Ali Khamenei

Ali Khamenei
	Ali Khamenei
	;
Fødd	19. april 1939; Mashhad
Død	28. februar 2026 (86 år)
Statsborgar av	Det iranske imperiet, Iran
Religion	Islam
Yrke	faqih, politikar, omsetjar, skribent, lyrikar, geistleg
Utdanna ved	seminaret i Qom; Najaf Seminary; Hawza ‘Ilmiyya Khorasan
Mor	Khadija Mirdamadi
Far	Javad Khamenei
Ektefelle	Mansoureh Khojaste Bagherzadeh
Barn	Mojtaba Khamenei, Mostafa Khamenei, Masoud Khamenei, Meysam Khamenei, Boshra Khamenei, Hoda Khamenei
Alle verv	øvste leiar av Iran (1989–2026); medlem av Irans parlament (1980–1981); president av Iran (1981–1989); Commander-in-Chief of the Iranian Armed Forces (1989–2026); Chairman of the Expediency Discernment Council (1988–1989); Member of the Assembly of Experts (1983–1989); Tehran's Friday Prayer Imam (1980–2026) ;

Ali Khamenei (19. april 1939–28. februar 2026)^[1]^[2] var ein iransk sjiaislamsk leiar og politikar og statsoverhovud i Iran frå 1989 til 2026.^[3]

Khamenei vart med i den religiøse opposisjonsrørsla til Ruhollah Khomeini i 1962. Rørsla arbeidde for å fjerna sjah Muhammad Reza Pahlavi frå makta, og i perioden 1964–1978 vart Khamenei fengsla fleire gonger grunna denne verksemda. Under store delar av Iran-Irak-krigen hadde Khamenei ei leiande rolle for det iranske militæret. Som assisterande forsvarsminister var han med på å grunnleggja Den iranske revolusjonsgarden.^[3]^[4]

Då Khomeini døydde i 1989 vart Khamenei utnemnd til øvste leiar for Iran. Den iranske grunnlova vart då endra av di den religiøse rangen til Khamenei var for låg til at han etter den gjeldande grunnlova kunne utnemnast til stillinga.^[3]^[4]^[5]

I utanrikspolitikken har eit viktig emne for Khamenei vore det han kallar kamp mot vestleg imperialisme. Han har òg ved fleire høve kalla for at staten Israel skal fjernast.^[3]^[4]

Khomeini vart drepen i eit amerikansk-israelsk luftåtak 28. februar 2026.^[6]

Kjelder

↑ Abbas Al Lawati & Laura Smith-Spark. «Ayatollah Khamenei, who battled the US and Israel for decades as Iran’s supreme leader, has been killed» (på engelsk). CNN. Henta 1. mars 2026.
↑ Christine Svendsen & Eirik Wichstad. «Iran bekrefter: Ali Khamenei er død» (på norsk bokmål). NRK. Henta 1. mars 2026.
1 2 3 4 «ayatollah Ali Khamenei» i Store norske leksikon, snl.no.
1 2 3 «Iran: How Ayatollah Khamenei became its most powerful man». BBC News. 9. mars 2020. Henta 30. desember 2024.
↑ «Ali Khamenei» (på engelsk). Britannica. Henta 1. mars 2026.
↑ «Ali Khamenei er død» (på norsk bokmål). TV2. Henta 1. mars 2026.

Bakgrunnsstoff

Commons har multimedium som gjeld: Ali Khamenei

[1] Abbas Al Lawati & Laura Smith-Spark. «Ayatollah Khamenei, who battled the US and Israel for decades as Iran’s supreme leader, has been killed» (på engelsk). CNN. Henta 1. mars 2026.

[2] Christine Svendsen & Eirik Wichstad. «Iran bekrefter: Ali Khamenei er død» (på norsk bokmål). NRK. Henta 1. mars 2026.

[Snl-3] 1 2 3 4 «ayatollah Ali Khamenei» i Store norske leksikon, snl.no.

[BBC-4] 1 2 3 «Iran: How Ayatollah Khamenei became its most powerful man». BBC News. 9. mars 2020. Henta 30. desember 2024.

[5] «Ali Khamenei» (på engelsk). Britannica. Henta 1. mars 2026.

[6] «Ali Khamenei er død» (på norsk bokmål). TV2. Henta 1. mars 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]