close
Saltar al contento

San Marino

Modificar ligamines
Non revidite
De Wikipedia, le encyclopedia libere
San Marino

BERJAYA
Bandiera de {{{official_name}}}
Bandiera		 Scuto de armas of {{{official_name}}}
Scuto de armas
Hymno: Q336291
BERJAYABERJAYABERJAYA
Nomine native Repubblica di San Marino, San Marco
Classe stato soveran[*], enclave[*], pais sin accesso al mar[*], microstate[*], pais mediterranee[*], pais
Pais San Marino
Capital San Marino[*]
Population 33 600
Area 61,2 km² Modificar isto sur Wikidata
Coordinatas 43°55'59"N, 12°28'1"E
Linguas official italiano
Fuso horari Hora Central Europee[*], Europe/San_Marino[*]
Codice telephonic +378
Valuta Sammarinese lira[*], Euro
Dominio de Internet .sm[*]
ISO 3166-1 alpha-2 SM
ISO 3166-1 alpha-3 SMR
ISO 3166-1 numeric 674
Codice IOC SMR
Geonames ID 3168068
Sito web: https://www.gov.sm/
Wikimedia Commons Category
San Marino

Le Serenissime Republica de San Marino, simplemente San Marino[1], es le tertie plus parve stato europee post le Vaticano e Monaco. Illo es anque le republica constitutional le plus vetule in le mundo.

Illo sta inclavate al interior de Italia, le republica conta 32.471 habitantes in 2012, del quales 1.000 estranieros qui vive in San Marino, le majoritate es italianos.

Il ha 5.000 sanmarineses qui vive in le estraniero, super toto in Italia e Argentina.

Historia

[modificar | modificar fonte]
Articulo principal: Historia de San Marino
BERJAYA
Illustration de Sancte Marino, le fundador del Republica de San Marino e eminente figura cultural

Secundo narrationes que esseva registrate pro le prime vice seculos post le epocha in que ille haberea vivite,[2][3] Sancte Marino lassava le insula de Rab in le actual Croatia con su amico de tote le vita Leo, e viagiava al citate de Rimini como talliator de petra. Post le Persecution de Diocletiano sequente su sermones christian, ille fugiva al monte vicin Monte Titano, ubi ille construeva un parve ecclesia e assi fundava lo que es hodie le citate e stato de San Marino. Secundo William Miller, iste narrationes super le origine de San Marino "es un mixtura de fabulas e miraculos, sed forsan contine alicun granos de facto". Le plus antique proba historic de un communitate monastic in San Marino data del seculo 5 o 6 p.C., quando un monacho nominate Eugippio registrava que un altere monacho habeva vivite in un monasterio in le zona.[3]

In 1291, San Marino appellava al Episcopo de Arezzo, Ildebrandino Guidi di Romena, contra le demandas de contribution del Vicario del Montefeltro. Le jurista Palamede di Rimini decideva in favor de San Marino e recognosceva su exemption fiscal del demandas de tributo de Montefeltro. In 1296, quando Guglielmo Durante esseva le governator de Romagna, le sanmarineses appellava al Papa Bonifacio VIII contra le ulterior demandas de tributos per le podestates de Montefeltro. Le abbate Ranieri di Sant'Anastasio esseva designate pro judicar le disputa. Un longe processo esseva conducite, usante varie testes e fontes pro determinar le stato de exemption fiscal de San Marino. Le verdicto esseva probabilemente in favor del autonomia de San Marino, visto que postea le Stato non pagava taxas a Montefeltro.[4]

BERJAYA
Le Statutos de 1600 es un parte fundamental del constitution sanmarinese

In 1320, le communitate de Chiesanuova decideva junger se al pais.[5] In 1463, San Marino esseva ampliate per le inclusion del communitates de Faetano, Fiorentino, Montegiardino, e Serravalle; depost alora, le frontieras del pais ha permanite inalterate.[6] In 1503, Cesare Borgia, le filio del Papa Alexandro VI, occupava le Republica durante sex menses usque le successor de su patre, le Papa Julio II, interveniva e restorava le independentia del pais.[7] Le 4 de junio 1543, Fabiano di Monte San Savino, nepote del posterior Papa Julio III, tentava conquirere le republica, sed su infanteria e cavalleria fiascava proque illes se perdeva in un dense nebula, lo que le sanmarineses attribueva a Sancte Quirino, cuje die de festa illo esseva.[8]

Post que le Ducato de Urbino esseva annexate per le Statos Pontifici in 1625, San Marino deveniva circundate per le statos papal. Isto duceva le republica a cercar le protection formal del Statos Pontifici in 1631, sed isto nunquam resultava in un controlo papal de facto super le republica.[9] Le pais esseva occupate le 17 de octobre 1739 per le legato (governator papal) de Ravenna, le Cardinal Giulio Alberoni, sed le independentia esseva restorate per le Papa Clemente XII le 5 de februario 1740, le die de festa de Sancte Agatha, post lo que illa deveniva un sancte patrono del republica.[10]

BERJAYA
Anita e Giuseppe Garibaldi in San Marino, 1849

Le avancemento del armea de Napoleon in 1797 representava un breve menacia al independentia de San Marino, sed le pais esseva salvate de perder su libertate per un de su regentes, Antonio Onofri, qui consegueva ganiar le respecto e amicitate de Napoleon. Debite al intervention de Onofri, Napoleon promitteva in un littera a Gaspard Monge, un scientista e commissario del Governamento Francese pro le Scientia e le Arte, de garantir e proteger le independentia del Republica, offerente mesmo de extender su territorio secundo su necessitates. Le offerta esseva declinate per le regentes, timente futur represalias causate per le revanchismo de altere statos.[11][12]

Durante le phase posterior del processo de unification italian in le seculo 19, San Marino serviva de refugio pro multe personas persequite a causa de lor appoio al unification, includente Giuseppe Garibaldi e su sposa Anita. Garibaldi permitteva a San Marino remaner independent. San Marino e le Regno de Italia signava un Convention de Amicitate in 1862.[13] Le governamento de San Marino declarava le Presidente del Statos Unite Abraham Lincoln citatano honorari. Ille scribeva in responsa, dicente que le republica provava que un "governamento fundate super principios republican es capace de esser administrate de modo a esser secur e durabile".[14][15]

In martio 1877, un nove accordo postal permitteva a San Marino emitter le prime timbros postal in representation de su proprie soveranitate, deveniente un importante fonte de reddito e monstrante symbolos national como le Tres Turres.

Del seculo 20 in avante

[modificar | modificar fonte]

Durante le Prime Guerra Mundial, quando Italia declarava le guerra a Austria-Hungaria le 24 de maio 1915, San Marino remaneva neutral e Italia adoptava un vision hostile del neutralitate sanmarinese, suspectante que San Marino poteva albergar spias austriac a qui on poterea dar accesso a su nove station radiotelegraphic. Italia tentava stabilir per fortia un distachamento de Carabinieri in le republica e postea talliava le lineas telephonic del republica quando illo non acquiesceva. Duo gruppos de dece voluntarios se jungeva al fortias italian in le combattes sur le fronte italian, le prime como combatientes e le secunde como un corpo medic que operava un hospital de campania del Cruce Rubie. Le existentia de iste hospital causava postea le suspension del relationes diplomatic de Austria-Hungaria con San Marino.[16]

Post le guerra, San Marino suffreva de alte tassas de disoccupation e inflation, lo que duceva a un accrescite tension inter le classes inferior e medie. Iste ultime, timente que le governamento moderate de San Marino facerea concessiones al majoritate del classe inferior, comenciava a monstrar appoio al Partito Fascista Sanmarinese (Partito Fascista Sammarinese, PFS), fundate in 1922, e inspirate in grande parte per su homologo italian. Le regime del PFS durava de 1923 a 1943, e durante iste periodo illo cercava frequentemente le appoio del governamento fascista de Benito Mussolini in Italia.[17] Durante le Secunde Guerra Mundial, San Marino remaneva neutral, ben que il esseva erroneamente reportate in un articulo in The New York Times que illo habeva declarate le guerra al Regno Unite le 17 de septembre 1940.[18] Le governamento sanmarinese postea transmitteva un message al governamento britannic declarante que de facto illo non habeva declarate le guerra.[19]: 291–292 

BERJAYA
Truppas britannic al Monte Titano durante le Battalia de San Marino, septembre 1944

Le 28 de julio 1943, tres dies post le cadita del regime fascista in Italia, le regime del PFS collapsava e le nove governamento declarava le neutralitate in le conflicto. Le PFS recuperava le poter le 1 de april 1944, sed manteneva le neutralitate intacte. Le 26 de junio 1944, occurreva le bombardamento de San Marino. Le pais esseva bombardate per quatro undas de bombarderos alliate sub le credentia incorrecte que San Marino habeva essite occupate per fortias german e esseva usate pro amassar provisiones e munitiones. Le governamento sanmarinese declarava le mesme die que necun installation o equipamento militar se trovava in su territorio, e que necun fortia belligerente habeva essite autorisate a entrar.[19]: 290–291  Nihilominus, attaccos de bombardamento minor continuava usque le 29 de augusto de ille anno, causante grande damnos al centro del citate assi como al linea ferroviari que connecteva le pais con le vicin Rimini. San Marino acceptava milles de refugiatos civil quando le fortias alliate ultrapassava le Linea Gotic. Durante le Secunde Guerra Mundial, San Marino deveniva temporaneamente un del areas le plus densemente populate de Europa, post que illo offereva refugio a approximativemente 100.000 personas, principalmente italianos que fugiva del conflicto vicin, malgrado haber un population residente de solmente circa 15.000 personas a ille epocha.[20] In septembre 1944, illo esseva brevemente occupate per fortias german, que esseva derrotate per le Alliatos in le Battalia de San Marino. Le truppas alliate occupava San Marino durante duo menses ante de partir.[21]

San Marino habeva un del prime governamentos de influentia communista democraticamente eligite in le mundo, lo que esseva un coalition inter le Partito Communista Sanmarinese e le Partito Socialista Sanmarinese que esseva in le poter inter 1945 e 1957.[lower-alpha 1][23] Le coalition perdeva le poter post le affare de Rovereta. San Marino deveniva un membro del Consilio de Europa in 1988 e del Nationes Unite in 1992. Illo non es un membro del Union Europee, ben que illo usa le euro como su moneta (malgrado non esser legalmente parte del Eurozona). Ante le introduction del euro, le moneta del pais esseva le lira sanmarinese.

Geographia physica

[modificar | modificar fonte]
BERJAYA
Panorama

Territorio

[modificar | modificar fonte]
Vide etiam: Geographia de San Marino

San Marino es le tertie stato le plus parve de Europa, sin accesso al mar. Illo se trova in le interior de Italia, inter le provincia de Rimini al west, al nord e al est e le provincia de Pesaro e Urbino al sud. Le territorio ha le forma de un quadrilatero irregular con relievo principalmente collinose, con exception del monte Titano (cognoscite anque como Monte Brugola), alte Patrono:M e constituite de un massive placa de calcar arenose datante del Mioceno[24].

Le Republica de San Marino comprende le alte valle del Ausa, le parte sinistre del alte valle del Marano e quasi tote le valle del rio San Marino, tributario del Marecchia.

Clima

[modificar | modificar fonte]

Secundo le classification del climas de Köppen, le clima es de typo temperate con absentia de un sason sic e con estate multo calide (Cfa). Con le systema del climogrammas de Walter e Lieth se pone in relievo, in cambio, un periodo de subariditate estive de duo menses (julio e augusto), typic del climas submediterranee. Le clima es continental, con estates calide e hibernos frigide sed non rigide. In le zonas de minor altitude, le precipitationes de nive se registra raramente, dum in illos plus elevate illos es commun in cata hiberno, in alicun casos mesmo abundante. Le temperaturas in estate varia in media inter Patrono:M e Patrono:M, con piccos de Patrono:M; in hiberno il ha notabile excursiones thermic inter le noctes (frequentemente sub zero) e le die.

Societate

[modificar | modificar fonte]

Evolution demographic

[modificar | modificar fonte]
Vide etiam: Demografia de San Marino

Le population residente amonta a 34 132 habitantes (al 31 de julio 2025)[25].

Le population es in continue crescentia: in le prime censimento de 1864 illo esseva de 7 080, in le secunde de 1874 de 7 464, in le tertie de 1899 de 9 359, in le quarte de 1947 de 12 100, in le quinte de 1976 de 12 284. Le pais ha un del plus elevate tassas de sperantia de vita in le mundo.

Le population presente, que in comparation con le population residente comprende tamben le personas con permisso de residentia, es de 35 554[25] unitates, 1 plus que in le mense precedente e 218 plus que in julio 2024.

Structura del population per etate

  • 0-15 annos: 16,7% (M: 2 482; F: 2 328)
  • 16-64 annos: 66,5% (M: 9 255; F: 9 943)
  • 65 e plus: 16,9% (M: 2 106; F: 2 766)

Etate medie

  • masculos: 39,91 annos
  • feminas: 40,65 annos
  • tote le population: 40,28 annos

Tassa de crescentia del population: 1,3%

Tassa de natalitate: 10,18 nascite/1 000 habitantes

Tassa de mortalitate: 8,07 mortes/1 000 habitantes

Tassa de fecunditate: 1,33 infantes nascite per femina

Tassa de mortalitate infantil: 4,73‰

Sperantia de vita al nascentia: 85,4 annos

Structura del population per sexo

  • al nascentia: 1,09M/1F
  • sub 15 annos: 1,07M/1F
  • 15-64 annos: 0,93M/1F
  • plus de 64 annos: 0,76M/1F
  • tote le population: 0,92M/1F

Etnias e minoritates estranier

[modificar | modificar fonte]

Le population es composite in prevalentia per citadinos sanmarineses (83%) e italianos (15%). Le estranieros residentes in San Marino es in toto 5 927[25].

Le population es quasi exclusivemente composite per nativos sanmarineses e per citadinos italianos, sed on constata tamben personas proveniente de altere nationes. Le citadinos sanmarineses constitue – stabilmente – le 83% del population. In leve augmento es tanto le italianos, que se situa a 15%, como le altere citadinos estranier. Inter iste ultimes, le communitate le plus numerose es le ucraina con 366 unitates, sequite per le rumene con 283.[26]

Sanmarineses al estraniero

[modificar | modificar fonte]
Vide etiam: Communitates de sanmarineses al estraniero
BERJAYA
Le luctator Myles Amine, bronzo in le Tokyo 2020 e originari de San Marino per parte de matre, possede le duple citadinantia

Il ha 17 924[27] sanmarineses residentes al estraniero; globalmente, le citadinos sanmarineses es 46 129. Le residentes al estraniero vive supertoto in Italia, inter Emilia-Romagna e Marche. In tote le mundo es presente communitates de sanmarineses officialmente recognoscite per le Consilio del XII, le plus grande del quales es illo de Detroit con circa un millier de adherentes. A iste communitates adhere circa 6 695 personas. Inter istes esseva le famose cantante Little Tony, sanmarinese qui nunquam demandava le citadinantia italian, malgrado haber sempre vivite in Italia.

Estranieros in San Marino

[modificar | modificar fonte]
Vide etiam: Italo-sanmarineses

Le estranieros in San Marino es 5 927[25], equal al 17,36% del population, de qui plus de 86% es italianos.

Linguas e dialectos

[modificar | modificar fonte]

Le italiano es le lingua in le qual es redigite le documentos official del Republica, assi como illo utilisate como medio de inseniamento e per le principal medios de communication. In particular in le ambito domestic e in le relationes social informal, a latere del italiano, es diffundite le dialecto sanmarinese del romagnolo, que supervive in particular inter le stratos de population plus vetule, arrivante a estimar le 83% del sanmarineses como bilingue[28].

Religion

[modificar | modificar fonte]
Vide etiam: Ecclesia catholic in San Marino

Le principal confessiones es le sequente:

Secundo estimationes de 2013, le catholicos serea le 88,9% del population e le altere christianos le 11,1%[30].

Notas

[modificar | modificar fonte]
  1. ↑ Le prime governamento totalmente communista con poter executive a esser democraticamente eligite es generalmente recognoscite como le governamento del Partito Communista de 1957 in Kerala, India.[22]

Vide etiam

[modificar | modificar fonte]

Referentias

  1. ↑ Parola derivate de: en:San Marino, es:San Marino + pt:San Marino, fr:Saint-Marin, it:San Marino // de:San Marino, ru:Сан-Марино.
  2. ↑ Edwards, Adrian, and Chris Michaelides. San Marino. Vol. 188. Abc-Clio Incorporated, 1996, 19.
  3. 1 2 Error de citation: Etiquetta <ref> invalide; nulle texto esseva fornite pro le refs nominate “:4”.
  4. ↑ Rossini, Giuseppe (23 de augusto 1958). “Un documento inedito della Repubblica di S. Marino nella Biblioteca Comunale di Faenza” (in italiano). Studi romagnoli 9: 19–34. (Archivate 2024-02-16 al Wayback Machine)
  5. ↑ SanMarinoSite. Chiesanuova. (10 de octobre 2014).
  6. ↑ San Marino. Countries and their Cultures.
  7. ↑ Paul Joseph The Sage Encyclopedia of War: Social Science Perspectives: Volume IV, 2017, p. 1511.
  8. ↑ Nevio and Annio Maria Matteimi The Republic of San Marino: Historical and Artistic Guide to the City and the Castles, 2011, p. 20.
  9. ↑ Nevio and Annio Maria Matteimi The Republic of San Marino: Historical and Artistic Guide to the City and the Castles, 2011, p. 21.
  10. ↑ Nevio and Annio Maria Matteimi The Republic of San Marino: Historical and Artistic Guide to the City and the Castles, 2011, p. 23.
  11. ↑ From 1500 to beginning 1800, Napoleon in San Marino. Sanmarinosite.com. Archivo del original create le 18 de maio 2009. Recuperate le 17 de augusto 2026.
  12. ↑ Histoire abrégée des traités de paix entre les puissances de l'Europe depuis la Paix de Westphalie, Christophe-Guillaume Koch, ed., Paris, 1817, vol. V, p. 19.
  13. ↑ Convention of Good Neighbourship between Italy and San Marino, signed at Turin, 22 March 1862. Oxford Public International Law.
  14. ↑ San Marino. United States Diplomatic History. U.S. Department of State.
  15. ↑ Irving Wallace, The Book of Lists 3
  16. ↑ San Marino e la Prima Guerra Mondiale. Educazione.sm.
  17. ↑ World Wars and Fascism in San Marino. San Marino Site Turismo (13 de octobre 2014).
  18. ↑ Gales Scatter Nazi Channel Fleets; Italians Thrust Deeper into Egypt (9/18/40). 209.157.64.200 (18 de septembre 2010). Archivo del original create le 24 de februario 2013. Recuperate le 17 de augusto 2026.
  19. 1 2 Foreign Relations of the United States: Diplomatic Papers, 1944, Europe, Volume IV. (U.S.) Department of State (4 de julio 1944).
  20. ↑ Guerre Mondiali e Fascismo nella storia di San Marino. Sanmarinosite.com. Archivo del original create le 10 de april 2014. Recuperate le 17 de augusto 2026.
  21. ↑ San Marino (War Damage Claim) (7 de julio 1961). “"In February, 1952, the Government of San Marino agreed to limit their claim only to compensation for damage caused by the bombing on 26th June, 1944, as they considered—and still consider—that the damage which occurred after the bombardment on 26th June, 1944, was the responsibility of the German Armed Forces."”
  22. ↑ (23 de augusto 2006) State Formation and Radical Democracy in India. Taylor & Francis, 142. ISBN: 978-0-203-96774-4.
  23. ↑ (1999) From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms. Greenwood Publishing Group, 59. ISBN: 978-0-275-96151-0.
  24. ↑ Dizionario enciclopedico universale, 1997
  25. 1 2 3 4 "Population presente per citadinantia al 31 de julio 2025 - UPECEDS".
  26. ↑ Population presente in San Marino verso quota 35 milles, in leve augmento le immigrantes
  27. ↑ "Populo sanmarinese al estraniero al 31 de julio 2025 - UPECEDS".
  28. ↑ Patrono:Cita testo, sur le sito L'aménagement linguistique dans le monde
  29. ↑ "Testimonios de Jehovah in le mundo: San Marino".
  30. ↑ Calendario Atlante De Agostini 2013
Obtenite de “https://ia.wikipedia.org/w/index.php?title=San_Marino&oldid=698783”