close
Jump to content

Հանտավիրուսի բռնկում MV Hondius նավի վրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հանտավիրուսի բռնկում MV Hondius նավի վրա
BERJAYA
համաճարակ Խմբագրել Wikidata
Առողջական վիճակՀանտավիրուսային կարդիոպուլմոնալ համախտանիշ Խմբագրել Wikidata
ՎայրՀարավատլանտյան օվկիանոս Խմբագրել Wikidata
Սկսած1 ապրիլի 2026 Խմբագրել Wikidata
Զոհվածների քանակ1 000 000, 100 000 000 000 Խմբագրել Wikidata
ՓոխադրամիջոցHondius Խմբագրել Wikidata
ՏուժողLeo Schilperoord, Mirjam Schilperoord-Huisman Խմբագրել Wikidata

Հանտավիրուսի բռնկում MV Hondius արշավախմբային նավի վրա, Անդեսի վիրուսով պայմանավորված հանտավիրուսային սրտա-թոքային համախտանիշի (HPS) բռնկում, որը տեղի է ունեցել 2026 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին հոլանդական MV Hondius զբոսանավի վրա՝ Հարավային Ատլանտիկայում արշավախմբի ժամանակ: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ մայիսի 7-ի դրությամբ գրանցվել էր ութ դեպք, որոնցից հինգը լաբորատոր են հաստատվել, իսկ երեքում մահ է գրանցվել: Մեծ Բրիտանիայի առողջապահական անվտանգության գործակալությունը (UKHSA) հայտնել է ևս մեկ հաստատված դեպքի մասին, որի արդյունքում դեպքերի ընդհանուր թիվը հասել է ինը կասկածելիի և վեց հաստատվածի[1][2]:

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

MV Hondius զբոսանավ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

MV Hondius-ը հոլանդական Oceanwide Expeditions ընկերության արշավային զբոսանավ է, որը շահագործման է հանձնվել 2019 թվականին: Նավը տեղավորում է 196 ուղևոր 95 խցիկում և 72 հոգանոց անձնակազմ, ունի սառցե դաս և օգտագործվում է բևեռային արշավների համար[3]:

Անդես վիրուս

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանտավիրուսները մարդկանց են փոխանցվում կրծողներից՝ վարակված կենդանիների մեզի, կղանքի կամ թքի պարունակությամբ աէրոզոլներ ներշնչելով։ Անդեսի վիրուսը (ANDV) միակ հայտնի հանտավիրուսն է, որը կարող է հազվագյուտ կերպով փոխանցվել մարդուց մարդ, սովորաբար՝ սերտ և երկարատև շփման միջոցով։ Այս վիրուսի պատճառով առաջացած հանտավիրուսային սրտա-թոքային համախտանիշի (HPS) մահացության մակարդակը հասնում է 40-50%-ի, չկա որևէ հատուկ բուժում կամ պատվաստանյութ: Ինկուբացիոն շրջանը տատանվում է մեկից վեց շաբաթ:

Մարդուց մարդ փոխանցմամբ նախորդ ամենանշանակալի բռնկումը տեղի է ունեցել 2018-2019 թվականներին Արգենտինայի Էպուեն քաղաքում, որտեղ վարակի մեկ աղբյուրը հանգեցրել է հանտավիրուսային թոքային համախտանիշից վարակի 34 դեպքի և 11 մահվան[4]:

Իրադարձությունների ժամանակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախորդ ճանապարհորդություն Հարավային Ամերիկայում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին հիվանդը (հիմնական դեպքը) 70-ամյա Նիդեռլանդների քաղաքացի էր։ 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 2026 թվականի ապրիլի 1-ը նա և իր կինը թռչունների դիտման համար ճամփորդել են Չիլիում, Ուրուգվայում և Արգենտինայում։ Հունվարի 31-ին զույգը մուտք է գործել Արգենտինա Նեուկեն նահանգով և այցելել նաև Միսիոնես նահանգ. երկու շրջաններն էլ էնդեմիկ են հանտավիրուսի համար։ Մարտի 13-ին նրանք մեկնել են Ուրուգվայ և վերադարձել Արգենտինա մարտի 27-ին՝ մեկնումից չորս օր առաջ։ ԱՀԿ-ն կասկածում է, որ վարակը տեղի է ունեցել այս ճամփորդության ընթացքում՝ թռչունների դիտման ժամանակ՝ վիրուսը կրող կրծողներով բնակեցված տարածքներում։ Առանձին հետաքննություն է ընթանում Ուշուայայում վարակի հնարավորության վերաբերյալ, որտեղ զույգը, հնարավոր է, այցելել է աղբավայր, որը վիրուսի կրողների բնակավայր է[5][6]։

Արգենտինայի առողջապահության նախարարությունը նշել է, որ Տիերրա դել Ֆուեգո նահանգը, որի մայրաքաղաք Ուշուայայից նավը մեկնել է, հանտավիրուսի ոչ մի դեպք չի գրանցել 1996 թվականին պարտադիր հաշվետվությունների սկսվելուց ի վեր[6]։

Արշավախումբ․ Առաջին մահեր (ապրիլ)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
BERJAYA
Առաջին տարհանման թռիչքն իրականացվել է Լյուքսեմբուրգի օդային փրկարարական ծառայության օդային շտապօգնության օդանավով (LX-RHC)[7]:

2026 թվականի ապրիլի 1-ին MV Hondius նավը մեկնել է Ուշուայայից՝ տեղափոխելով 23 երկրներից 147 ուղևորի, նախատեսված կանգառներով Անտարկտիդայում, Ֆոլկլենդյան կղզիներում, Հարավային Ջորջիայում, Տրիստան դա Կունյայում, Սուրբ Հեղինեում, Համբարձման կղզում և Կաբո Վերդեում: Ապրիլի 6-ին 70-ամյա հոլանդացի ուղևորի մոտ հայտնվել է ջերմություն, գլխացավ, որովայնի ցավ և լուծ: Նա մահացել է նավի վրա ապրիլի 11-ին, երբ նավը գտնվում էր Հարավային Ջորջիայի և Սուրբ Հեղինեի միջև. մահվան պատճառը այդ պահին հնարավոր չէր պարզել[8]:

Ապրիլի 13-15-ը նավը կանգ է առել Տրիստան դա Կունյայում (բրիտանական անդրծովյան տարածք Հարավային Ատլանտիկայում)[9]:

Ապրիլի 24-ին նավը ժամանել է Սուրբ Հեղինե կղզի։ Մահացածի մարմինը դուրս են բերել նավից, նրա այրին ափ է իջավ ստամոքս-աղիքային ախտանիշներով։ Միաժամանակ, առնվազն 12 երկրներից մոտ 30 ուղևոր լքել է նավը՝ չիմանալով հիվանդության բռնկման մասին[10]։

Ապրիլի 25-ին այրին Airlink-ի չվերթով թռել էՅոհաննեսբուրգ։ Սակայն առողջական վիճակի պատճառով նրան իջեցրել ենն ինքնաթիռից թռիչքից[11] առաջ  և նա մահացել է Հարավային Աֆրիկայի հիվանդանոցներից մեկում նույն օրը՝ ապրիլի 26-ին[12]։ Մայիսի 4-ին նրա մահը հաստատվել է ՊՇՌ թեստով, որպես հանտավիրուսի պատճառ։ Հարավային Աֆրիկայի իշխանությունները անմիջապես սկսել են շփումների հետքերի որոնումը, և մահացածի հետ շփում ունեցած ավելի քան 60 մարդ նույնականացվել է[1][13]։

Մեկ այլ ուղևոր՝ Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացի, հիվանդացել է ապրիլի 24-ին: Ապրիլի 27-ին նա բժշկական օգնություն է ստացել Հարավային Աֆրիկայի Համբարձման կղզուց և հոսպիտալացվել է վերակենդանացման բաժանմունքում: Նա առաջինն էր, որի մոտ հանտավիրուսային վարակը հաստատվել է մայիսի 2-ին լաբորատոր հետազոտություններով[14]:

ԱՀԿ-ի ծանուցում․ Երրորդ մահ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 2-ին Մեծ Բրիտանիան ԱՀԿ-ին տեղեկացրեց Իռլանդիայի մարդու իրավունքների միջազգային համակարգի (ԻԻՀ) համաձայն՝ նավի վրա ծանր սուր շնչառական հիվանդության կլաստերի մասին: Նույն օրը նավի վրա մահացել էր գերմանացի ուղևոր. ախտանիշները սկսվել էին ապրիլի 28-ին: Նրա մարմինը մնացել էր նավի վրա՝ ԱՀԿ-ի հսկողության ներքո, մինչև Տեներիֆե ժամանումը[1][4]:  Մայիսի 2-ին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունն առաջին անգամ ստացավ հանտավիրուսի բռնկման մասին հաղորդագրություն։ Մայիսի 4-ին բռնկման հայտնաբերումից հետո[15] ուղևորներին հանձնարարվել էր սահմանափակել սերտ շփումները և հաճախակի օգտագործել ձեռքերի ախտահանիչ[16]։

Մայիսի 4-ին նավը խարիսխ է գցել Կաբո Վերդեում՝ Պրայա կղզու մոտ[17][18]։ Կղզի-պետության բժշկական խմբերը բարձրացել են նավ՝ հետազոտության և բիոպսիայի համար, սակայն Կաբո-Վերդեն բավարար միջոցներ չի ունեցել նավի վրա գտնվող բոլոր անձանց լիովին տարհանելու համար[19]։

Մայիսի 2-ին նավի վրա մահացավ մի գերմանացի կին[20][21], և մայիսի 8-ի դրությամբ նրա մարմինը մնում է նավի վրա[22]։  

Մայիսի 6-ին երեք ծանր հիվանդներ (Գերմանիայի և Նիդեռլանդների քաղաքացիներ և Մեծ Բրիտանացի՝ անձնակազմի անդամ) տարհանվել են օդային ճանապարհով։ Երկուսը տեղափոխվել են Ամստերդամ՝ Սխիպհոլ օդանավակայանով։ Երրորդ հիվանդին տեղափոխող ինքնաթիռը ստիպված է եղել չպլանավորված վայրէջք կատարել Գրան Կանարիայում՝ վառելիք լցնելու համար, քանի որ Մարոկկոն հրաժարվել է օդանավն ընդունել։ Բացի այդ, հիվանդի բժշկական սարքավորումներում անսարքություն է առաջացել։ Նույն օրը գենոմային հաջորդականացումը հաստատել է, որ հարուցիչը Անդեսի վիրուսն է[23][24]։

Հարավային Աֆրիկայի պաշտոնյաները սկսել են նախազգուշական կոնտակտների հետևում[25]։ Մինչև մայիսի 4-ը հայտնաբերել էր Անդեսի վիրուսի առնվազն մեկ վարակված անձի մոտ[26]։

Ժամանում Տեներիֆե

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 6-ին նավը մեկնել է Տեներիֆե (Կանարյան կղզիներ): Նավի վրա կար 87 ուղևոր և 60 անձնակազմի անդամ՝ մի շարք տարհանումներից հետո: Ըստ օպերատոր Oceanwide Expeditions-ի՝ նավի վրա իրավիճակը «հանգիստ» էր. բոլոր ուղևորներն ու անձնակազմը ինքնամեկուսացել էին իրենց խցիկներում՝ պահպանելով COVID-19 համավարակի նման ֆիզիկական հեռավորության միջոցառումներ[27]:

Գրանադիլյայի նավահանգիստ ժամանումը սպասվում էր մայիսի 10-ի վաղ առավոտյան։ Քանի որ Կանարյան կղզիների իշխանությունները հրաժարվել են թույլատրել նավի մուտքը, ուղևորները պետք է ափ տեղափոխվեին փոքր նավակներով, ապա՝ մեկուսացված և հսկվող ավտոբուսներով, անմիջապես ինքնաթիռ՝ օդանավակայանի ցանկապատված տարածքում։ Ուղևորներին տարհանելուց հետո նավը պետք է Նիդեռլանդներ վերադառնար նվազագույն անձնակազմով[28]։

Կանարյան կղզիների նախագահ Ֆերնանդո Կլավիժոն հրապարակավ մերժել է նավի մուտքը՝ նշելով տեղի բնակչությանը սպառնացող վտանգի մասին մտահոգությունները, հատկապես հաշվի առնելով երկրի փորձը COVID-19 համավարակի հետ կապված: Գրանադիլյա դե Աբոնայի քաղաքապետ Խոսե Դոմինգո Ռեգալադոն նույնպես հայտարարել է նավի ժամանման վերաբերյալ իր «կտրական դեմ լինելու» մասին: Այնուամենայնիվ, ԱՀԿ-ն հստակորեն նշել է, որ «Իսպանիան բարոյական և իրավական պարտավորություն ունի օգնություն ցուցաբերել այս մարդկանց, այդ թվում՝ մի քանի իսպանացի քաղաքացիների», և կենտրոնական կառավարությունը հաստատեց մուտքը[29][30]։

Մայիսի 8-ին հայտարարվեց, որ Տրիստան դա Կունյայում գտնվում է հանտավիրուսի կասկածելի երրորդ բրիտանացի քաղաքացին[31]։

Հիվանդության դեպքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2026 թվականի մայիսի 8-ի դրությամբ, երեք մահերից միայն մեկի դեպքն է պաշտոնապես հաստատվել որպես Անդեսի վիրուսի հետևանք, մյուս երկուսի դեպքը դեռևս քննության փուլում է։ Հաստատված վարակված հիվանդները գտնվում են Հարավային Աֆրիկայում, Գերմանիայում, Նիդերլանդներում և Շվեյցարիայում, չհաստատված դեպքեր են հայտնաբերվել Սուրբ Հեղինեի կղզում, Նիդերլանդներում, Սինգապուրում և Ֆրանսիայում[32]։

Իսպանիայի Ալիկանտե քաղաքից մի կին, որը Յոհաննեսբուրգից նույն չվերթով էր, ինչ մահացած հոլանդուհին, հոսպիտալացվել էր հանտավիրուսին համապատասխանող ախտանիշներով. հրապարակման պահին թեստերը դեռ սպասվում էին[33]։ Ապրիլի 25-ին Յոհաննեսբուրգից Airlink չվերթի ուղեկցորդուհու մոտ, որը հիվանդացել էր թռիչքից հետո, մայիսի 8-ին հանտավիրուսի թեստը բացասական էր, ինչը որոշ չափով մեղմացնում է օդային ճանապարհորդության ժամանակ վիրուսի հնարավոր փոխանցման վերաբերյալ մտահոգությունները[34]։

BERJAYA
Տրիստան դա Կունյայի վրա գտնվող բնակավայր, որտեղ մեկ բնակչի մոտ կասկածվում է վիրուսը։

Մայիսի 8-ի դրությամբ իրենց հայրենիք վերադարձած կամ այլ վայրերում բուժում ստացող ուղևորների թվում են Արգենտինայի, Բելգիայի, Կանադայի, Դանիայի, Գերմանիայի, Հունաստանի, Գվատեմալայի, Հնդկաստանի, Չեռնոգորիայի, Նիդերլանդների, Ֆիլիպինների, Պորտուգալիայի, Սինգապուրի, Հարավային Աֆրիկայի, Իսպանիայի, Շվեյցարիայի, Ուկրաինայի, Միացյալ Թագավորության և Միացյալ Նահանգների քաղաքացիներ[35][36]։

  • Ավստրալիա Ավստրալիան հայտարարել է, որ ինքնաթիռ է ուղարկում Ավստրալիացիների, Նոր Զելանդացիների և մի քանի ասիական երկրների քաղաքացիների տարհանելու համար[37]։
  • Կանադա Մայիսի 10-ին չորս Կանադայի քաղաքացիներ, որոնք եղել են MV Hondius-ի վրա, տեղափոխվել են Բագոտվիլ, Քվեբեկ, և տեղափոխվելու են Բրիտանական Կոլումբիա, որտեղ նրանք կմնան ինքնամեկուսացման մեջ առնվազն 21 օր[38]։
  • Ֆրանսիա Ութ ֆրանսիացի քաղաքացիներ, ովքեր շփվել են մահացած ուղևորի հետ, թեստավորում և վերահսկում են[39]: Ֆրանսիայի հինգ քաղաքացի եղել են MV Hondius նավի վրա և տարհանվել Փարիզ մայիսի 10-ին: Նրանք կմնան հիվանդանոցում 72 ժամ, այնուհետև՝ 45 օր տնային կարանտին[40]:
  • Գերմանիա Գերմանացի ուղևորը մահացել է նավի վրա[39] ։ Գերմանայի մեկ այլ քաղաքացի է տարհանվել մայիսի 6-ին և ներկայումս հիվանդանոցում է Գերմանիայում, բայց այնուհետև թեստը բացասական է ստացվել[41][42]։
  • Նիդերլանդներ Հինգ ուղևոր և հինգ անձնակազմի անդամ ունեն հոլանդական քաղաքացիություն. երկու ուղևոր մահացել է մայիսի 8-ին, մեկը Հարավային Աֆրիկա տեղափոխվելուց հետո:
  • Իսպանիա Նավի վրա գտնվող իսպանացի քաղաքացիները տեղափոխվելու են Մադրիդի Գոմեզ Ուլլա ռազմական հիվանդանոց, մեկուսացման համար[43]: Իսպանական իշխանությունների կողմից հիվանդների տեղափոխման որոշմանը դեմ է եղել Մադրիդի համայնքի նախագահ Իզաբել Դիազ Այուսո[39][44]։
  • Շվեյցարիա Շվեյցարիայի քաղաքացի, որը վայրէջք է կատարել Սենթ Հելենայում, թեստի դրական պատասխան է ստացել և ընդունվել է Ցյուրխի հիվանդանոց[39]։
  • Թուրքիա Երեք թուրք քաղաքացի են նավի վրա եղել և մայիսի 10-ին վերադարձվել է կառավարության կողմից ընտրված ինքնաթիռով[45]: Թուրքիայի մի քաղաքացի, որը ապրիլի 24-ին վայրէջք է կատարել Սուրբ Հեղինեում, հակամարտություն է առաջացրել, քանի որ Թուրքիայում հանրային միջոցառումներին է մասնակցել համավարակի մասին հայտարարությունից հետո: Առողջապահության ազգային նախարարությունը կարանտին չի սահմանել[46]:
  • Միացյալ Թագավորություն Բրիտանացի քաղաքացիներից մեկը լքել է նավը Տրիստան դա Կունյայում և յոթը Սուրբ Հեղինե կղզում: Կան ևս երկու հաստատված դեպք. մեկը տարհանվել է Նիդերլանդներ, իսկ մյուսը Հարավային Աֆրիկա[39]: այիսի 10-ին բժշկական կլինիկացիներ և մասնագիտական սարքավորումներ են առաքվել Տրիստան դա Կունյա[47]։ Տեներիֆեում մայիսի 10-ին 22 Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացի՝19 ուղևոր և երեք անձնակազմի անդամ դուրս են բերվել նավից, ստուգվել են հանտավիրուսի համար, վերադարձել են չարտերային թռիչքներով և վայրէջք կատարել Մանչեսթերում, (երեկոյան ժամը 9-ի սահմաններում), որպեսզի մտնեն 72 ժամվա կարանտին Wirral-ում, ինքնուրույն բնակարաններում Arrowe Park հիվանդանոցում, ապա ինքնամեկուսացվեն 45 օր տանը[48]:
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Միացյալ Նահանգների առնվազն վեց ուղևորների վրա վերահսկողություն են իրականացնում առողջապահական մարմինները հինգ նահանգներում՝ Արիզոնայում, Կալիֆոռնիայում, Ջորջիայում, Տեխասում և Վիրջինիայում: CDC-ն տեղեկացրել է առնվազն երեք պետական առողջապահական գործակալությունների և նրանց հետ համակարգում է նավի վրա գտնվող նահանգի բնակիչների մասին, ներառյալ Ջորջիայից երկու ուղևոր, մեկը՝ Արիզոնայից և Կալիֆոռնիայի որոշ բնակիչներ[49]: Մայիսի 8-ին ԱՄՆ պաշտոնյաները հայտարարել են, որ նավի վրա գտնվող 17 ամերիկացի ուղևորներ կվերադառնան ԱՄՆ կառավարության բժշկական թռիչքով Նեբրասկա և կտեղափոխվեն Օմահայի մոտակայքում գտնվող Օֆուտ օդային ուժերի բազայից Նեբրասկա համալսարանի բժշկական կենտրոն՝ վերահսկման և գնահատման համար[50]: Նեբրասկա բժշկություն և UNMC-ը հաստատել են, որ դաշնային գործընկերները խնդրել են նրանց ընդունել և վերահսկել ԱՄՆ քաղաքացիներին նավից Ազգային կարանտինային միավորում[51]: Մայիսի 9-ին CDC-ի պաշտոնյան պնդել է, որ դաշնային կառավարությունը չի նախատեսում ԱՄՆ-ում ամերիկացի ուղևորների կարանտին[52]:

Առողջապահության համաշխարհային կոմիտե

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 2-ին ծանուցումը ստանալուց հետո ԱՀԿ-ն անմիջապես սկսել է միջազգային արձագանքի համակարգումը: Գլխավոր տնօրեն Թեդրոս Ադհանոմ Գեբրեյեսուսը իրավիճակը որակել է որպես լուրջ, բայց բնակչության համար ընդհանուր ռիսկը գնահատել ցածր և ընդգծել, որ բռնկումը համեմատելի չէ COVID-19-ի հետ, քանի որ Անդեսի վիրուսը չի տարածվում օդակաթիլային ճանապարհով: ԱՀԿ-ն փորձագետ ՝ ուղարկել անմիջապես նավի վրա և նաև կազմակերպել 2500 ախտորոշիչ հավաքածուների առաքումը Արգենտինայից հինգ երկրների լաբորատորիաներ: Միևնույն ժամանակ, ԱՀԿ-ն զգուշացրեց, որ վիրուսի երկար ինկուբացիոն շրջանի պատճառով հնարավոր են լրացուցիչ դեպքեր[53]:

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 «Hantavirus cluster linked to cruise ship travel, Multi-country» (անգլերեն). Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն. 2026-05-04. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  2. «WHO's response to hantavirus cases linked to a cruise ship» (անգլերեն). Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  3. «M/V Hondius» (գերմաներեն). Oceanwide Expeditions. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  4. 1 2 «Hantavirus cruise live updates» (անգլերեն). Live Science. 2026-05-08. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  5. «From US to Singapore, countries race to track hantavirus» (անգլերեն). CNN. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  6. 1 2 «5 U.S. states monitoring passengers who departed cruise ship stricken by hantavirus» (անգլերեն). CBS News. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  7. «Luxembourg Air Rescue begins repatriation of two hantavirus cases from Dutch cruise ship». RTL Lëtzebuerg (անգլերեն). 2026 թ․ մայիսի 6. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  8. «A timeline of the deadly hantavirus outbreak that unfolded on a cruise ship» (անգլերեն). CBC News. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  9. «Suspected Hantavirus on the Cruise Ship MV Hondius» (անգլերեն). Tristan da Cunha Government. 2026-05-04. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  10. «Health officials track dozens who left hantavirus-stricken ship after 1st fatality» (անգլերեն). NPR. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  11. «Passenger with hantavirus was briefly on board a KLM aircraft in Johannesburg». KLM Newsroom (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 7-ին.
  12. Aikman, Ian; Fihlani, Pumza (2026 թ․ մայիսի 5). «Hantavirus strain that spreads between humans found in cruise ship passengers». BBC News (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  13. «What Countries Are Linked to the Hantavirus Outbreak?» (անգլերեն). Time. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  14. «Health emergency on the MV Hondius: what we know». France 24 (անգլերեն). 2026 թ․ մայիսի 4. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  15. «M/V Hondius: 7 May 2026, 11:30 hrs CET». Oceanwide Expeditions (Press release) (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 7-ին.
  16. Parakozov, Sfundo; Peyton, Nellie (2026 թ․ մայիսի 6). «Two cases of hantavirus which spreads human-to-human linked to ship, South Africa says». Reuters. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 7-ին.
  17. Aikman, Ian; Fihlani, Pumza (2026 թ․ մայիսի 5). «Hantavirus strain that spreads between humans found in cruise ship passengers». BBC News (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  18. Asadu, Chinedu; Risemberg, Annie (2026 թ․ մայիսի 5). «Inside the cruise ship at the center of a rare hantavirus outbreak». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  19. Sharman, Laura (2026 թ․ մայիսի 10). «Hantavirus-hit cruise ship arrives in Tenerife, passengers expected to return home». CNN. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  20. Asadu, Chinedu; Risemberg, Annie (2026 թ․ մայիսի 5). «Inside the cruise ship at the center of a rare hantavirus outbreak». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  21. «Three passengers dead after suspected hantavirus outbreak on cruise ship». The Guardian. 2026 թ․ մայիսի 3.
  22. Sample, Ian (2026 թ․ մայիսի 7). «Where did the cruise ship hantavirus come from and what happens next?». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 7-ին.
  23. «Hantavirus cruise ship heads for Spain's Canary Islands» (անգլերեն). CNN. 2026-05-05. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  24. «WHO's response to hantavirus cases linked to a cruise ship» (անգլերեն). Всемирная организация здравоохранения. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  25. Asadu, Chinedu; Risemberg, Annie (2026 թ․ մայիսի 5). «Inside the cruise ship at the center of a rare hantavirus outbreak». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 6-ին.
  26. Goodman, Brenda (2026 թ․ մայիսի 6). «What doctors know about how the Andes hantavirus spreads». CNN (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 7-ին.
  27. «Hantavirus live updates: CDC will bring Americans back to quarantine unit» (անգլերեն). ABC News. 2026-05-08. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  28. «U.S. plans evacuation flight for Americans on cruise ship in hantavirus outbreak» (անգլերեն). CBS News. 2026-05-08. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  29. «Three people evacuated from hantavirus-hit cruise ship in the Atlantic» (անգլերեն). Аль-Джазира. 2026-05-06. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  30. «5 U.S. states monitoring passengers who departed cruise ship stricken by hantavirus» (անգլերեն). CBS News. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  31. «Spain readies for evacuations as a hantavirus-hit cruise ship heads for Canary Islands» (անգլերեն). NPR. 2026-05-08. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  32. «WHO's response to hantavirus cases linked to a cruise ship» (անգլերեն). Всемирная организация здравоохранения. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  33. «Spain readies for evacuations as a hantavirus-hit cruise ship heads for Canary Islands» (անգլերեն). NPR. 2026-05-08. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  34. «Spain prepares for evacuations as hantavirus-hit cruise ship heads for Canary Islands» (անգլերեն). CBC News. 2026-05-08. Վերցված է 2026-05-09-ին.
  35. McArthur, Tom (2026 թ․ մայիսի 8). «Worldwide race to trace passengers from hantavirus-hit cruise ship». BBC News. Արխիվացված օրիգինալից 2026 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին.
  36. «Nederlandse cruisepassagiers geland in Eindhoven, gaan nu in thuisquarantaine». nos.nl (հոլանդերեն). 2026 թ․ մայիսի 10. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  37. Sullivan, Iain; español, SUMAN NAISHADHAM Leer en (2026-05-10). «Evacuations begin for passengers on MV Hondius cruise ship off Tenerife hit by hantavirus». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2026-05-10-ին.
  38. Little, Simon (2026 թ․ մայիսի 10). «Canadians repatriated from hantavirus-stricken cruise ship to be flown to B.C.». CBC News. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  39. 1 2 3 4 5 McArthur, Tom (2026 թ․ մայիսի 8). «Worldwide race to trace passengers from hantavirus-hit cruise ship». BBC News. Արխիվացված օրիգինալից 2026 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին.
  40. Singh, Fran; Lowe, Yohannes; Singh (now), Fran; Lowe (earlier), Yohannes (2026 թ․ մայիսի 10). «First plane carrying passengers evacuated from hantavirus-hit cruise ship leaves Tenerife – Europe live». the Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  41. «Hantavirus: US plans evacuation flight for citizens on ship». dw.com (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին.
  42. «Hantavirus cluster linked to cruise ship travel, Multi-country». www.who.int (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 9-ին.
  43. «Última hora del brote de hantavirus, en directo: La OMS eleva a seis el número de casos confirmados de hantavirus vinculados al crucero». El País (իսպաներեն). 2026 թ․ մայիսի 8. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին.
  44. «Ayuso rechaza que un hospital de Madrid acoja a los españoles del crucero del hantavirus: "No estoy de acuerdo"». elDiario.es (իսպաներեն). 2026 թ․ մայիսի 7. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 9-ին.
  45. «Türkiye to repatriate 3 nationals from cruise ship linked to hantavirus cases». Türkiye Today (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  46. «Outrage as Turkish YouTuber attends wedding after leaving hantavirus ship». Türkiye Today (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  47. Turner, Lauren (2026 թ․ մայիսի 10). «Army parachutes onto remote island to help Briton with suspected hantavirus». BBC News. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 10-ին.
  48. Vinter, Robyn; Chrisafis, Angelique (2026 թ․ մայիսի 10). «Dozens of people from cruise ship struck by hantavirus leave Tenerife». The Guardian. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 11-ին.
  49. Kirk, Rylee; Agrawal, Nina (2026 թ․ մայիսի 6). «U.S. Health Authorities Monitor Hantavirus Cruise Passengers in Georgia, California and Arizona». NY Times. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին. «The Georgia Department of Public Health is monitoring two residents...; Arizona Department of Health Services ... one resident; California residents had been on the MV Hondius as well...»
  50. Aboulenein, Ahmed (2026 թ․ մայիսի 8). «US arranging repatriation for Americans on cruise ship hit by hantavirus». Reuters. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին.
  51. «Nebraska Medicine/UNMC asked to monitor U.S. citizens from cruise ship hantavirus outbreak». Nebraska Medicine. 2026 թ․ մայիսի 8. Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 8-ին.
  52. «No mandatory quarantine for US passengers: CDC official». ABC News (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մայիսի 11-ին.
  53. «WHO's response to hantavirus cases linked to a cruise ship» (անգլերեն). Всемирная организация здравоохранения. 2026-05-07. Վերցված է 2026-05-09-ին.