Alhambra (fort)

Alhambra
Onderdeel van de werelderfgoedinschrijving:; Alhambra, Generalife en Albaicín, Granada
	Alhambra
Land	Spanje
UNESCO-regio	Europa en Noord-Amerika
Criteria	i, iii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr.	314
Inschrijving	1984 (8e sessie)
Uitbreiding	1994
	UNESCO-werelderfgoedlijst
Portaal	Andalusië

Het Alhambra (Arabisch: قصر الحمراء - qasr alhamrā' - Rode Paleis) is een middeleeuws paleis en fort van de Moorse heersers van het koninkrijk Granada in Andalusië (Zuid-Spanje). Het paleis is een goed voorbeeld van Moorse architectuur en een van de best bewaarde Islamitische paleizen ter wereld. Het Alhambra staat sinds 1984 op de Werelderfgoedlijst en is een belangrijke toeristische attractie. Het bevindt zich op een heuvelachtig plateau ten oosten van de stad Granada. Het hele complex van het Alhambra heeft een oppervlakte van 140.000 m².

In 1238 gaf Mohammed I ibn Nasr, de eerste sultan van de Nasriden-dynastie en van het Koninkrijk Granada, opdracht tot de bouw van het fort. Er stond toen echter al een ouder fort met paleis op deze plek maar dat werd afgebroken. In de loop van de tijd zou het fort uitgebreid worden. Onder de heerschappij van de sultans Yusuf I en Mohammed V in de 14e eeuw werden de grootste aanbouwen gedaan en zij gaven het Alhambra grotendeels haar huidige vorm. Het complex had een aquaduct.

Tijdens de reconquista werd het koninkrijk veroverd om in 1492 definitief ten val te komen. Het complex werd door De Katholieke Koningen (Ferdinand II van Aragon en Isabella I van Castilië) als een zeer belangrijke buit gezien. Hun kleinzoon keizer Karel V gaf na zijn bezoek aan Granada in 1526 opdracht tot de bouw van een renaissancepaleis, midden in het Alhambra, waarvoor een deel van het Alhambra werd afgebroken. Isabella van Portugal, de echtgenote van Karel V, droeg er zorg voor dat wat nu rest, bleef bestaan.^[bron?]

Na verloop van tijd raakte het complex in verval. Vanaf de 19e eeuw kwam het complex langzaam weer in de belangstelling en tegen het einde van die eeuw kwamen grote restauratieprojecten op gang. Vanwege de fijn uitgevoerde islamitische kunst en de zeer grote waarde van de kunstschatten, is het een populaire trekpleister voor kunststudenten in Europa. Binnenin zijn er mooie decoraties die toegeschreven worden aan Yusuf I. Veel kunstschatten van het Alhambra zijn gerestaureerd en zo een goed voorbeeld van Moorse kunst op het Europese vasteland.

Wie het Alhambra wil bezoeken, moet vooral rekening houden met de quota die de UNESCO heeft gesteld qua bezoekersaantallen: per dag mag maar een beperkt aantal bezoekers het Alhambra binnengaan, dus wie op goed geluk een bezoek wil brengen, loopt een groot risico niet toegelaten te worden. Vooraf boeken is dus verstandig. Ook bestaat de mogelijkheid om het Alhambra bij nacht te bezoeken waarbij het maanlicht en de sfeerverlichting het een extra sprookjesachtige uitstraling geven. Evengoed valt er rondom het Alhambra ook veel te zien, want de natuur en omgeving en het bouwwerk aan de buitenkant zijn op zich al de moeite van het bezoek waard, met uitzicht op de Sierra Nevada en de vlakte van Córdoba.

Het Alhambra-paleis toont sterke gelijkenissen met het El Mechouar-paleis in Tlemcen, in het westen van Algerije.

Bezienswaardigheden en indeling

Het gehele fort kan ingedeeld worden in vier onderscheidende complexen.

Het westelijke deel is het Alcazaba. Dit vestingwerk is het oudste deel van het Alhambra. De naam is afgeleid van het woord kasba.
In het noordwesten vindt men het deel met de Moorse paleizen, het Casa Real Vieja, met de beroemde hoven.
Meteen aangrenzend staat het paleis van Paleis van Karel V
De oostelijke helft bevat grotendeels tuinen maar ook een aantal belangrijke gebouwen.

Buiten de muren van het fort (aan de oostkant) bevindt zich het Generalife dat als buitenhuis diende. Dit deel is ruimer opgezet.

De Moorse paleizen

Het Moorse paleis is het meest interessante en bekendste deel van het Alhambra en staat bekend als goede voorbeelden van Moorse architectuur. Zo zijn er een aantal hoven, omringd worden door arcaden stucwerk waarin islamitische patronen zijn uitgesneden. Dit stucwerk is ook in een aantal zalen terug te vinden. Het Moorse paleis omvat:

Het Mexuar omvat de audiëntiezaal en een grote patio. Het is het oudste gedeelte van het paleis. Zowel de zaal als de patio werden door de koningen gebruikt voor ontvangsten en voor het regelen van zakelijke en gerechtelijke aangelegenheden.
Het Palacio de Comares is het paleis van de sultan, en is gebouwd rond het Patio de los Arrayanes
Het Palacio de los Leones (of de Leeuwenhof). De bouw hiervan werd begonnen in 1377 onder Mohammed V. In het midden ligt de Patio met in het midden een indrukwekkende marmeren fontein die door twaalf leeuwen gedragen wordt. De patio wordt omgeven door de 124 zuilen van het paleis.
Rond de Mirador de Lindaraja verbleef de harem van de sultan.

Het Partalpaleis is ouder dan het hoofdpaleis en staat iets naar het oosten. Het is een klein paleisje gelegen aan een vijver.

Het complex kent verschillende zalen zoals de Sala de los Reyes die voor feesten en banketten werd gebruikt. Het plafond is versierd met grote schilderijen op leer met jachttaferelen. De Sala de las dos Hermanas en de Sala de los Abencerrajes hebben een honingraatkoepel met fijn uitgesneden stucwerk. De Sala de Embajadores is gelegen in een toren en de grootste zaal van het complex. Het heeft een houten plafond met patronen die de Zeven Hemelen uitbeelden. Deze zaal werd gebruikt voor audiënties. Het complex heeft ook een hamam.

Paleis van Karel V

Het Paleis van Karel V is een groot vierkant gebouw in de stijl van de hoogrenaissance. De bouw hiervan begon in 1527, na een bezoek van Karel V aan Granada. Het heeft in het midden een grote cirkelvormige binnenplaats. In het paleis zijn twee musea ondergebracht, het Alhambramuseum en het Museo de Bellas Artes de Granada.

Oostelijke tuinen

Het Alhambra omvat een aantal tuinen. De tuinen zijn niet Islamitisch maar Renaissancetuinen. Hier zijn verschillende gebouwen te vinden zoals een kerk, een vroegere vrijdagmoskee en een hamam. Ook staat hier de Parador (staatshotel) van Granada en het vroegere klooster van Sint-Franciscus waar oorspronkelijk de katholieke koningen werden begraven. In de tuinen staan de ruïnes van een nog ouder paleis, het Palacio del Partal Alto.

De torens

Het complex heeft de volgende torens:

- Torre de Mohammed
- Torre de Machuca
- Torre de Comares
- Torre de las Damas (toren van de Hofdames)
- Torre de Mihrab
- Torre del Cadí
- Torre de los Picos
- Toren del Cabo de la Carrera
- Toren van Juan de Arce
- Toren van Baltazar de la Cruz
- Torre de los Siete Suelos (toren van de Zeven Vloeren)
- Toren der Hoofden
- Toren van Perelada
- Torre de la Vela (wachttoren met luidklok)
De Puerto del Vino (de wijnpoort), waarin een plaquette zit over Claude Debussy die een stuk schreef met deze titel.

Galerij

De audiëntiezaal in het Mexuar
Links het Palacio de Comares met de Torre de Comares en rechts het Paleis van Karel V
De Leeuwenhof met de fontein met de twaalf leeuwen
Patio de los Arrayanes in het Palacio de Comares met op de achtergrond de Torre de Comares waarin zich de Sala de Embajadores bevindt
De binnenplaats van het Alcazaba. Het oudste deel van het complex
Het Partalpaleis, het oudste paleis van het complex.
Het paleis van Karel V
De ronde patio binnen het Paleis van Karel V
Hamam in het Palacio de Comares
Muqarnas in het plafond van de Sala de las dos Hermanas