close
Pergi ke kandungan

England

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
England
Salib merah Santo George pada latar putih
Peta United Kingdom yang menonjolkan England
Lokasi England dalam United Kingdom
StatusSalah satu daripada empat negara yang membentuk United Kingdom
Ibu negara
dan bandar terbesar}
London
Bahasa serantau teriktirafBahasa Cornwall
Bahasa utamaBahasa Inggeris
PemerintahSebahagian daripada United Kingdom yang mengamalkan raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen
• Raja
Charles III
Andy Burnham
Badan perundanganParlimen United Kingdom
Pembentukan
• Penyatuan kerajaan-kerajaan Anglo-Saxon
abad ke-10
1 Mei 1707
Keluasan
• Jumlah
130,310 km2 (50,310 bt2)[1]
Populasi
• Perkiraan 2024
58620100
• Bancian penduduk tahun 2021
56490048
• Kepadatan
450/km2 (1,165.5/sq mi)
Mata wangPaun sterling (GBP)
Zon waktuUTC±0 (GMT)
• Musim panas (DST)
UTC+1 (BST)
Kod ISO 3166GB-ENG

England ialah salah satu daripada empat negara yang membentuk United Kingdom. England meliputi bahagian tengah dan selatan pulau Great Britain, serta beberapa pulau yang lebih kecil. England bersempadan darat dengan Scotland di utara dan Wales di barat. Ia dikelilingi oleh Laut Utara di timur, Selat Inggeris di selatan, Laut Celtic di barat daya dan Laut Ireland di barat. London, bandar terbesar England, juga merupakan ibu negara United Kingdom.

England mempunyai keluasan kira-kira 130,310 km² dan anggaran penduduk 58,620,100 orang pada pertengahan 2024, dengan kepadatan penduduk sekitar 450 orang bagi setiap kilometer persegi.[2][1] Sebahagian besar penduduk tinggal di kawasan bandar dan metropolitan, khususnya di London, Midlands Barat, Barat Laut, Yorkshire dan sepanjang koridor bandar di selatan serta tenggara. Bentuk muka buminya merangkumi kawasan tanah tinggi di utara dan barat, dataran rendah yang luas di tengah, timur dan selatan, serta pesisir yang panjang dan beraneka.

Wilayah ini dihuni sejak zaman prasejarah dan kemudian menjadi sebahagian daripada Britain Rom dari tahun 43 hingga awal abad ke-5. Selepas pengunduran pentadbiran Rom, beberapa kerajaan Anglo-Saxon berkembang dan secara beransur-ansur disatukan menjadi Kerajaan England pada abad ke-10. Penaklukan Norman pada 1066 mengubah struktur politik, pemilikan tanah dan budaya golongan pemerintah. England berkongsi raja dengan Scotland mulai 1603, sebelum kedua-dua kerajaan disatukan melalui Akta Kesatuan 1707 untuk membentuk Kerajaan Great Britain pada 1 Mei 1707.[3][4][5]

England tidak mempunyai parlimen atau kerajaan kebangsaan tersendiri yang diturunkan kuasa seperti Scotland, Wales dan Ireland Utara. Perkara yang terpakai khusus atau terutamanya kepada England biasanya ditangani oleh Kerajaan dan Parlimen United Kingdom, manakala sebahagian kuasa eksekutif diturunkan kepada Pihak Berkuasa London Raya, pihak berkuasa gabungan, datuk bandar wilayah dan kerajaan tempatan.[6][7] England memainkan peranan utama dalam kehidupan ekonomi, politik dan kebudayaan United Kingdom. Bahasa Inggeris, sistem common law, kesusasteraan, institusi saintifik, sukan serta tradisi politik yang berkembang di England telah memberikan pengaruh besar di peringkat antarabangsa.

Etimologi

[sunting | sunting sumber]

Nama England berasal daripada perkataan Inggeris Kuno Englaland, yang bermaksud "tanah orang Angle". Angle ialah salah satu kelompok Jermanik yang berhijrah ke Britain selepas berakhirnya pemerintahan Rom. Nama bagi tanah dan penduduknya berkembang daripada sebutan tersebut, walaupun proses pembentukan identiti bersama orang England berlangsung secara beransur-ansur dan tidak berpunca daripada satu kerajaan atau peristiwa tunggal.[8]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Prasejarah dan Britain Rom

[sunting | sunting sumber]
Bulatan batu besar Stonehenge di padang rumput
Stonehenge, sebuah kompleks monumen prasejarah di Wiltshire

Bukti arkeologi menunjukkan bahawa kawasan England telah didiami oleh manusia sejak zaman prasejarah. Peralihan kepada pertanian, pembangunan petempatan tetap dan penggunaan logam berlaku sepanjang zaman Neolitik, Gangsa dan Besi. Monumen seperti Stonehenge dan Avebury mencerminkan organisasi sosial serta amalan upacara masyarakat prasejarah, dan kini merupakan sebahagian daripada Tapak Warisan Dunia UNESCO.[3][9]

Tentera Rom menyerang Britain pada tahun 43 dan menakluki sebahagian besar kawasan yang kini menjadi England. Pemerintahan Rom memperkenalkan rangkaian jalan, bandar, vila, kubu, pentadbiran bertulis dan hubungan perdagangan yang lebih luas. Antara pusat pentingnya ialah Londinium atau London, Eboracum atau York dan Aquae Sulis atau Bath. Sistem pentadbiran Rom ditarik balik pada sekitar tahun 410, ketika Empayar Rom Barat berdepan tekanan politik dan ketenteraan yang semakin berat.[3]

Kerajaan Anglo-Saxon dan Zaman Pertengahan

[sunting | sunting sumber]

Selepas pengunduran Rom, penghijrahan dari Eropah utara dan pembentukan kerajaan Anglo-Saxon mengubah bahasa, petempatan dan kuasa politik di England. Agama Kristian berkembang semula mulai abad ke-6, sementara serangan dan penempatan Viking dari akhir abad ke-8 mewujudkan persaingan antara pemerintah Anglo-Saxon dan wilayah di bawah pengaruh Denmark. Penyatuan politik diperkukuh di bawah Æthelstan, yang mengambil alih York pada 927 hingga 928 dan memperluas kekuasaannya ke atas sebahagian besar Britain.[10]

Kemenangan William si Penakluk dalam Pertempuran Hastings pada 1066 memulakan pemerintahan Norman. Golongan pemerintah baharu membina istana, menyusun semula pemilikan tanah dan memperkenalkan pengaruh bahasa serta budaya Perancis Norman. Dalam abad-abad berikutnya, kuasa raja, bangsawan, gereja dan badan perwakilan berkembang melalui konflik dan rundingan. Magna Carta, yang dikeluarkan pada 1215, menyatakan secara bertulis prinsip bahawa raja dan kerajaannya tertakluk pada undang-undang, walaupun piagam asalnya terutama bertujuan melindungi hak golongan baron.[11] Perkembangan Parlimen, institusi kehakiman dan pentadbiran diraja pada Zaman Pertengahan kemudian menjadi unsur penting dalam pembentukan negara Britain.

Zaman moden awal dan kesatuan

[sunting | sunting sumber]

Pada abad ke-16, Reformasi Inggeris memutuskan hubungan institusi Gereja England dengan Paus di Rom. Beberapa akta Parlimen antara 1533 dan 1536, termasuk Akta Supremasi 1534, mengukuhkan kedudukan raja dalam gereja dan meningkatkan peranan Parlimen dalam urusan agama.[12] Persaingan agama, perebutan kuasa antara raja dengan Parlimen dan ketegangan dalam tiga kerajaan England, Scotland dan Ireland menyumbang kepada Perang Saudara England pada abad ke-17. Pemerintahan Charles I berakhir dengan hukuman mati terhadapnya, diikuti Komanwel, pemerintahan Oliver Cromwell dan pemulihan monarki pada 1660.[13]

Pada 1603, James VI dari Scotland mewarisi takhta England sebagai James I. Penyatuan Mahkota ini meletakkan England dan Scotland di bawah raja yang sama, tetapi kedua-duanya kekal sebagai kerajaan berasingan dengan parlimen dan undang-undang masing-masing.[4] Akta Kesatuan yang diluluskan oleh Parlimen England dan Scotland pada 1707 membentuk Kerajaan Great Britain mulai 1 Mei tahun itu. Dengan itu, Kerajaan England dan Parlimen England tidak lagi wujud sebagai negara berdaulat dan badan perundangan yang berasingan, tetapi England terus wujud sebagai sebuah negara dalam Great Britain dan kemudiannya United Kingdom.[5]

Perindustrian dan zaman kontemporari

[sunting | sunting sumber]

England menjadi salah satu pusat utama Revolusi Perindustrian. Perkembangan sistem kilang pada akhir abad ke-18, penggunaan arang batu dan kuasa wap, serta kemajuan dalam tekstil, besi, pengangkutan dan kejuruteraan mengubah pengeluaran dan mempercepat pertumbuhan bandar.[14] Bandar seperti Manchester, Birmingham, Liverpool, Leeds, Sheffield dan Newcastle upon Tyne berkembang sebagai pusat perindustrian, perdagangan dan pengangkutan, manakala London menjadi pusat politik, kewangan dan empayar Britain.

Abad ke-20 menyaksikan kesan dua perang dunia, penyusutan industri berat, pembentukan negara kebajikan dan perubahan sosial akibat penghijrahan dari bahagian lain United Kingdom, bekas jajahan serta negara Eropah. Perkhidmatan Kesihatan Negara ditubuhkan pada 1948 dan menyediakan rawatan tanpa bayaran ketika perkhidmatan diberikan.[15] Sejak akhir abad ke-20, ekonomi England semakin didominasi oleh perkhidmatan, walaupun pembuatan, pembinaan, pertanian, sains dan teknologi terus penting. Penurunan kuasa kepada London dan wilayah bandar lain pula telah mengubah sebahagian susunan pentadbiran England tanpa mewujudkan satu kerajaan England yang berasingan.

Geografi dan alam sekitar

[sunting | sunting sumber]

Bentuk muka bumi dan perairan

[sunting | sunting sumber]
Pemandangan gunung berbatu Scafell Pike dan lembah sekitarnya
Scafell Pike di Daerah Tasik, titik tertinggi England pada 978 m

England merangkumi sebahagian besar kawasan tengah dan selatan Great Britain. Ia turut merangkumi pulau-pulau seperti Pulau Wight dan Kepulauan Scilly. Selat Inggeris memisahkannya daripada benua Eropah, dengan jarak tersempit di Selat Dover. Pantainya terdiri daripada tebing kapur, muara, teluk, dataran pasang surut dan kawasan paya.

Kawasan utara dan barat umumnya lebih tinggi dan berbukit. Banjaran Pennine membentang melalui sebahagian England utara, sementara Daerah Tasik, Yorkshire Dales dan North York Moors mempunyai landskap glasier serta tanah tinggi. Scafell Pike di Daerah Tasik ialah titik tertinggi England pada 978 m.[16] Kawasan tengah, timur dan tenggara kebanyakannya terdiri daripada dataran rendah, lembah sungai dan bukit kapur. Sungai utama termasuk Thames, Severn, Trent, Mersey, Tyne dan Great Ouse.

Iklim

[sunting | sunting sumber]

England mengalami iklim lautan sederhana yang dipengaruhi Lautan Atlantik, arus laut dan angin baratan. Cuacanya boleh berubah dengan cepat antara hari, musim dan wilayah. Kawasan barat dan tanah tinggi biasanya lebih lembap serta berangin, manakala bahagian timur dan tenggara umumnya lebih kering dan mempunyai variasi suhu yang lebih besar. Perbezaan bentuk muka bumi, guna tanah dan jarak dari pantai menghasilkan variasi tempatan yang ketara.[17]

Alam sekitar dan kawasan terlindung

[sunting | sunting sumber]

Landskap England telah banyak diubah oleh pertanian, perbandaran, perindustrian dan rangkaian pengangkutan. Habitat penting termasuk hutan berdaun lebar, tanah pamah, tanah gambut, padang rumput kapur, tanah lembap, muara dan kawasan pesisir. Pemuliharaan dijalankan melalui taman negara, Landskap Negara yang dahulunya dikenali sebagai Kawasan Keindahan Alam Semula Jadi Luar Biasa, rizab alam semula jadi dan tapak yang dilindungi oleh undang-undang. Kerajaan melaporkan bahawa taman negara dan Landskap Negara bersama-sama meliputi hampir satu perempat daripada keluasan England.[18]

Politik, pemerintahan dan pentadbiran

[sunting | sunting sumber]

Kedudukan perlembagaan

[sunting | sunting sumber]
Istana Westminster dan Sungai Thames dilihat dari aras tinggi
Istana Westminster di London, tempat bersidangnya Parlimen United Kingdom

England ialah salah satu daripada empat negara yang membentuk United Kingdom. United Kingdom mengamalkan sistem raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen. Ketua negara ialah Raja Charles III, yang menaiki takhta pada 8 September 2022.[19] Ketua Kerajaan United Kingdom ialah Perdana Menteri Andy Burnham, yang memegang jawatan tersebut sejak 20 Julai 2026.[20] Kedua-dua jawatan itu merupakan institusi United Kingdom, bukannya jawatan berasingan bagi England.

Tidak seperti Scotland, Wales dan Ireland Utara, England tidak mempunyai parlimen atau kerajaan kebangsaan tersendiri yang diturunkan kuasa. Parlimen United Kingdom menggubal undang-undang bagi England dalam bidang yang di tempat lain mungkin berada di bawah badan perundangan yang diturunkan kuasa. England dan Wales juga membentuk satu bidang kuasa undang-undang bersama bagi kebanyakan undang-undang sivil dan jenayah, yang dikenali sebagai undang-undang England dan Wales.[6][7]

Perwakilan dan penurunan kuasa

[sunting | sunting sumber]

England diwakili dalam Dewan Rakyat United Kingdom melalui kawasan pilihan raya ahli tunggal. Semakan Sempadan 2023 memperuntukkan 543 daripada 650 kawasan Parlimen United Kingdom kepada England; sempadan baharu tersebut mula digunakan dalam pilihan raya umum 2024.[21] Ahli Parlimen yang dipilih di England mengambil bahagian dalam semua urusan Parlimen United Kingdom bersama-sama wakil Scotland, Wales dan Ireland Utara.

Penurunan kuasa dalam England tidak seragam. London mempunyai Pihak Berkuasa London Raya, Datuk Bandar London dan Perhimpunan London. Di beberapa wilayah bandar lain, pihak berkuasa gabungan yang dipimpin datuk bandar menjalankan fungsi seperti pengangkutan, pembangunan ekonomi, kemahiran dan perancangan strategik. Kuasa badan-badan ini terutama bersifat eksekutif dan pentadbiran, dan tidak setara dengan kuasa perundangan utama yang dimiliki institusi diturunkan kuasa di Scotland, Wales dan Ireland Utara.[7]

Wilayah dan kerajaan tempatan

[sunting | sunting sumber]

Kerajaan tempatan England mempunyai susunan yang berbeza-beza. Sesetengah kawasan menggunakan sistem dua peringkat yang terdiri daripada majlis kaunti dan majlis daerah, manakala kawasan lain ditadbir oleh pihak berkuasa kesatuan satu peringkat. London dibahagikan kepada borough London dan Bandar Raya London, sementara enam kaunti metropolitan mempunyai daerah metropolitan. Paroki sivil membentuk peringkat kerajaan komuniti di sebahagian, tetapi bukan seluruh, England.[6]

Pejabat Perangkaan Kebangsaan membahagikan England kepada sembilan wilayah sebagai peringkat subnasional tertinggi untuk tujuan statistik. Pejabat kerajaan wilayah yang pernah berkaitan dengannya dimansuhkan pada 2011, tetapi sempadan wilayah itu dikekalkan untuk statistik.[6] Angka dalam jadual berikut ialah anggaran pertengahan 2024; penduduk dibundarkan kepada ratus terdekat, manakala keluasan ditukarkan daripada hektar dan dibundarkan kepada kilometer persegi terdekat.[1][22]

Penduduk, keluasan dan kepadatan penduduk wilayah England, pertengahan 2024
Wilayah Kod GSS Penduduk Keluasan (km²) Kepadatan penduduk (orang/km²)
Timur Laut E12000001 2,760,700 8,581 320
Barat Laut E12000002 7,737,400 14,108 550
Yorkshire dan Humber E12000003 5,673,000 15,404 370
Midlands Timur E12000004 5,063,200 15,623 320
Midlands Barat E12000005 6,187,200 12,998 480
England Timur E12000006 6,576,300 19,116 340
London E12000007 9,089,700 1,572 5,780
Tenggara E12000008 9,642,900 19,072 510
Barat Daya E12000009 5,889,700 23,836 250

Demografi

[sunting | sunting sumber]

Penduduk dan petempatan

[sunting | sunting sumber]

Banci 2021 merekodkan 56,490,048 penduduk di England.[23] Anggaran pertengahan 2024 meningkat kepada 58,620,100 orang.[2] Penduduknya tertumpu di kawasan bandar, pinggir bandar dan koridor pengangkutan. London ialah bandar dan kawasan metropolitan terbesar, diikuti oleh rangkaian bandar besar seperti Birmingham, Manchester, Leeds, Liverpool, Sheffield, Bristol, Leicester, Nottingham dan Newcastle upon Tyne.

Corak petempatan berbeza antara kawasan perindustrian lama di Midlands dan utara, bandar pasaran serta kawasan luar bandar, bandar baharu pascaperang dan kawasan berpenduduk padat di tenggara. London mempunyai kepadatan wilayah yang jauh lebih tinggi daripada wilayah lain, sedangkan Barat Daya mempunyai kepadatan paling rendah antara sembilan wilayah statistik.[1]

Bahasa

[sunting | sunting sumber]

Bahasa Inggeris ialah bahasa utama dalam kehidupan awam, pendidikan, media dan kebanyakan urusan pentadbiran. United Kingdom tidak mempunyai bahasa rasmi yang ditetapkan secara umum oleh undang-undang, walaupun bahasa Inggeris menjadi bahasa utama melalui kebiasaan dan penggunaan.[24] Dalam Banci 2021, 90.8 peratus daripada penduduk England berumur tiga tahun ke atas, atau kira-kira 49.7 juta orang, menyatakan bahasa Inggeris sebagai bahasa utama mereka.[25] Pelbagai bahasa komuniti dan bahasa warisan turut digunakan, terutama di kawasan bandar yang mempunyai sejarah penghijrahan antarabangsa.

Bahasa Isyarat British diiktiraf melalui Akta Bahasa Isyarat British 2022 sebagai bahasa England, Wales dan Scotland.[26] Bahasa Cornwall, sebuah bahasa Celtic yang dihidupkan semula, digunakan oleh sebahagian masyarakat di Cornwall. Bahasa itu dilindungi di bawah Piagam Eropah untuk Bahasa Serantau atau Minoriti sejak 2002 dan diberikan pengiktirafan Bahagian III piagam tersebut pada 2026.[27]

Agama dan masyarakat

[sunting | sunting sumber]

England mempunyai sejarah Kristian yang panjang dan Gereja England merupakan gereja yang ditubuhkan oleh undang-undang.[28] Walau bagaimanapun, masyarakatnya semakin beraneka dari segi agama dan sebahagian besar penduduk tidak mengaitkan diri dengan mana-mana agama. Dalam Banci 2021, 46.3 peratus penduduk England menyatakan diri sebagai Kristian, menjadikannya kumpulan agama terbesar tetapi buat pertama kalinya kurang daripada separuh penduduk.[29] Islam, Hindu, Sikh, Yahudi dan Buddha turut mempunyai komuniti yang ketara, khususnya di bandar-bandar besar.

Masyarakat England dibentuk oleh penghijrahan selama berabad-abad, termasuk pergerakan dari Ireland, Eropah, Caribbean, Asia Selatan, Afrika dan bahagian lain dunia. Corak etnik, bahasa dan agama berbeza mengikut wilayah; London dan beberapa bandar utama merupakan kawasan yang paling pelbagai, sementara banyak kawasan luar bandar dan bandar kecil mempunyai komposisi yang berbeza.

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

England mempunyai ekonomi yang besar dan pelbagai, serta menyumbang bahagian terbesar daripada kegiatan ekonomi United Kingdom. Anggaran serantau sementara ONS bagi 2023 meletakkan keluaran dalam negara kasar England pada harga pasaran semasa sekitar £2.330 trilion, bersamaan £40,382 seorang. Angka tersebut ialah ukuran serantau pada harga semasa, bukannya keluaran negara berasingan atau ukuran pariti kuasa beli.[30]

Sektor perkhidmatan merangkumi kewangan, perkhidmatan profesional, peruncitan, teknologi maklumat, pendidikan, kesihatan, pengangkutan, pelancongan dan industri kreatif. London ialah pusat utama kewangan dan perkhidmatan perniagaan, manakala bandar-bandar lain membangunkan kepakaran dalam pembuatan, kejuruteraan, automotif, aeroangkasa, sains hayat, teknologi digital dan pendidikan tinggi. Pertanian menggunakan bahagian besar tanah luar bandar, dengan jenis tanaman dan penternakan berubah mengikut tanah, iklim dan pasaran.

Prestasi ekonomi tidak seragam antara wilayah. Pada 2023, London mempunyai KDNK per kapita tertinggi antara wilayah ITL1, sebanyak £69,077, sementara Timur Laut mencatat £28,583.[30] Perbezaan produktiviti, pendapatan, pemilikan rumah, kesihatan, kemahiran dan infrastruktur menjadi isu penting dalam dasar pembangunan wilayah. Dasar cukai, kewangan, perdagangan dan mata wang ditentukan pada peringkat United Kingdom; mata wang yang digunakan ialah paun sterling.

Sains dan teknologi

[sunting | sunting sumber]

Tradisi saintifik England berkembang melalui universiti, persatuan ilmiah, balai cerap, muzium, makmal awam dan penyelidikan perindustrian. Royal Society muncul daripada pertemuan cendekiawan di London dan Oxford pada pertengahan abad ke-17; mesyuarat pertamanya berlangsung di London pada 28 November 1660, sebelum pertubuhan itu diperbadankan melalui piagam diraja.[31] Tradisi tersebut merangkumi perkembangan dalam fizik, astronomi, biologi, perubatan, kejuruteraan dan pengkomputeran, serta berkait rapat dengan Revolusi Perindustrian dan pertumbuhan pendidikan tinggi.

Penyelidikan moden dijalankan oleh universiti, institusi kesihatan, makmal kerajaan, badan amal dan syarikat swasta. Data ONS bagi 2023 menunjukkan bahawa London, England Timur dan England Tenggara masing-masing mencatat nilai penyelidikan dan pembangunan perniagaan sebanyak £11.0 bilion, £9.7 bilion dan £8.5 bilion, menjadikan kawasan tenggara yang lebih luas tumpuan utama kegiatan penyelidikan perniagaan di United Kingdom.[32] Bandar dan kelompok penyelidikan di sekitar London, Oxford, Cambridge serta beberapa pusat perindustrian lain menghubungkan penyelidikan asas dengan sains hayat, teknologi digital, aeroangkasa, automotif dan pembuatan maju.

Infrastruktur dan perkhidmatan awam

[sunting | sunting sumber]

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]

England mempunyai rangkaian jalan raya, lebuh raya, kereta api, pelabuhan dan lapangan terbang yang padat. London menjadi hab utama rangkaian kereta api antara bandar dan mempunyai sistem pengangkutan awam yang luas, termasuk London Underground, London Overground, bas, trem dan perkhidmatan rel pinggir bandar. Di bandar-bandar lain, perkhidmatan pengangkutan awam disediakan oleh rangkaian bas, rel, trem atau metro ringan mengikut kawasan.

Rangkaian kereta api menghubungkan London dengan bandar utama seperti Birmingham, Manchester, Liverpool, Leeds, Sheffield, Bristol, Newcastle upon Tyne dan Southampton. Terowong Selat menghubungkan England dengan Perancis melalui perkhidmatan kereta api penumpang dan kargo. Jalan raya kekal sebagai kaedah perjalanan utama: pada 2024, 89 peratus kilometer penumpang di Great Britain dilakukan melalui jalan raya, manakala purata penduduk England membuat 922 perjalanan merentasi semua mod; bas ialah pengangkutan awam yang paling kerap digunakan.[33]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]

Pendidikan di England ditadbir melalui gabungan kerajaan pusat, pihak berkuasa tempatan, amanah akademi dan institusi pendidikan. Kanak-kanak biasanya mengikuti pendidikan rendah dan menengah sebelum mengambil kelayakan seperti GCSE, A-level, T Level atau latihan vokasional. Seseorang boleh meninggalkan sekolah pada penghujung tahun persekolahan ketika berumur 16 tahun, tetapi mesti meneruskan pendidikan, perantisan, atau pekerjaan dan kesukarelawanan yang digabungkan dengan latihan sambilan sehingga berumur 18 tahun.[34]

England mempunyai tradisi pendidikan tinggi yang panjang. Universiti Oxford ialah universiti tertua di dunia berbahasa Inggeris, manakala Universiti Cambridge diasaskan pada 1209.[35][36] Universiti yang ditubuhkan pada zaman perindustrian, abad ke-20 dan abad ke-21 pula membentuk rangkaian institusi penyelidikan serta pengajaran di seluruh negara. Pembiayaan, yuran dan pentadbiran pendidikan tinggi England berbeza daripada sistem di Scotland, Wales dan Ireland Utara.

Kesihatan

[sunting | sunting sumber]

Perkhidmatan kesihatan awam utama disediakan oleh Perkhidmatan Kesihatan Negara (NHS) di England, manakala badan NHS England mempunyai tanggungjawab penyeliaan dan perancangan tertentu dalam sistem tersebut. NHS ditubuhkan pada 1948 dengan prinsip menyediakan perkhidmatan kesihatan tanpa bayaran ketika rawatan diberikan.[15] Perkhidmatan meliputi penjagaan primer, hospital, kesihatan mental, ambulans dan rawatan komuniti. Kesihatan merupakan bidang yang diturunkan kuasa dalam United Kingdom, maka NHS England ditadbir secara berasingan daripada perkhidmatan kesihatan Scotland, Wales dan Ireland Utara.

Budaya

[sunting | sunting sumber]

Kesusasteraan, seni dan media

[sunting | sunting sumber]

Kesusasteraan England berkembang daripada karya Inggeris Kuno seperti Beowulf kepada karya Geoffrey Chaucer, William Shakespeare, John Milton, Jane Austen, Charles Dickens, George Eliot, Virginia Woolf dan ramai penulis moden. Tradisi teater dikaitkan rapat dengan Shakespeare dan teater London, manakala penerbitan, perpustakaan serta universiti membantu membentuk kehidupan intelektual negara.

Dalam seni visual, tokoh seperti J. M. W. Turner, John Constable dan Henry Moore mempunyai kedudukan penting. Muzik England merangkumi tradisi gereja dan rakyat, muzik klasik serta muzik popular. London dan bandar lain menjadi pusat penyiaran, filem, televisyen, teater, fesyen, reka bentuk dan industri kreatif yang juga beroperasi dalam konteks kebudayaan Britain yang lebih luas.

Warisan dan seni bina

[sunting | sunting sumber]

Warisan binaan England merangkumi tapak prasejarah, tinggalan Rom, gereja dan istana Zaman Pertengahan, rumah desa, bandar perindustrian serta seni bina moden. Tapak Warisan Dunia UNESCO di England termasuk Stonehenge, Avebury dan tapak berkaitan; Menara London; Katedral Canterbury, Biara Santo Augustine dan Gereja Santo Martin; Istana Westminster, Biara Westminster dan Gereja Santo Margaret; Greenwich Maritim; Ironbridge Gorge; Kilang Lembah Derwent; Saltaire; Landskap Perlombongan Cornwall dan Devon Barat; Daerah Tasik; dan Balai Cerap Jodrell Bank.[9] Sebahagian tapak merentasi sempadan pentadbiran atau diurus sebagai landskap budaya yang luas, maka senarai warisan tidak semestinya sepadan dengan pembahagian politik moden.

Sukan

[sunting | sunting sumber]

Bola sepak, kriket dan ragbi mempunyai hubungan sejarah yang sangat rapat dengan England. Persatuan Bola Sepak England ialah badan pentadbir bola sepak kebangsaan tertua, sementara pertandingan piala dan liga kebangsaan England merupakan antara yang terawal diwujudkan.[37] Kriket berkembang sebagai sukan tersusun di England sekurang-kurangnya sejak abad ke-17, manakala tradisi ragbi moden dikaitkan dengan bandar Rugby.[38][39]

England mempunyai pasukan kebangsaan tersendiri dalam bola sepak, kriket, ragbi dan beberapa sukan lain, serta bertanding secara berasingan dalam Sukan Komanwel. Dalam Sukan Olimpik, atlet dari England dipilih sebagai sebahagian daripada Team GB, yang diurus oleh Persatuan Olimpik British.[40] Bola sepak ialah sukan paling popular di England.[37] Liga Perdana Inggeris, Liga Bola Sepak Inggeris dan pertandingan piala domestik membentuk piramid pertandingan profesional. Stadium Wembley menjadi venue utama pasukan bola sepak England, manakala Lord's Cricket Ground, Stadium Twickenham dan Wimbledon mempunyai peranan penting dalam kriket, ragbi union dan tenis.

Simbol

[sunting | sunting sumber]

Bendera England ialah Salib Santo George, iaitu salib merah pada latar putih, dan diiktiraf oleh kerajaan United Kingdom sebagai bendera kebangsaan England.[41] Santo George secara tradisi dianggap santo penaung England. Mawar Tudor dan tiga ekor singa turut digunakan sebagai lambang sejarah atau sukan, tetapi kegunaan dan tarafnya berbeza mengikut institusi. Tiga singa England kini muncul pada suku pertama dan keempat Jata Diraja United Kingdom; jata itu ialah lambang Raja sebagai ketua negara, bukannya jata sebuah kerajaan England yang berasingan.[42]

God Save the King diterima secara konvensi sebagai lagu kebangsaan United Kingdom, tetapi tidak ditetapkan melalui undang-undang, dan England tidak mempunyai lagu kebangsaan tersendiri yang dipersetujui secara seragam.[43] Lagu seperti Jerusalem dan Land of Hope and Glory digunakan dalam konteks tertentu, termasuk sukan, tetapi pilihannya berbeza mengikut acara. Atas sebab itu, lagu kebangsaan dan cogan kata United Kingdom tidak disenaraikan sebagai simbol khusus England dalam kotak info.

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 3 4 2024 Mid-year population estimates: Total population in Kent (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Kent Analytics, Kent County Council. Ogos 2025. m/s. 3. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  2. 1 2 "England population mid-year estimate" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. 27 November 2025. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  3. 1 2 3 "England's Historic Periods" (dalam bahasa Inggeris). Historic England. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  4. 1 2 "Union of the Crowns" (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  5. 1 2 "Act of Union 1707" (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  6. 1 2 3 4 "England" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  7. 1 2 3 Torrance, David (21 Mei 2024). "Introduction to devolution in the United Kingdom" (dalam bahasa Inggeris). House of Commons Library. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  8. ↑ Foot, Sarah (2018). "Origins of the Kingdom of the English". Writing, Kingship and Power in Anglo-Saxon England (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  9. 1 2 "World Heritage List" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO World Heritage Centre. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  10. ↑ "Athelstan (r. 924–939)" (dalam bahasa Inggeris). The Royal Family. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  11. ↑ "Magna Carta" (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  12. ↑ "The Reformation" (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  13. ↑ "Overview of the Civil War" (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  14. ↑ "Proto Industry: Traditional Small Scale Industry" (dalam bahasa Inggeris). Historic England. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  15. 1 2 "Milestones of the NHS" (dalam bahasa Inggeris). NHS England. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  16. ↑ "A Guide to Scafell Pike" (dalam bahasa Inggeris). Ordnance Survey. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  17. ↑ "UK regional climates" (dalam bahasa Inggeris). Met Office. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  18. ↑ "Natural England action for people and nature ahead of COP28" (dalam bahasa Inggeris). Natural England. 29 November 2023. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  19. ↑ "The King" (dalam bahasa Inggeris). The Royal Family. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  20. ↑ "The Rt Hon Andy Burnham MP" (dalam bahasa Inggeris). GOV.UK. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  21. ↑ "2023 Review launched" (dalam bahasa Inggeris). Boundary Commission for England. 5 Januari 2021. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  22. ↑ "Names and codes for administrative geographies" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  23. ↑ "Population and household estimates, England and Wales: Census 2021, unrounded data" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. 2 November 2022. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  24. ↑ "British Sign Language Act 2022: Explanatory Notes, Legal background" (dalam bahasa Inggeris). The National Archives. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  25. ↑ "Language, England and Wales: Census 2021" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. 29 November 2022. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  26. ↑ "British Sign Language Act 2022: Territorial extent and application" (dalam bahasa Inggeris). The National Archives. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  27. ↑ "Cornish language officially granted Part III status" (dalam bahasa Inggeris). Cornwall Council. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  28. ↑ "Church of England: Disestablishment" (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. 30 Oktober 2025. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  29. ↑ "Religion, England and Wales: Census 2021" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. 29 November 2022. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  30. 1 2 "Regional economic activity by gross domestic product, UK: 1998 to 2023" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  31. ↑ "History of the Royal Society" (dalam bahasa Inggeris). Royal Society. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  32. ↑ "Business enterprise research and development, UK: 2023" (dalam bahasa Inggeris). Office for National Statistics. 11 Disember 2024. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  33. ↑ "Transport Statistics Great Britain: 2024 Summary" (dalam bahasa Inggeris). Department for Transport. 17 Disember 2025. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  34. ↑ "School leaving age" (dalam bahasa Inggeris). GOV.UK. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  35. ↑ "History of the University of Oxford" (dalam bahasa Inggeris). University of Oxford. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  36. ↑ "History of the University of Cambridge" (dalam bahasa Inggeris). University of Cambridge. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  37. 1 2 "Fan-Led Review of Football Governance: securing the game's future" (dalam bahasa Inggeris). Department for Digital, Culture, Media and Sport. 24 November 2021. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  38. ↑ "Early Cricket" (dalam bahasa Inggeris). International Cricket Council. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  39. ↑ "Rugby's history and ethos" (dalam bahasa Inggeris). World Rugby. 18 Februari 2021. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  40. ↑ "Governance" (dalam bahasa Inggeris). British Olympic Association. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  41. ↑ "Flying flags: a plain English guide" (dalam bahasa Inggeris). Department for Levelling Up, Housing and Communities. 20 Julai 2021. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  42. ↑ "Coats of Arms" (dalam bahasa Inggeris). The Royal Family. Dicapai pada 27 Julai 2026.
  43. ↑ "English National Anthem". Hansard (dalam bahasa Inggeris). UK Parliament. 13 Januari 2016. Dicapai pada 27 Julai 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=England&oldid=6912779"