteetatik 462tan (% 12,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

6.488

3.693

2.412

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean7.284

Seme-alaba bat2.614

Bi seme-alaba1.875

Hiru seme-alaba502

Lau edo gehiago318

15 urte edo gehiago zituzten 44.728 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 41,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 60,0). 80 urte edo gehiagoko 5.296 biztanleetatik 4.588 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 708 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 41

25-39% 26

40-54% 22

55-64% 31

65-79% 36

80 +% 44

Bikotean bizi da

15-24% 11

25-39% 54

40-54% 60

55-64% 60

65-79% 59

80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,2 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 33,5 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.

Ezkonduta% 33,8

Ezkongabea% 33,5

Izatezko bikotean% 10,2

Dibortziatuta% 9,0

Alarguna% 8,9

PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,7), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,5), bestelakoak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,7) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).

Udalerria

% 10

% 13

% 15

% 9

% 36

% 13

Tarn

% 8

% 14

% 15

% 12

% 37

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	3.692	% 13,3
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	6.457	% 23,3
Guraso bakarrekoak	2.386	% 8,6
Kide bakarrekoak	14.699	% 52,9
Bestelakoak	534	% 1,9
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	6.488	% 51,5
Seme-alabadun bikoteak	3.693	% 29,3
Guraso bakarrekoak	2.412	% 19,2
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	7.284	% 57,8
Seme-alaba bat	2.614	% 20,8
Bi seme-alaba	1.875	% 14,9
Hiru seme-alaba	502	% 4,0
Lau seme-alaba edo gehiago	318	% 2,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	15.108	% 33,8
Izatezko bikotean	4.549	% 10,2
PACS bidez lotuta	2.061	% 4,6
Ezkongabea	15.004	% 33,5
Alarguna	3.989	% 8,9
Dibortziatuta	4.018	% 9,0
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	20	% 0,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	1.046	% 3,8
Goi-mailako langileak	2.765	% 10,0
Erdi-mailako lanbideak	3.748	% 13,5
Enplegatuak	4.079	% 14,7
Eskulangileak	2.601	% 9,4
Erretiratuak	9.920	% 35,7
Bestelakoak	3.589	% 12,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 31.372 etxebizitza zeuden. Horietatik 27.750 egoitza nagusi ziren, 1.359 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.262 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (15.643), eta apartamentuak gutxi ziren (15.536). Egoitza nagusietatik 12.917 beren jabearen bizilekuak ziren, 14.376 alokairuan zeuden, 3.294 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 458 doan lagata.

31.372etxebizitza

27.750egoitza nagusi

15.643etxe

15.536apartamentu

Etxebizitza multzoa

27.750

Egoitza nagusia (27.750)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.359)Hutsik (2.262)

Etxe mota

15.643

15.536

Etxea (15.643)Apartamentua (15.536)

Jabetza egoera

12.917

14.376

3.294

Jabeak (12.917)Alokairuan (14.376)HLM (3.294)Doan lagata (458)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (8.095).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik2.389

1919-19452.337

1946-19706.852

1971-19908.095

1991-20054.552

2006-20203.085

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (8.692). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (12.811 etxebizitzatan). 17.809 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 14.959 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 6.824tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela2.810

2 gela4.538

3 gela5.624

4 gela6.087

5 gela edo gehiago8.692

Berogailu mota

12.811

11.895

Gas sarea (12.811)Fuel-olioa (1.530)Elektrizitatea (11.895)Gas botila (157)Bestelakoak (1.357)

Aparkalekua eta ibilgailuak

17.809aparkalekua

14.959ibilgailu 1

6.824ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	27.750	% 88,5
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	1.359	% 4,3
Hutsik	2.262	% 7,2
Etxe mota
Etxeak	15.643	% 49,9
Apartamentuak	15.536	% 49,5
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	2.810	% 10,1
2 gela	4.538	% 16,4
3 gela	5.624	% 20,3
4 gela	6.087	% 21,9
5 gela edo gehiago	8.692	% 31,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	2.389	% 8,6
1919-1945	2.337	% 8,4
1946-1970	6.852	% 24,7
1971-1990	8.095	% 29,2
1991-2005	4.552	% 16,4
2006-2020	3.085	% 11,1
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	12.917	% 46,5
Alokairuan	14.376	% 51,8
HLM	3.294	% 11,9
Doan lagata	458	% 1,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	12.811	% 46,2
Fuel-olioa	1.530	% 5,5
Elektrizitatea	11.895	% 42,9
Gas botila	157	% 0,6
Bestelakoak	1.357	% 4,9
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	17.809	% 64,2
Ibilgailu bat	14.959	% 53,9
Bi ibilgailu edo gehiago	6.824	% 24,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 30.408 biztanleetatik 21.026 aktibo ziren (% 69,1), horietako 17.841 lanean (% 58,7) eta 3.185 langabezian (aktiboen % 15,1).

30.40815-64 urteko biztanle

% 69,1aktibo

% 58,7lanean

% 15,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,4

25-54 urte% 87,0

55-64 urte% 60,7

Gizonak% 71,1

Emakumeak% 67,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 34,1

BEPC, brebeta% 26,8

CAP-BEP% 20,0

Batxilergoa% 16,8

Goi-mailako +2% 10,3

Goi-mailako +3/4% 8,5

Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

9.382 ez-aktibotik 4.685 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 49,9), 1.671 erretiraturik zeuden (% 17,8) eta 3.026 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,3).

Ez-aktiboak

% 50

% 18

% 32

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 21

% 29

% 27

% 16

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 32.519 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 17.841 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

32.519enplegu udalerrian

% 86,8soldatapeko

% 13,2ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.240 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.240 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.420 €

% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,4

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 23,3

18-29 urte% 20,8

30-39 urte% 15,9

40-49 urte% 16,7

50-64 urte% 14,7

65-74 urte% 10,8

75 urte eta gehiago% 11,2

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,6

Errentariak% 33,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 62,9

Pentsio/erretiroak% 33,6

Ondarea, bestelakoak% 11,6

Gizarte-prestazioak% 5,6

Zuzeneko zergak−% 13,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,5.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3.539 komertzioetatik, 34 erauzte enpresak ziren, 70 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 16 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 115 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 319 eraikuntza enpresak ziren, 835 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 75 garraio enpresak ziren, 224 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 67 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 163 finantziazio enpresak ziren, 205 higiezinen enpresak ziren, 455 zerbitzu enpresak ziren, 663 administrazio publikoko enpresak ziren eta 293 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 795 zerbitzu publikoetatik, 2 poliziaren kasernak ziren, 4 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 6 posta bulegoak, 31 banku bulegoak, 5 funerariak, 60 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 ibilgailuen alokairu bulegoak, 17 autoeskolak, 42 igeltseroak, 78 margolariak, 37 zurginak, 48 iturginak, 33 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 104 ile apaindegiak, 13 albaitariak, 19 aldi baterako lan enpresak, 151 jatetxeak, 73 higiezinen agentziak, 13 tintoreriak eta 33 apaindegiak.

2009an zeuden 405 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 8 supermerkatuak, 5 brikolaje denda handika, 7 120 m² baino gehiagoko dendak, 20 120 m² baino gutxiagoko dendak, 52 okindegiak, 21 harategiak, 4 kongelatu-dendak, 5 arraindegiak, 25 liburu dendak, 125 arropa dendak, 22 etxerako tresna dendak, 20 zapata-dendak, 11 elektrotresna dendak, 16 altzari dendak, 16 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 4 drogeria, 14 lurrin-dendak, 11 bitxi-dendak eta 16 lore-dendak ziren.

2000. urtean Albi udalerrian 68 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an 4 tratamendu laburretarako ospitale, 4 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 12 psikiatriko, 2 urgentzia zentro, 2 amatasun-klinika, 8 osasun-zentro, 24 botika eta 7 anbulantzia zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 19 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Albi udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 5 hezkuntza orokorreko lizeo eta 4 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.176 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 3.472 eta lizeo teknologikoetan 1.324.

Albi udalerrian 3 osasun-formakuntzako goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.7 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 unibertsitate-insituto bat zen, 1 ingenieritza eskola bat eta 5 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

Albitar ospetsuak

• Antoinette de Saliès (1639–1730), idazle feminista
• Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901), margolaria
• Jean-François de La Pérouse (1741-1788), Ozeano Bareko esploratzailea

Herri eta hiri senidetuak

Girona (Katalunia) Palo Alto (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak) Randwick City (Australia) Abomey (Benin) Maui konderria (Hawaii) (Ameriketako Estatu Batuak)

Ikus, gainera

• Katarismo

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q132801
• Multimedia: Albi / Q132801