Бүген 2026 елның 31 май көне (Якшәмбе) – Вакыт 12:56 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (31 май)

Бөтендөнья сәламәтлек оешмасыда Бөтендөнья тәмәке тартмау көне, Көньяк Африка Җөмһүриятендә Җөмһүрият көне, һ.б.

Вакыйгалар

1902 — Икенче инглиз-бур сугышы тәмамлана.
2019 — Казан Халыкара аэропортына Габдулла Тукай исеме бирелә.

Туулар

1887 — Сәет Вахиди, тарихчы, археограф.
1913 — Мөхәммәт Садри, шагыйрь.
1934 — Миркасыйм Госманов, тарихчы, иске татар әдәбияты белгече.
1941 — Фәрит Хәбибуллин (1941-2007), татар җәмәгать эшлеклесе, Татар яшьләр театрының беренче мөдире һәм режиссеры.
1948 — Светлана Алексиевич, Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреаты.

Вафатлар

1809 — Йозеф Һайдн, австрияле композитор.
2011 — Мөнирә Булатова, татар җырчысы.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Нормабаш — Татарстан Республикасының Кукмара районына керә торган авыл. Авылга XVII йөзнең икенче яртысында − 1675 елларда нигез салына. 1920 елга кадәр Казан губернасының Мамадыш өязе Иске Юмья волостена керә. 1920 елдан ТАССРның Мамадыш кантонында. 1930 елның 10 августыннан — Кукмара, 1963 елның 1 февраленнән — Саба, 1965 елның 12 гыйнварыннан Кукмара районында. Хәзер Байлангар авыл җирлеге составында. XVIII йөз — XIX йөзнең беренче яртысында халкы дәүләт крәстияннәре катлавына керә. Бу чорда халкының төп шөгыле — игенчелек һәм терлекчелек була, шулай ук киез итек басу кәсепчелеге тарала. 1898 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, авылда мәктәп була. 1934 −1956 елларда колхоз кирпеч заводы эшли, ул күрше авылларда яшәүчеләр өчен дә продукция җитештерә. XX йөз башында авылда мәктәп, мәчет, тукыма ману йортлары, вак-төякләр белән сәүдә итүче ике кибет эшли. Нормабашта дүрт тапкыр мәчет салынуы билгеле.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Совет сугышчылары Асыйм Баляев һәм Ибраһим Беркутов 1943 елда Днепр елгасын кичкәндә күрсәткән батырлыклары өчен Советлар Берлеге Каһарманы исеменә лаек булалар.
1906 елның маенда Илмин авылы сабантуена дусты Хөсәен Ямашевка ияреп Уральскидан шәкерт Габдулла Тукаев килә.
Татар халык әкиятләрен җыючы һәм нәшер итүче Габор Балинт туган илендә гаяр эсперанточы буларак билгеле.
Кукурузник — Ан-2 очкычының рәсми булмаган исеме.
Стевиянең яфрагы шикәрдән 300 мәртәбә баллырак.
Шәймардан Ибраһимов — исеме Русия башкаласының бер урамына кушылган сирәк татарларның берсе.
Шаһимәрдән Ибраһимов — Русиянең Гарәбстандагы беренче консулы һәм Урта Азиядә беренче газет мөхәррире.
Китаплары иң укыла торган татар язучыларының берсе төзелештә электромонтажчы һөнәре буенча эшли.
Емельян Пугачев гаскәре Казанны яндырып китә, шәһәрдән Постау бистәсе белән Татар бистәсе генә исән кала.
Атаклы татар дин әһеле, галим, мәгърифәтченең укучысы беренче нугай әлифбасын төзи.
Россиянең Иркутск өлкәсенә керүче Суык Елга шәһәрендә 900гә якын татар яши.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Брахма (санскрит телендә: ब्रह्मा, IAST: Brahmā) — ул Һинд динендә барлыкка китерүче Ходай. Ул шулай ук Сваямбху (үзеннән туган) яки Вишну Ходаеның барлыкка китерүче аспекты буларак мәгълүм, Vāgīśa (Сөйләм Ходае), һәм дүрт Веданың барлыкка китерүчесе, һәрберсе аның авызларының берсеннән. Брахма Сарасвати Дэвиның ире һәм дүрт Кумарларның: Нараданың, Дакшаның, Маричиның һәм күп башкаларның атасы булып тора.

Брахма кайвакыт Ведик Ходай Праджапати белән ассоциацияләнә, ул шулай ук Веданатха (Ведалар Ходае), Гьянешвар (Белем Ходае), Чатурмукха (Дүрт Йөзле) Сваямбху (Үзеннән туган), Брахманараяна (ярым Брахма һәм ярым Вишну) буларак мәгълүм, һ.б., шулай ук ул Камага һәм Хираньягарбхага бәйле (Галәми йомырка). Ул күбрәк пост-Ведик Һинду эпосларында искә алына һәм Пурана риваятьләрендә. Эпосларда ул Пуруша белән берләштерелә. Гәрчә Брахма Брахма-Вишну-Шива Тримуртисының өлеше булса да, борынгы Һинду эпосларында башка Ходай һәм Алиһәләр өчлекләре искә алына, аларда Брахма булмаганнары да бар.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Сайланган cоңгы портал:	Мифология
Сайланган cоңгы исемлек:	Өлкәр сибелгән тупланышы йолдызлары исемлеге

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 627 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 115 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы