close
Shko te përmbajtja

Peruja

Redakto lidhjet
Checked
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Republika e Perusë
República del Perú
Stema of Peruja
Stema
Motto: "Firme y feliz por la unión"
"I qëndrueshëm dhe i lumtur për bashkimin"
Anthem: "Himno Nacional del Perú"
Vendndodhja e Perusë në Amerikën e Jugut
Vendndodhja e Perusë në Amerikën e Jugut
KryeqytetiLima
12°03′S 77°02′W / 12.050°S 77.033°W / -12.050; -77.033
Largest citykryeqyteti
Official languagesSpanjishtja, keçua dhe aimara[1]
Etnonimisperuan, peruane
QeverisjaRepublikë presidenciale unitare
• Presidenti
José María Balcázar[2]
• Kryeministri
Luis Arroyo Sánchez[3]
LegjislaturaKongresi i Republikës
Establishment
• Shpallja e pavarësisë
28 korrik 1821
• Konsolidimi i pavarësisë
9 dhjetor 1824
• Kushtetuta aktuale
31 dhjetor 1993
Sipërfaqja
• Gjithsej
1,285,216[1] km2 (496,225 sq mi) (19)
• Ujë (%)
0.41
Popullsia
• 2025 estimate
32.768.614[1]
• Dendësia
25.5/km2 (66.0/sq mi)
GDP (PPP)2025 estimate
• Gjithsej
rreth $663,8 miliardë
• Per capita
$19.209[4]
GDP (nominal)2025 estimate
• Gjithsej
rreth $318,48 miliardë
• Per capita
$9.256[5]
HDI (2023)0.804[6]
very high (79)
MonedhaSoli peruan (PEN)
Zona kohoreUTC−5 (Ora e Perusë)
Formati i datësdd.mm.yyyy
Kodi telefonik+51
ISO 3166 codePE
TLD-ja e internetit.pe

Peruja, zyrtarisht Republika e Perusë,[a] është shtet që shtrihet në Perëndim të Amerikës Jugore. Në Veri kufizohet me Ekuadorin dhe Kolumbinë, në Lindje me Brazilin, në Jug-Lindje me Bolivinë, në Jug me Kilin, dhe në Perëndim ka dalje në Oqeanin Paqësor.

Historia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
BERJAYA
Peru
BERJAYA
Machu Picchu

Njësitë Administrative

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Territori i Perusë përbëhet nga 25 regjione (Spanjisht: regiones; njëjës: región). Regjionet pastaj ndahen në krahina. Peru ka në përgjithësi 180 krahina me rreth 1747 rrethe.

Krahina Lima që shtrihet në qendrën e bregdetit të Perusë është regjion i pavarur, në këtë krahinë gjendet edhe kryeqyteti Lima i quajtur Lima Metropolitana.

Më 2002 ndarja administrative e Perusë zyrtarisht bëhet në 24 departamente (spanjisht: departamentos). Por në praktikë përdoren termet për regjione.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Qeveria
  • Kryetari
  • Parlamenti
    • President: Luz Salgado
  • Ministria e Turizmit:Peruvian Tourism


BERJAYA Ky artikull me tematikë në lidhje me gjeografinë e Amerikës Jugore është një faqe cung. Ju mund të ndihmoni Wikipedia-n duke e përmirësuar atë.



  1. 1 2 3 "Peru Facts, Map, Population, GDP". The World Factbook (në anglisht). Marrë më 11 maj 2026.
  2. ↑ "Peru installs Jose Balcazar as interim president after Jeri ousted in political upheaval". Reuters (në anglisht). 19 shkurt 2026. Marrë më 11 maj 2026.
  3. ↑ "Petroperu to seek $2 billion in state-backed loans to sustain operations". Reuters (në anglisht). 11 maj 2026. Marrë më 11 maj 2026.
  4. ↑ "GDP per Capita, PPP (2025) - IMF". Worldometer (në anglisht). Marrë më 11 maj 2026.
  5. ↑ "Peru GDP (2025) - IMF". Binance Square (në anglisht). 5 janar 2026. Marrë më 11 maj 2026.
  6. ↑ "Human Development Index and its components" (PDF). UNDP Human Development Reports (në anglisht). Marrë më 11 maj 2026.
  1. ↑ spanjisht: República del Perúⓘ
Gabim citimi: Etiketat <ref> ekzistojnë për një grup të quajtur "lower-alpha", por nuk u gjet etiketa korresponduese <references group="lower-alpha"/>
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Peruja&oldid=3005233"