Astur-leonera

Astur-leonera[1] latinetiko hizkuntza bat da, gaur egun Kantabrian, Asturiasen, Leónen, Zamoran, Salamancan eta Extremadurako zenbait eskualdetan mintzatua.[1] Antzinako astur tribuaren lurraldean (ondoren Asturias eta Leongo erresumak izanen zirenak) latinaren bilakaeraren ondorioz sortu zen. Askotan, asturierarekin (bablea) nahasi ohi da, nahiz eta asturiera astur-leoneraren dialektoetariko bat den.
Astur-leoneraren dialekto nagusiak hauek dira:
- Asturiera (asturianu, bable) Asturiasko Printzerrian.
- Leonera (llionés) Leon eta Zamorako zenbait ingurutan.
- Mirandesa (lhengua mirandesa) Miranda do Douron (Portugal): han ofiziala da.
Halaber, ondoko biak astur-leoneraren eta gaztelaniaren arteko aldaerak dira:
- Extremadurera (estremeñu) Salamancako hegoaldean eta Extremadurako iparraldean hitz egiten den mintzaira, gaztelaniaren eragin handia duena.
- Montañesa edo kantabriera (montañés edo cántabru) Kantabriako mendebaldean, hori ere oso ahuldua.
Hiztun kopurua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ez dago astur-leoneraren barruan sartzen diren mintzairen hiztunen kopuruari buruzko datu zehatzik, Leonen, Kantabrian nahiz Extremaduran ez baita ikerketa estatistikorik egin. Hala ere, Asturiasko eta Miranda do Douroko datuak nahiko zehatzak dira.
| Izena | Hiztunak | % |
| Asturiera | 550.000 | 88,8 |
| Leonera | 55.000 | 8,9 |
| Mirandera | 15.000 | 2,3 |
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 astur-leonera « astur-leonera ». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Kontsulta data: 2026-02-09).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Eonaviegoa (galiziera-asturiera)
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Asturieraz) Asturiasko II. Ikerketa Soziolinguistikoa
