Wiadomości - Nauka

Na Antarktydzie wydarzyło się coś, co jeszcze do niedawna wydawało się niemal niemożliwe. Lodowiec Hektoria, położony na wschodnim wybrzeżu Półwyspu Antarktycznego, w ciągu zaledwie 15 miesięcy cofnął się o około 25 kilometrów. To tempo zaskoczyło nawet glacjologów badających dynamiczne zmiany zachodzące w regionach polarnych.

Wenus, nazywana często "piekielną bliźniaczką" Ziemi, po raz kolejny zaskakuje naukowców. Dzięki danym z japońskiej sondy Akatsuki badacze rozwiązali zagadkę ogromnej fali, która przemieszczała się w wenusjańskich chmurach na dystansie blisko 6 tysięcy kilometrów. Jak podaje portal polskieradio24.pl, powołując się na prestiżowe czasopismo Journal of Geophysical Research: Planets, za to zjawisko odpowiada rzadki proces znany jako "skok hydrauliczny". To pierwszy taki przypadek zaobserwowany na innej planecie w naszym Układzie Słonecznym.

Dwutlenek węgla od lat postrzegany jest jako jeden z głównych problemów współczesnego świata. Emisje CO2 napędzają zmiany klimatyczne, a przemysł i energetyka wciąż produkują go w ogromnych ilościach. Coraz więcej naukowców uważa jednak, że zamiast traktować dwutlenek węgla wyłącznie jako odpad, można wykorzystać go jako surowiec do produkcji nowych materiałów i paliw.

Przez ponad 30 lat naukowcy obserwowali niezwykłe zjawisko na dnie Oceanu Spokojnego. W jednym z podmorskich uskoków tektonicznych regularnie dochodziło do trzęsień ziemi o magnitudzie około 6 niemal jak w precyzyjnie działającym zegarze. Wstrząsy pojawiały się co pięć–sześć lat, w tych samych miejscach i z podobną siłą.

Czarne dziury od dawna fascynują naukowców i miłośników astronomii. Choć same pozostają niewidoczne, potrafią zdradzić swoją obecność w niezwykle spektakularny sposób poprzez fale grawitacyjne powstające podczas ich zderzeń. Teraz badacze z University of Cambridge opracowali nową metodę analizy tych sygnałów, która może pomóc lepiej zrozumieć naturę czarnych dziur i sprawdzić granice teorii Einsteina.

Pasja to coś więcej niż tylko sposób na zabicie nudy. To potężne narzędzie kształtujące nasz umysł i ciało. Podczas gdy psycholodzy podkreślają zbawienny wpływ hobby na redukcję stresu i budowanie relacji, nauka idzie o krok dalej, wskazując na konkretne aktywności sprzyjające rozwojowi intelektualnemu. Sprawdź, które zajęcia nie tylko poprawiają samopoczucie, ale też mogą świadczyć o ponadprzeciętnej inteligencji.

To nie scenariusz filmu science-fiction, lecz wynik najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie "Nature". Działalność człowieka zaczęła wpływać na pomiar czasu. Przesunięcie mas wody z topniejącej Grenlandii spowalnia rotację globu tak bardzo, że światowe zegary atomowe przestają nadążać za rzeczywistością. Przed nami pierwsza w dziejach ujemna sekunda przestępna.

Przez dziesięciolecia krążyło przekonanie, że ukąszenie młodego grzechotnika jest groźniejsze niż ukąszenie dorosłego osobnika. Powód? Rzekomo młode węże nie potrafią kontrolować ilości wstrzykiwanego jadu i podczas ataku „opróżniają cały zapas”. Nowe badanie naukowców z Loma Linda University Health pokazuje jednak, że to mit niemający potwierdzenia w faktach.

Produkcja mleka od lat znajduje się w centrum debat dotyczących wpływu rolnictwa na klimat. Najczęściej mówi się o metanie emitowanym przez krowy, jednak nowe badania wskazują, że prawdziwy koszt środowiskowy może być znacznie wyższy. Naukowcy z University of Helsinki oraz Fińskiego Instytutu Meteorologicznego pokazali, że ogromne znaczenie ma również to, co dzieje się pod powierzchnią ziemi, w glebie.

Astronomowie po raz pierwszy tak dokładnie zbadali powierzchnię skalistej egzoplanety znajdującej się poza Układem Słonecznym. Dzięki obserwacjom wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba naukowcy odkryli, że planeta LHS 3844 b może przypominać ogromną, rozgrzaną wersję Merkurego lub naszego Księżyca — ciemną, jałową i niemal całkowicie pozbawioną atmosfery. Badania przeprowadził międzynarodowy zespół kierowany przez Sebastiana Ziebę oraz Laurę Kreidberg z Max Planck Institute for Astronomy. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy.

Ciepłe wody głębinowe Oceanu Południowego zaczynają coraz mocniej oddziaływać na Antarktydę wynika z nowych badań opublikowanych przez zespół naukowców z University of Cambridge i amerykańskich ośrodków badawczych. Zdaniem badaczy może to przyspieszyć topnienie antarktycznych szelfów lodowych, a w konsekwencji wpłynąć na wzrost poziomu mórz na całym świecie.

Czy sztuczna inteligencja może „dziedziczyć” upodobania? Badania nad destylacją modeli sugerują, że tak - choć nie w sposób oczywisty. Modele sztucznej inteligencji potrafią przekazywać sobie nawzajem więcej, niż się wydaje. W procesie tzw. destylacji - gdy jeden system uczy się na odpowiedziach drugiego - przenoszone są nie tylko informacje, lecz także subtelne wzorce: styl, uprzedzenia, a nawet zaskakujące „preferencje”. Naukowcy pokazują, że mogą się one ujawniać tam, gdzie widzimy jedynie pozornie przypadkowe dane.

Według prezydenta Ukrainy Wołodomyra Zełenskiego Rosja może wkrótce ogłosić powszechną mobilizację w celu wsparcia ofensywy na Ukrainę lub ataku na jeden z krajów bałtyckich. "Takie oświadczenia sojusznika nie ułatwiają współpracy i nie mają potwierdzenia w informacjach wywiadu" – komentuje szef MSZ Estonii, Margus Tsahkna.

Kiedy nastąpi koniec życia na Ziemi? Badania NASA oraz Uniwersytetu Toho wskazują konkretną datę: rok 1 000 002 021. Wykorzystując superkomputery, naukowcy przeprowadzili 400 000 symulacji, które wykazały, że biosfera naszej planety przetrwa o połowę krócej, niż dotąd sądzono. Główną przyczyną zagłady będzie gwałtowny spadek poziomu tlenu wywołany aktywnością Słońca.

Pszczoły to jedni z najważniejszych sprzymierzeńców człowieka. Szacuje się, że aż jedna trzecia żywności, którą spożywamy, zależy od zapylania przez te owady. Mimo to ich populacje gwałtownie spadają, w Europie zagrożonych jest co najmniej 23% gatunków. Co stoi za tym kryzysem i czy mamy jeszcze szansę go zatrzymać?

Oceany od dawna pełnią rolę jednego z najważniejszych „buforów” klimatycznych Ziemi. Nowe badania naukowców z Uniwersytetu w Rochester pokazują jednak, że mogą one również nieświadomie wzmacniać globalne ocieplenie i to w sposób, którego dotąd nie uwzględniano w modelach klimatycznych.

Naukowcy odkryli nowy, zaskakująco precyzyjny mechanizm, dzięki któremu bakterie potrafią skutecznie unikać odpowiedzi układu odpornościowego. Badanie rzuca nowe światło na przebieg infekcji na poziomie komórkowym i może mieć istotne znaczenie w kontekście rosnącej oporności na antybiotyki.

Naukowcy zaobserwowali w naturze rozpad dużej grupy szympansów żyjących w Ugandzie, który doprowadził do śmiertelnych walk. Badacze podkreślają, że takie zjawisko rzadko udaje się obserwować w warunkach naturalnych, wśród dziko żyjących grup.

Czy plastikowe śmieci i stare akumulatory samochodowe mogą stać się źródłem czystej energii? Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge udowadniają, że tak. Opracowali oni innowacyjny reaktor zasilany energią słoneczną, który potrafi przekształcić trudne do recyklingu odpady w wodór – jedno z najbardziej obiecujących paliw przyszłości.

Lotnictwo od lat znajduje się pod presją w związku ze swoim wpływem na klimat. Choć odpowiada za „zaledwie” 2–3% globalnych emisji CO₂, jego rzeczywisty wpływ na ocieplenie jest większy. Teraz jednak naukowcy wskazują rozwiązanie, które może okazać się prostsze, niż ktokolwiek przypuszczał. Badacze z University of Cambridge sugerują, że niewielkie zmiany wysokości lotów mogą znacząco ograniczyć powstawanie tzw. smug kondensacyjnych – a tym samym zmniejszyć wpływ lotnictwa na globalne ocieplenie nawet o połowę.