Stenay
Stad in Frankrijk  | |||
|---|---|---|---|
.svg) | |||
  | |||
| Situering | |||
| Regio | Grand Est | ||
| Departement |  Meuse (55) | ||
| Arrondissement | Verdun | ||
| Kanton | Stenay | ||
| Intercommunalité | CC du Pays de Stenay et du Val Dunois[1] | ||
| Coördinaten | 49° 29′ NB, 5° 11′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 27,16 km² | ||
| Inwoners (1 januari 2023) |
2.403[2] (88 inw./km²) | ||
| Hoogte | 163 - 303 m | ||
| Burgemeester | Stéphane Perrin (2020-2026) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 55700 | ||
| INSEE-code gemeente | 55502 | ||
| Website | Officiële website | ||
| Foto's | |||
 | |||
| Gemeentehuis Hôtel de ville van Stenay | |||
| |||
Stenay is een plaats in Noord-Frankrijk, in Lotharingen, departement Meuse, aan de Maas, aan de rand van de Ardennen. De gemeente telde 2.403 inwoners op 1 januari 2023.[2]
De naam van de stad
[bewerken | brontekst bewerken]
Over de naam doen diverse legenden de ronde. Het wapenschild van de stad is zilver met een omhoogwijzende visgraat (^) in blauw, met daaronder een gewapende rechtopstaande gouden leeuw met geopende bek. In 1973 poneerde Gérard de Sède, de schrijver die de mythe van de schat van Rennes-le-Château populariseerde, de stelling dat Stenay is afgeleid van Sathenay/Sathanay; een directe verwijzing naar de duivel.[3] De staande figuur op het wapenschild zou dan ook geen leeuw zijn, maar de gehoornde Satan met bokkepoten. Stenay zou hiermee de stad van de Satan zijn. Deze stelling had al in de 19e eeuw opgeld gedaan, en toen in 1925 een nieuw stadhuis werd gebouwd, is op het gebeeldhouwde fronton het gezicht van de duivel afgebeeld.
Meer waarschijnlijk is de naam Stenay afgeleid van Setinius, dat weer afkomstig is van de Romeinse stad Setia (het latere Sezze), ten zuidoosten van Rome. Feitelijk is het zelfs nagenoeg onmogelijk dat de stad is genoemd naar Satan; dit is immers een Hebreeuws woord, dat met de bijbel door de christelijke wereld is verspreid. Het deel van het Romeinse Rijk waar Stenay ligt is pas in de 5e eeuw gekerstend; het is onlogisch dat een stad in 50 v.Chr. is genoemd naar een woord in een taal die niemand kende.
Ondanks dit houden de bewoners het Satan-verhaal levend, omdat het goed is voor het toerisme; de plaatselijke snoepwinkel verkoopt Crottes de Satan en de eremedaille van de stad wordt uitgegeven door de Confrérie des Diablotins de Stenay.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De plaats is ontstaan in de Romeinse tijd, rond 50 v.Chr. Het vroeg-middeleeuwse stadscentrum is goed bewaard gebleven. De stad is met name bekend door enkele theorieën rondom de heilige Dagobert II die in de stad begraven ligt.
De steen van Stenay
[bewerken | brontekst bewerken]In de crypte van koning Dagobert II, die in Stenay in 679 werd begraven, bevindt zich een steen waarop een kruis met gelijke armen, een visgraat (>) en de letters SRNPR staan. De visgraat (>) en de letters verwijzen naar het zogenoemde Satorvierkant, een matrix van 5 bij 5, waarin 5 woorden staan die in alle richtingen gelezen kunnen worden. Deze steen zou verwijzen naar de Priorij van Sion, een geheim genootschap dat in verband wordt gebracht met de Merovingen, koning Dagobert en Rennes le Château in de Pyreneeën.
Overgang naar Frankrijk
[bewerken | brontekst bewerken]Bij het Verdrag van Saint-Germain van 1641 tussen koning Lodewijk XIII van Frankrijk en hertog Karel IV van Lotharingen, tijdens de Dertigjarige Oorlog, deed de hertog afstand van de Clermontois en de daar onder vallende proosdijen Dun, Stenay en Jametz.
Nij het Verdrag van de Pyreneeën van 1959 herstelde Lodewijk XIV de titels en bezittingen van de prins Lodewijk II van Bourbon-Condé, die tussen 1654 en 1659 voor de Spanjaarden had gevochten. De geconfisqueerde regio Clermontois keerde terug naar de prins. Het verdrag bepaalde dat de hertog van Lotharingen het hertogdom Bar terugkreeg van Frankrijk.
Bij het uitwerking van voorgaande bij het Verdrag van Vincennes van 1661 tussen de hertog Karel IV van Lotharingen, en kardinaal Mazarin, handelend namens de koning Lodewijk XIV, werden de Clermontois, waaronder de proosdij van Stenay en Jametz, definitief aan Frankrijk afgestaan.
Eerste Wereldoorlog
[bewerken | brontekst bewerken]Tijdens de Eerste Wereldoorlog verbleef de Duitse kroonprins Wilhelm van september 1914 tot februari 1918 in het kasteel van de familie Verdier dat hij ingericht had als hoofdkwartier voor het leger waarvan hij bevelvoerder was.
Op 11 november 1918 is Stenay de laatste stad die door de geallieerden bevrijd werd voor het ingaan van de wapenstilstand. Hoewel reeds bekend was dat het staakt-het-vuren zou ingaan vanaf 11 uur die dag, werd de aanval toch nog ingezet door de 89e infanteriedivisie van het Amerikaanse leger. Hierbij vielen aan Amerikaanse zijde 365 slachtoffers waaronder een 60 tal doden voornamelijk door het Duitse artillerievuur. De bevelvoerende Generaal Wright gaf als reden voor de aanval dat zijn troepen die al lang verstoken waren van degelijk sanitair, dat in Stenay wel voorhanden zou zijn, zich niet behoorlijk zouden kunnen wassen indien Stenay in Duitse handen was gebleven na de wapenstilstand.[4][5]
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]De oppervlakte van Stenay bedraagt 27,16 vierkante kilometer. Op 1 januari 2023 was de bevolkingsdichtheid 88,5 inwoners per km².
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeente telt meerdere historische monumenten.
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal.[10]
- ↑ (fr) Stenay op de website Annuaire des Mairies et Villes
- 1 2 Populations de référence 2023.
- ↑ In La Race Fabuleuse, Extra-Terrestres Et Mythologie Mérovingienne, (1973), een boek waarin De Sède beweert dat de Merovingische koningen van buitenaardse afkomst zijn.
- ↑ BBC; The last soldiers to die in World War I
- ↑ Joseph E. Persico. Wright's stated reason for the attack was because "the division had been in the line a considerable period without proper bathing facilities, and since it was realized that if the enemy were permitted to stay in Stenay, our troops would be deprived of the probable bathing facilities there." World War I: Wasted Lives on Armistice Day, History Net
- ↑ (fr) Chapelle Saint-Lambert de Cervisy op de Base Mérimée van het plateforme ouverte du patrimoine
- ↑ (fr) Citadelle, actuellement Musée de la Bière op de Base Mérimée van het plateforme ouverte du patrimoine
- ↑ (fr) Musée de la Bière op Musées Meuse.fr
- ↑ (fr) Immeuble op de Base Mérimée van het plateforme ouverte du patrimoine
- ↑ (fr) Statistische informatie op de website van het Franse bureau voor statistiek INSEE, cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes"
· 
· 
