Widok zawartości stron
Widok zawartości stron
Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP) ogłosiła listę 100 najzdolniejszych polskich naukowców przed trzydziestką. Są to laureaci konkursu w programie START, w którym od ponad 30 lat nagradzani są wybitni reprezentanci młodego pokolenia badaczy. W gronie tegorocznych laureatów tradycyjnie nie zabrakło przedstawicieli społeczności akademickiej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Przypadające 12 maja Święto Uniwersytetu Jagiellońskiego to od dekad najważniejszy dzień w akademickim kalendarzu najstarszej polskiej uczelni. Główne uroczystości tradycyjnie miały miejsce w Collegium Novum, gdzie nastąpiło odnowienie po 50 latach doktoratu prof. Andrzeja Mani, wybitnego historyka, politologa, specjalisty w problematyce Stanów Zjednoczonych. W tym roku do programu obchodów niespodziewanie dołączono nowy punkt w Bazylice Mariackiej.
W krakowskich Sukiennicach odbyło się spotkanie inaugurujące projekt Gaia AI Factory - największej w Polsce infrastruktury dedykowanej rozwojowi sztucznej inteligencji. Ważną rolę odegrają w nim naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego (MCB UJ). Rozwijane przez nich technologie mają wspierać nowoczesną medycynę oraz przyspieszać wdrażanie wyników badań do praktycznych zastosowań.
13 maja ma szansę stać się wyjątkową datą dla wchodzących w dorosłość pacjentów cierpiących na choroby rzadkie. Na mocy podpisanego listu intencyjnego pomiędzy Uniwersyteckim Szpitalem Dziecięcym a Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie powstanie Międzyośrodkowe Centrum Profilaktyki Diagnostyki i Leczenia Późnych Powikłań u osób po zakończeniu leczenia lub w trakcie jego kontynuacji po osiągnięciu pełnoletności.
Prof. Anna Sowa-Staszczak, związana z Katedrą Endokrynologii Wydziału Lekarskiego UJ CM, kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej Szpitala Uniwersyteckiego, została ponownie powołana do Rady Doradczej European Neuroendocrine Tumor Society (ENETS). To wyjątkowe wyróżnienie ma szczególne znaczenie - prof. Sowa-Staszczak jest drugą Polką w historii pełniącą tę prestiżową funkcję.
9 maja odbyła się gala plebiscytu "Osobowość Roku 2025" - wydarzenia honorującego osoby, które w sposób wyjątkowy przyczyniły się do rozwoju życia społecznego, naukowego i technologicznego. Dr hab. Mateusz Jagła (Wydział Lekarski) i dr hab. Adam Wojciechowski, prof. UJ (Wydział Fizyki Astronomii i Informatyki Stosowanej) zostali laureatami regionalnego etapu konkursu w kategorii innowacje/nowe technologie, a następnie zdobyli 2. miejsce w finale ogólnopolskim.
Umowa konsorcjum, podpisana 11 maja 2026 w Librarii Collegium Maius UJ przez sześć krakowskich uczelni oraz Sieć Badawczą Łukasiewicz, określa wolę współpracy pomiędzy tymi instytucjami w zakresie współdziałania o szerokim spektrum z instytucjami Miasta Krakowa, dotyczącego przygotowania i realizacji budowy metra w Krakowie.
Większość Polaków oczekuje wyraźnych ograniczeń w mediach społecznościowych. Z ogólnopolskiego sondażu CATI - przeprowadzonego przez Laboratorium Badań Medioznawczych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego na próbie 4515 pełnoletnich respondentów - wynika, że ponad trzy czwarte badanych popiera mandaty za publiczne poniżanie w sieci.
Dwa projekty badawcze opracowane przez naukowców UJ CM - prof. Krzysztofa Kamińskiego z Wydziału Farmaceutycznego oraz prof. Przemysława Błyszczuka z Wydział Lekarskiego - uzyskały rekomendację do finansowania w ramach konkursu TRANSMED I Agencji Badań Medycznych (ABM) dedykowanego medycynie translacyjnej. Przyznane środki umożliwią prowadzenie badań o istotnym znaczeniu dla praktyki klinicznej i poprawy zdrowia pacjentów.
Na Zamku Królewskim na Wawelu odbyło się spotkanie pożegnalne Wiaczesława Wojnarowskiego, konsula generalnego Ukrainy w Krakowie, który po 6 latach kończy swoją misję w Polsce. Jednym z punktów uroczystości było wręczenie ukraińskiemu dyplomacie srebrnego medalu "Plus ratio quam vis", który odebrał z rąk prof. Piotra Jedynaka, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Badacze Jagiellońskiego Centrum Sztucznej Inteligencji (JCSI) i Grupy Metod Uczenia Maszynowego, działającej na Wydziale Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, we współpracy z naukowcami z Max Planck Institute for Informatics, opracowali nową metodę DAVE, która pozwala zajrzeć "do środka" nowoczesnych modeli AI i zrozumieć, na jakiej podstawie podejmują one swoje decyzje.
Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej DAAD uhonorowała dr hab. Jadwigę Kitę-Huber, prof. UJ z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Nagrodą Jacoba i Wilhelma Grimmów 2026 (Jacob- und Wilhelm-Grimm-Preis). Wyróżnienie obejmuje 10 tys. euro oraz pobyt badawczy w Niemczech.
W środę 29 kwietnia oficjalnie zakończyła się największa w historii charytatywna zbiórka prowadzona przez Piotra "Łatwoganga" Garkowskiego. Zebrane rekordowe ponad 282 mln zł trafią do Fundacji Cancer Fighters, która wspiera leczenie dzieci chorych na nowotwory. Sam pomysł pochodzi od piosenki "Ciągle tutaj jestem (diss na raka)", nagranej przez bydgoskiego rapera Bedoesa 2115 razem z chorującą 11-letnią Mają Mecan.
American Academy of Arts and Sciences jest jednym z najstarszych stowarzyszeń naukowych na świecie. Powstała podczas rewolucji amerykańskiej i jej wczesnymi członkami byli John Adams, Benjamin Franklin, George Washington, Thomas Jefferson i Alexander Hamilton. Jesienią dołączy do niej prof. Grażyna Jasieńska z Wydziału Nauk o Zdrowiu UJ CM. Będzie trzecią przedstawicielką społeczności akademickiej najstarszej polskiej uczelni w historii tej instytucji.
Naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ we współpracy z Durham University w Wielkiej Brytanii, opracowali miniaturowe narzędzie oparte na DNA, które potrafi wychwytywać i precyzyjnie pozycjonować pojedyncze białka błonowe. Może ono pomóc naukowcom badać jedne z najważniejszych białek w biologii, czyli białka błonowe, a w przyszłości wspierać projektowanie syntetycznych komórek oraz rozwój technologii bioinżynieryjnych.
Dr Mikołaj Frączyk, prof. UJ z Wydziału Matematyki i Informatyki UJ został laureatem Nagrody Instytutu Matematycznego PAN za wybitne osiągnięcia naukowe w roku 2026. Jury doceniło jego przełomowe prace dotyczące geometrii i topologii przestrzeni lokalnie symetrycznych, w szczególności wyniki odnoszące się do ich struktury globalnej. Naukowiec jest kolejnym wybitnym matematykiem związanym z krakowską uczelnią, który otrzymał to wyróżnienie.
Wybitny naukowiec, jeden z ojców współczesnej kardiologii w Polsce i uznany ekspert międzynarodowy, nauczyciel akademicki, wieloletni pracownik naukowy Akademii Medycznej w Krakowie (później Collegium Medicum UJ) – prof. Jacek Dubiel odebrał doktorat honoris causa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Tytuł wręczono podczas uroczystego posiedzenia Senatu kieleckiej uczelni, które odbyło się 30 kwietnia.
Zakończyła się procedura konkursowa programu Fulbright Senior Award. W gronie laureatów, którzy będą realizować swoje projekty w Stanach Zjednoczonych w roku akademickim 2026-2027, znaleźli się dr hab. Magdalena Szopa, prof. UJ z Wydziału Lekarskiego oraz dr hab. Piotr Marecki, prof. UJ z Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej.
Antybiotyki to jeden z największych triumfów medycyny XX wieku. Problem polega na tym, że bakterie ewoluują - i coraz częściej robią to szybciej, niż jesteśmy w stanie reagować. Potrzebujemy nowej broni, aby skuteczniej walczyć. Jak się okazuje, natura już ją dla nas przygotowała. Wyniki badań z udziałem dr. hab. Rafała Mostowego, prof. UJ z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazały się w czasopiśmie "PLOS Biology".
Dr hab. Andrzej Odrzywołek z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ w preprincie artykułu pod roboczym tytułem "All Elementary Functions from a Single Operator" opisuje ideę operatora EML, metody użyte do jego odkrycia oraz hipotetyczne zastosowania. To pojedynczy operator dwuargumentowy, który pozwala na obliczenie większości funkcji i operacji dostępnych zwykle na kalkulatorze naukowym lub w standardowej bibliotece matematycznej.
