Romanus van Subiaco

Heilige Romanus van Subiaco
Het leven van St. Benedictus, scène 4: De monnik Romanus kleedt de Heilige Benedictus, Il Sodoma, 1505-1508
Geboren	462-479
Gestorven	ca. 550 te Druyes-les-Belles-Fontaines
Naamdag	22 mei
Lijst van christelijke heiligen
Portaal    Christendom

Heilige Romanus van Subiaco (°462-479 – † ca. 550), ook bekend als de Heilige Romanus van Druyes, was een christelijke monnik en een vriend en leraar van de Heilige Benedictus. Hij wordt vereerd als heilige in de Rooms-Katholieke Kerk en de Oosters-Orthodoxe Kerk.

Biografie

Dialogi

In de Dialogi van paus Gregorius de Grote, geschreven in 593, kwam Romanus de Heilige Benedictus tegen terwijl deze op weg was naar de wildernis van Subiaco, waarna Romanus besloten heeft om hem te begeleiden. Romanus kleedde hem en bracht gedurende drie jaar voedsel naar de grot waar Benedictus als kluizenaar verbleef. Terwijl hij dit deed leefde hij in een nabijgelegen klooster onder de regel van abt Theodacus.

Vita Sancti Mauri

De Vita Sancti Mauri, geschreven ten vroegste na 604 door de Heilige Faustus van Cassino, vermeldt dat Romanus ook na Benedictus' kluizenaarsleven aan zijn zijde bleef in de abdij van Subiaco, tot diens vertrek naar Monte Cassino in 523. Volgens deze Vita zou Romanus later abt worden van een door hem gestichte klooster te Druyes, waar de Heilige Maurus bij hem in c. 543 op bezoek kwam, de dag voor de Heilige Benedictus zijn dood. Volgens de Benedictijnerhistoricus Beda Adlhoch zou Romanus pas ergens na 529 naar Gallië vertrokken zijn, waarschijnlijk op vraag uit Auxerre. De datum van de stichting van de abdij stelt hij als 538-540 zijnde.

Vita Sancti Romani

Het oudste en grootste deel van de Vita Sancti Romani werd pas in de 9de eeuw geschreven door abt Bovo van Sint-Remigius te Sens. Hierbij baseerde de auteur zich grotendeels op de twee eerder besproken werken, alsook op de contemporaine getuigen uit de regio. Bovo veronderstelde dat er wel lokale bronnen geschreven werden over Romanus, maar dat die verloren gingen bij de invallen van de Noormannen in West-Francië. Adlhoch stelt aan de hand van deze Vita dat Romanus niet veel ouder geweest zou zijn dan de Heilige Benedictus, tegen de bewering van Constantin Leclerk, die zijn geboortejaar als 462-463 duidde. Romanus' vertrek naar Gallië, die Bovo expliciet tijdens de Gotische Oorlog plaatste, wordt voorgesteld als een gebod van God om het kloosterleven ook daar te verspreiden. Op basis van hoe zijn afscheid wordt voorgesteld, stelt Adlhoch, samen met Henschenius, alhoewel deze kritischer staat tegenover de Vita, dat Romanus de leider was van het kloostergemeenschap te Subiaco tussen 523 en zijn vertrek naar Gallië. De Heilige Romanus stierf in Druyes en werd begraven in de basiliek die hij zelf gebouwd had, en die later aan hem zou worden toegewijd. Zowel Adlhoch als Leclerc plaatsen zijn dood rond 550.

Bisschop Romanus van Auxerre

Romanus van Subiaco wordt soms verward met de figuur van bisschop Romanus van Auxerre, een heilige en martelaar. Deze bisschop zou actief geweest zijn voor een periode van drie jaar (549-553), tussen het episcopaat van de Heilige Eleutherius en de Heilige Aetherius. Adlhoch stelt echter dat zijn episcopaat niet zo lang kon duren, en dus dat hij mogelijks al rond ca. 550 stierf. Hij voegt er echter aan toe dat het waarschijnlijker is dat de bisschop nooit heeft bestaan. De verwarring zou zijn ontstaan vanwege een translatie van het lichaam van Romanus van Subiaco naar Auxerre, waar hij mogelijks tijdelijk begraven werd tussen de bisschoppen.

Verering

• Romanus' naamdag valt op 22 mei.
• In Druyes zou tot minstens de late 9de eeuw een basiliek gestaan hebben die toegewijd was aan de Heilige Romanus. Volgens de Vita Sancti Romani zou deze door Romanus zelf zijn gebouwd, en werd hij daar oorspronkelijk begraven.
• De Heilige Romanus was een patroonheilige van de Abdij van Sint-Remigius te Sens, waarvan de abt Bovo zijn Vita schreef.

Iconografie

De Heilige Romanus wordt meestal afgebeeld in zijn relatie tot de Heilige Benedictus en diens hagiografie. Hierdoor draagt hij vaak een Benedictijnerhabijt en wordt hij zelden afzonderlijk afgebeeld. In deze scènes, waar hij Benedictus kleedt of voedt, wordt hij vaker voorgesteld als ouder zijnde. Bij het voeden heeft hij een mand met brood waaraan een touw is vastgebonden. Aan het touw, of in zijn handen, bevindt zich een bel die hij gebruikt heeft om Benedictus van zijn komst te laten weten.

Bronnen, noten en/of referenties

Noten

Referenties