close
Naar inhoud springen

Portaal:Mens & Maatschappij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Mens & Maatschappij
Het begrijpen van de samenleving, menselijk gedrag, culturen en maatschappelijke vraagstukken

De mens is...

...een intelligente primaat die in staat is over zichzelf na te denken en zich in anderen kan verplaatsen. Het kan technologieën ontwikkelen en nadenken over en oplossingen vinden voor economische en wetenschappelijke vraagstukken. De mens kan zijn leefomgeving veranderen, ten goede en ten kwade. Met dammen en dijken beheerst men de loop van het water. Met de bouw van huizen, die bij elkaar dorpen of steden vormen, weet de mens zich te beschermen tegen het klimaat. Landbouw zorgt voor de voedselproductie en met behulp van de geneeskunde kan men ziekten te boven te komen.

De maatschappij is...

...een samenleving, maar legt dan meer nadruk op de institutionele, ordenende aspecten: de staat en de staatsapparaten. Daarmee is het ook een meer territoriumgebonden begrip dan samenleving. In plaats van het afgeleide bijvoeglijk naamwoord maatschappelijk wordt vaak het synoniem sociaal gebruikt: maatschappelijke, of sociale, bewogenheid, onrust, klasse.

Hieronder staat een overzicht van portalen over deze thema's. Klik op een titel om naar een specifiek portaal te gaan.

Auto

Biodiesel is een type biobrandstof, een duurzame energiebron, die gemaakt wordt uit plantaardige olie of dierlijke olie of andere bronnen. Het wordt gemaakt door transesterificatie van vetzuren en vrije vetzuren uit de olie. Door de vetzuren te laten reageren met een alcohol (meestal methanol) ontstaan er esters (methylester in het geval van methanol) en als bijproduct glycerine. Het wordt vaak toegepast in een mengvorm met uit aardolie verkregen diesel. De benaming die men er aan geeft is dan B20 (bij 20 % bijmenging).

Toen Rudolf Diesel zijn eerste dieselmotor bouwde, was deze bedoeld voor olie geperst uit pinda's.

Lees verder ...


[bewerk]

Bestuurskunde

Lorenz von Stein
Lorenz von Stein

Lorenz von Stein (1815–1890) was een Duitse econoom en socioloog. Hij studeerde filosofie en rechtsgeleerdheid aan de universiteiten van Kiel, Parijs en Jena. Tussen 1846 en 1851 was hij docent in Kiel, maar hij werd ontslagen vanwege zijn pleidooien voor de onafhankelijkheid van Sleeswijk dat destijds deel uitmaakte van Denemarken en waarvan Kiel de hoofdstad is. Vanaf 1855 tot zijn pensioen in 1885 doceerde hij aan de Universiteit van Wenen. Zijn werk uit die periode geldt als de basis van de internationale bestuurskunde. Hij richtte zich ook op de economie van de overheid, en op sociologische aspecten van de economie. Zijn ideeën worden teruggevonden in het werk van Karl Marx, maar het is niet bekend of Marx zich heeft laten beïnvloeden door Von Stein.

Lees verder ...

Bier

Bieren uit de streek rond brussel
Bieren uit de streek rond brussel

Lambiek (ook lambik of lambic) is een streekbier uit de Zennevallei, waarin ook Brussel is gelegen, en vooral uit het Pajottenland ten zuidwesten van Brussel. Het wordt nu echter ook door enkele brouwerijen buiten deze streek gebrouwen namelijk in Ingelmunster, de Geuze St. Louis Lambic door Brouwerij Van Honsebrouck en te Bellegem de Geuze Jacobins door Brouwerij Bockor. Na een rechterlijk vonnis kregen ze ook het recht om de naam lambiek (lambic) te gebruiken.

Kenmerkend voor dit bier is dat het door spontane gisting met wilde gisten uit de buitenlucht ontstaat. Het wordt met gemoute gerst, ongemoute tarwe en veel oude hop gebrouwen en het gist in eikenhouten vaten. De naam lambiek is ofwel een verbastering van de naam van de gemeente Lembeek ofwel afkomstig van de gelijkenis van de brouwketel met de alambiek van jeneverstokers.

Lambiek is het oudste van de nog bestaande bieren en wellicht rond 1300 ontstaan. Uit een decreet van 1559 blijkt dat het toen al lang gebrouwen werd. Er wordt 500.000 hectoliter per jaar van gebrouwen, waarvan 200.000 hectoliter door brouwerij Belle-Vue van de InBev-groep. Lambiek kan puur van het vat gedronken worden, maar de meeste lambiek dient als grondstof voor geuze, kriekenlambiek of faro.

Lees verder ...

Christendom

Inmaculada Concepcion - (ca. 1630-1635), Francisco de Zurbarán, Museo del Prado
Inmaculada Concepcion - (ca. 1630-1635), Francisco de Zurbarán, Museo del Prado
Inmaculada Concepcion
(ca. 1630-1635), Francisco de Zurbarán, Prado

De Onbevlekte Ontvangenis van Maria is een dogma van de Katholieke Kerk dat met een hoogfeest gevierd wordt op 8 december, negen maanden voor het feest van de geboorte van Maria op 8 september. Het dogma bevestigt de bijzondere status van Maria door te stellen dat zij verwekt werd en ter wereld kwam zonder met de erfzonde te zijn bevlekt. Zij werd met een onbevlekte ziel ontvangen in de schoot van haar moeder, volgens de traditie Anna. Op haar ziel werd door God reeds tevoren de zuiverende werking van de toekomstige verlossing door haar Zoon Jezus Christus toegepast. Volgens de katholieke geloofsleer bracht de bijzondere uitverkiezing van Maria met zich mee dat zij de enige mens in heel de geschiedenis is wier ziel nooit met enige zonde bevlekt geweest is, zelfs dus niet met de erfzonde.

Lees verder ...


[bewerk]

Communisme

De opstand in de Poetilov-fabriek was een opstand in de Russische stad Sint-Petersburg (destijds Petrograd geheten) in maart 1919.

Het begon allemaal met Maria Spiridonova, een populaire sociaal-revolutionaire politica. Zij werd op 10 februari 1919 gearresteerd, samen met 210 partijgenoten. Ze werd opgesloten in een psychiatrische inrichting. Later wist zij te ontsnappen.

De reden voor haar aanhouding: zij bekritiseerde de terreur van de Tsjeka (politieke politie), en stelde de misstanden omtrent deze organisatie aan de kaak.

In maart 1919 braken er in Petrograd twee heftige arbeidersstakingen uit. De arbeiders waren woedend over de opsluiting van Spiridonova. Op 10 maart 1919 nam de algemene vergadering van arbeiders van de Poetilov-fabriek, in tegenwoordigheid van tienduizend deelnemers, een proclamatie aan.

Lees verder ...

Dagelijks leven

Een fluitketel op een gasfornuis
Een fluitketel op een gasfornuis

Een fluitketel is een gebruiksvoorwerp voor in de keuken dat men gebruikt voor het koken van water, bijvoorbeeld ter bereiding van thee of koffie.

De fluitketel bestaat uit een ketel met daaraan een vast handvat. Aan de voorkant zit een nek met een open gat aan het einde die rechtstreeks in verbinding staat met de binnenkant van de ketel. Hierdoor kan men het water in de ketel gieten. Op de nek past een losse dop, waarin een fluit is geïntegreerd. Nadat de fluitketel op een brandend fornuis is geplaatst en het water kookt gaat de fluit af, doordat er hete stoom doorheen geblazen wordt. Hierdoor weet men dat het water klaar voor gebruik is. Er bestaan ook fluitketels met een vaste, scharnierende dop die bediend kan worden door middel van een drukknopje in de handgreep.

Lees verder ...

Esoterie

Levitatie van een kind door hekserij -(1681)
Levitatie van een kind door hekserij -(1681)
Levitatie van een kind door hekserij
(1681)

Metafysische levitatie, of kortweg levitatie, is het veronderstelde bovennatuurlijke fenomeen van het omhoog zweven van voorwerpen of levende wezens. Er bestaat geen bewijs dat levitatie fysiek kan plaatsvinden, noch zijn er wetenschappelijke theorieën over de mogelijkheid tot fysieke levitatie. Meestal wordt de term in beperkte betekenis gebruikt en refereert dan aan de levitatie van het menselijk lichaam. Zowel oosterse mystici als moderne mediums gewagen van levitatie.

Gevallen van levitatie werden al in vroegere tijden gerapporteerd: heiligen, extatici, heksen en slachtoffers van bezetenheid zouden in een bijzondere bewustheidstoestand de zwaartekracht overwonnen hebben. J.J. von Görres (Die Christliche Mystik) spreekt van 72 leviterende heiligen, onder wie Franciscus van Assisi, Thomas van Aquino, Edmund, aartsbisschop van Canterbury, Savonarola, Ignatius van Loyola en vele anderen. Van hen werd gezegd dat ze geregeld op korte afstand boven de grond zweefden. Oliver Leroy geeft een gemiddelde aan van 50 cm (20 inches). In sommige gevallen werden grotere hoogten 'behaald'. Van Sint-Jozef van Copertino werden in de Acta Sanctorum tot 70 'vluchten' geregistreerd, waarbij hij in één geval in een boom vloog en daar op een dunne tak bleef zitten wiegen. Van Sint-Petrus van Alcantara werd volgens Görres eveneens gezegd dat hij soms hoog boven de bomen tussen vrolijk zingende vogels rondzweefde.

Lees verder ...

Eten en drinken

Dun plakje Fries roggebrood
Dun plakje Fries roggebrood

Roggebrood is een voedzaam product bereid uit gebakken deeg. Het deeg bestaat uit rogge, water, zout en enzymen. Een plakje roggebrood levert 15 % van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan voedingsvezels en ijzer op, bovendien helpt roggebrood door de grote hoeveelheid aanwezige vezels bij obstipatie.

Roggebrood wordt vooral gemaakt en gegeten in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. Vierkantjes roggebrood belegd met een stukje haring worden ook wel geserveerd als borrelhapjes.

Er zijn hoofdzakelijk twee soorten roggebrood: Fries en Brabants roggebrood. Fries roggebrood wordt van hoofdzakelijk gebroken roggekorrels gemaakt en Brabants roggebrood van gemalen rogge.

Lees verder ...

Europese Unie

BERJAYA
Legenda
 Huidige leden (donkerblauw)
 Potentiële kandidaten (grijsblauw)
 Lidmaatschap mogelijk (groen)
 Aanvraag ingediend (oranje)

De uitbreiding van de Europese Unie is een proces waarbij nieuwe staten toetreden tot de Europese Unie. Het proces begon met de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal door België, West-Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland in 1957. Sindsdien is de Europese Unie zeven keer uitgebreid en heeft het na de laatste uitbreiding in 2013 met Kroatië 28 lidstaten. In 2020 met de Brexit zijn er nu 27 lidstaten.

Om toe te kunnen treden tot de Europese Unie moet een land voldoen aan enkele economische en politieke voorwaarden die bekend staan als de Criteria van Kopenhagen. Enkele eisen zijn een stabiele democratische regering met respect voor wetten en de daarmee samenhangende vrijheden en instituten. Volgens het Verdrag van Maastricht moet elke lidstaat en het Europees Parlement er mee instemmen dat een nieuw land toetreed.

Lees verder ...


[bewerk]

Filosofie

Friedrich Nietzsche
Friedrich Nietzsche

Friedrich Nietzsche (1844–1900) is een beroemde en invloedrijke Duitse filosoof en filoloog. Tijdens zijn studie filologie raakte Nietzsche vertrouwd met de klassieke literatuur. In 1869 werd hij hoogleraar te Bazel.

Nietzsche werd sterk beïnvloed door de filosoof Arthur Schopenhauer, wiens metafysica van de Wil hij min of meer overnam, zij het dat hij er andere ethische consequenties aan verbond: waar Schopenhauer pleitte voor een ascetische 'apollinische' levenshouding, was Nietzsche juist een voorvechter van een 'dionysische' bevestiging van de levenswil. Dit strijdlustige concept werd belichaamd door de übermensch: het in de toekomst levende resultaat van de voortdurende bevestiging van de wil tot macht, die zich tot de huidige mens verhoudt zoals de huidige mens zich verhoudt tot een aap. Deze gedachte vond zijn bekendste uitdrukking in het poëtisch-profetische boek Also sprach Zarathustra.

De meeste deskundigen gaan ervanuit dat de geestelijke aftakeling, die hem de laatste tien jaar van zijn leven onproductief maakte, het gevolg was van syfilis. Recent onderzoek door Leonard Sax zoekt de oorzaak in een hersentumor in plaats van syfilis.

Lees verder ...

Geschiedenis

Herdenking 400 jaar van de Unie van Utrecht in 1979
Herdenking 400 jaar van de Unie van Utrecht in 1979

De Unie van Utrecht is een op 23 januari 1579 getekende overeenkomst tussen de gewesten Holland, Zeeland, Utrecht, Gelre en de Groningse Ommelanden. Later dat jaar sloten ook Overijssel, Landschap Drenthe en Friesland en de steden Groningen, Venlo, Antwerpen, Breda, Brussel, Brugge, Lier en Ieper zich bij de Unie aan.

Lees verder ...


[bewerk]

Islam

De boerka, burka of burqa (Arabisch : برقع) is een kledingstuk, dat vooral door (streng) islamitische vrouwen gedragen wordt. Een boerka bedekt het gehele lichaam.

De boerka is de Afghaanse variant van de chador. Bij de boerka zijn de ogen echter niet zichtbaar, dat in tegenstelling tot de chador die het gezicht wel vrij laat. De vrouw kijkt bij een boerka door een soort gaas, waardoor zij zelf wel kan kijken, maar niet bekeken kan worden.

Onder het bewind van de Taliban was het dragen van een boerka voor vrouwen in Afghanistan verplicht.

Lees verder ...

Belgisch koningshuis

Maria van Hohenzollern-Sigmaringen
Maria van Hohenzollern-Sigmaringen

Maria van Hohenzollern-Sigmaringen (1845–1912), Gravin van Vlaanderen, was aanvankelijk een Duitse maar door haar huwelijk later een Belgische prinses.

Zij was de jongste dochter van de laatste regerende vorst van Hohenzollern-Sigmaringen, Karel Anton en Josefine van Baden. Haar broer Karel, zou later koning van Roemenië worden, terwijl haar zus Stefanie Koningin van Portugal was.

Zelf trouwde ze op 25 april 1867 in Berlijn met de Belgische prins Filips, zoon van koning Leopold I, en jongere broer van de latere koning Leopold II. Na haar huwelijk, dat werd gearrangeerd door Koningin Victoria, de jongere nicht van Leopold I, vestigden prins Filips en zijn echtgenote zich als graaf en gravin van Vlaanderen, in Brussel.

De gravin was een verdienstelijke kunstenares. Zo legde zij zich vanaf 1868 toe op het maken van etsen. Een aantal van haar etsen werd tentoongesteld tijdens de Wereldtentoonstelling van 1893 in Chicago.

Lees verder ...

Nederlands koningshuis

Máxima Zorreguieta
Máxima Zorreguieta

Máxima Zorreguieta (1971), is de echtgenote van koning Willem-Alexander der Nederlanden. Zij is van Argentijnse komaf. Samen met Willem-Alexander heeft ze drie dochters, Amalia (2003), Alexia (2005) en Ariane (2007).

Kort nadat bekend werd dat de relatie met Willem-Alexander serieus was, kwam de Nederlandse pers erachter dat Máxima's vader, Jorge Zorreguieta, staatssecretaris van Landbouw was tijdens de militaire juntaregering, ook wel bekend als de "Vuile Oorlog", van Jorge Videla in Argentinië (april 1976 tot en met maart 1981), waarbij enkele duizenden tegenstanders van het militaire regime gedwongen verdwenen of in gevangenissen geïnterneerd werden. Willem-Alexander had in reactie daarop de pers naar een brief van oud-dictator Videla verwezen als bron van informatie.

Op 17 mei 2001, haar dertigste verjaardag, is Máxima Zorreguieta bij Koninklijk Besluit het Nederlanderschap verleend op grond van artikel 10 van de Rijkswet op het Nederlanderschap. Dit was noodzakelijk, omdat zij door haar huwelijk lid zou worden van het Koninklijk Huis en voor dit lidmaatschap het Nederlanderschap een vereiste is.

Lees verder ...

Kunst & Cultuur

Sergej Rachmaninov - (1923), collectie Universiteit van Washington
Sergej Rachmaninov - (1923), collectie Universiteit van Washington

Sergej Rachmaninov (1873–1943) was een Russisch componist, pianist en dirigent.

Sergej werd geboren op Landgoed Oneg in het district Novgorod. Muzikaal talent werd bij Rachmaninov reeds vroeg ontdekt. Zijn oudere neef Alexander Siloti, zelf een pianovirtuoos, introduceerde de twaalfjarige Rachmaninov bij Nikolaj Zverev, een conservatoriumdocent die begaafde jongelingen tot pupil nam om ze voor te bereiden op het conservatorium.

Lees verder ...


[bewerk]

Landbouw

Terrein van een veemarkt in Engeland
Terrein van een veemarkt in Engeland
Terrein van een veemarkt in Engeland

Een veemarkt is een markt waarop levend vee wordt verhandeld.

Omdat vee sinds de vroege oudheid een grote rol speelt in het leven van de mens, zijn veemarkten op bijna alle continenten te vinden. Het Forum Boarium in Rome, bijvoorbeeld, was een veemarkt en tal van steden in Nederland en België kennen pleinen met namen die naar de handel in vee verwijzen zoals "Veemarkt", "Beestenmarkt", "Koemarkt" of "Paardenmarkt"; voorbeelden zijn de pleinen Veemarkt te Amsterdam en Veemarkt te Kortrijk.

Lees verder ...

Luchtvaart

Bell 47 XH-13F
Bell 47 XH-13F

Een helikopter, wentelwiek of hefschroefvliegtuig is een vliegtuig met een (of twee) grote rotor(en) met een verticale as. Helikopters hebben ten opzichte van vliegtuigen het voordeel dat ze verticaal kunnen opstijgen en landen, in de lucht stil kunnen hangen en zelfs achteruit kunnen vliegen. Ze worden daarom bijvoorbeeld veel ingezet bij reddingsacties. Daarnaast zijn er ook militaire (vervoer van troepen en materieel) en civiele (passagiersvervoer over korte afstanden) toepassingen.

Werking

Door de hoofdrotorbladen te kantelen kan de hefkracht worden vergroot dan wel verkleind. Hierdoor gaat de helikopter naar boven of naar beneden.

Om voorover of achterover te hellen (zogenaamde pitch) of zijwaarts te hellen (zogenaamde roll) wordt de hoek van de hoofdrotorbladen tijdens het roteren cyclisch veranderd naargelang de positie. Om voorover te hellen bijvoorbeeld staan de bladen schuiner als ze zich aan de achterkant bevinden en minder schuin aan de voorkant. Hierdoor krijgt de rotor aan de achterkant meer opwaartse kracht, helt het toestel voorwaarts en vliegt het ook voorwaarts.

Om te voorkomen dat het vliegtuig gaat spinnen, hebben helikopters met 1 rotor een staartrotor. Deze staartrotor wordt ook gebruikt om de helikopter in de juiste richting te sturen. Helikopters met twee in tegengestelde richting draaiende rotoren, zoals de Chinook helikopter, hebben geen staartrotor nodig.

Lees verder ...


[bewerk]

Media

Het weer op teletekst - (1980)
Het weer op teletekst - (1980)

Teletekst is een oproepbare informatiebron via de televisie.

Het teletekstsignaal wordt met de normale televisie-uitzending meegestuurd in de beeldlijnen die buiten het normale beeld vallen. Bij slecht afgestelde televisietoestellen is dit wel eens te zien als steeds veranderende zwarte en witte puntjes aan de boven- of onderkant van het beeld. Dit signaal wordt door een ingebouwde decoder uit het ontvangstsignaal gefilterd, waarna de gebruiker de gewenste informatie via de afstandsbediening kan opzoeken. Ook kunnen hiermee de Nederlandstalige televisieprogramma's van ondertiteling voorzien worden (Teletekst-pagina 888).

De originele specificatie bepaalde dat een pagina geïdentificeerd werd met een eencijferig magazinenummer (1-8) en een tweecijferig paginanummer (00-99).

Lees verder ...


[bewerk]

Mode

Winkel van Prada in Milaan
Winkel van Prada in Milaan

Prada is een Italiaans modehuis dat gespecialiseerd is in luxegoederen voor mannen en vrouwen (kleding, lederen accessoires, schoenen en bagage). Het modehuis wordt gezien als een van de meest invloedrijke kledingontwerpers in de mode-industrie. Het merk staat gelijk aan weelderigheid en kwaliteit en wordt doorgaans gezien als statussymbool. Zoals vele andere luxemerken strijdt Prada tegen vervalsingen en verzekert het de klanten van authenticiteit in zijn officiële boetieks en webwinkel.

Het bedrijf werd in 1913 door Mario Prada opgericht. In 1978 erfde Miuccia Prada het bedrijf, dat op dat moment nog voornamelijk in lederwaren deed. Zij was degene die de overstap naar haute couture maakte.

Prada is een bekend modemerk en valt te vergelijken met merken als Christian Dior en Gucci. Prada heeft een eigen label ('PRADA') en een 'jeugdiger' label 'Miu Miu', vernoemd naar een bijnaam van Miuccia Prada.

Lees verder ...

Muziek

AFAS Dome in Antwerpen - 2026
AFAS Dome in Antwerpen - 2026

De AFAS Dome, beter bekend onder de oude naam Sportpaleis, in de Belgische stad Antwerpen is een multifunctionele evenementenhal waar verschillende evenementen, zoals concerten, sportbijeenkomsten, feesten en beurzen, worden georganiseerd. Het gebouw ligt in het district Merksem, terzijde van de Antwerpse ring. Oorspronkelijk was het gebouw voor sportwedstrijden (vooral baanwielrennen) bedoeld, maar die vinden er tegenwoordig nog maar weinig plaats.

De AFAS Dome is nu vooral bekend door grote optredens van artiesten als Clouseau, Marco Borsato en Milk Inc. Sinds 1985 vindt er ook jaarlijks de klassieke concertenreeks van de Night of the Proms plaats. Andere bekende evenementen in het Sportpaleis waren of zijn de Diamond Games, Nekkanacht en de Pop Poll De Luxe van Humo.

De zaal had 13.400 zitplaatsen en daarnaast nog een capaciteit op het middenplein van 1780 (zitplaatsen) tot 5000 (staanplaatsen) personen. De maximale capaciteit van het Sportpaleis was dus 18.400 plaatsen. Na een verbouwing in de zomermaanden van 2011, 2012 en 2013 is de huidige capaciteit ruim 23.000 personen. Daarmee is de wielerbaan verdwenen.

Lees verder ...

Openbaar vervoer

Elektrificatie van spoorlijnen in Nederland
Elektrificatie van spoorlijnen in Nederland

De elektrificatie van spoorlijnen in Nederland begon in 1908 met de Hofpleinlijn Rotterdam HofpleinScheveningen / Den Haag HS. Vanaf 1927 werden op grotere schaal spoorlijnen geëlektrificeerd. Eerst in het westen des lands, later in het midden en elders.

Na de Tweede Wereldoorlog werd een groot programma opgezet om het belangrijkste deel van het Nederlandse spoorwegnet onder de draad te brengen. Hiermee werd tevens een groot deel van de schade en achterstallig onderhoud als gevolg van de oorlogsjaren hersteld. Voorts was dit een belangrijk aspect van de modernisering in de jaren vijftig. In 1958, het jaar dat de grote elektrificatie werd afgesloten, reed ook de laatste stoomlocomotief. Op de overgebleven niet-geëlektrificeerde trajecten, alleen nog secundaire en grensbaanvakken, reden dieseltreinen.

Tussen 1960 en 2000 is een aantal baanvakken geëlektrificeerd, zodat er nu nog slechts een beperkt aantal diesellijnen resteert. Spoorlijnen, die vanaf de jaren 1970 worden aangelegd worden direct geëlektrificeerd.

Lees verder ...


[bewerk]

Politiek

United Nations Secretariat Building in New York
United Nations Secretariat Building in New York

De oprichting van de Verenigde Naties vond plaats op 26 juni 1945 in San Francisco, door de ondertekening van het handvest, dat op 24 oktober 1945 in werking trad. De VN bestond bij de oprichting uit slechts 80 leden. De voorloper van de VN was de Volkenbond, opgericht op 25 januari 1919 (eerste algemene vergadering op 10 januari 1920), die in 1946, dus na de oprichting van de Verenigde Naties, werd opgeheven.

Lees verder ...


[bewerk]

Psychologie

Tulpen van Jeff Koons in Bilbao
Tulpen van Jeff Koons in Bilbao
Tulpen van Jeff Koons

Creativiteit (lat. creatio = scheppen) is het vermogen om nieuwe en/of ongebruikelijke oplossingen voor bestaande problemen te vinden.

Creativiteit is in het algemeen een gedragsvorm die ontwikkelend en voortbrengend is.

Er zijn twee soorten creativiteit te onderscheiden, de individuele creativiteit is een door een individu geuite gedragsvorm, de groepscreativiteit is een door een organisatie, team of groep geuite gedragsvorm. De creativiteit komt meestal tot stand de interacties binnen en buiten de organisatie, team of groep.

De volgende stadia worden in het algemeen doorlopen:
1e. Probleemwaarneming
2e. Theoretiseren van het probleem
3e. Bedenken / zien van de oplossing
4e. Realiseren van de oplossing

Typerend voor deze laatste fase is de uitspraak creativiteit is 1% inspiratie en 99% transpiratie.

Lees verder ...


[bewerk]

Ridderorden

De Orde van de Gouden Ark is een internationale ridderorde die op 10 juli 1971 door prins Bernhard der Nederlanden werd gesticht. De orde richt zich op natuurbescherming en "strekt tot onderscheiding van hen, die zich bijzondere verdiensten hebben verworven voor het behoud van flora en fauna op aarde".

Prins Bernhard der Nederlanden was de eerste grootmeester van de orde. Tijdens zijn uitvaart droegen meerdere gasten, onder wie prins Philip van het Verenigd Koninkrijk, hun versierselen van de orde.

Het kleinood van de orde is een vijfarmig blauw geëmailleerd gouden kruis dat op een tweemaal zo breed wit geëmailleerd gouden kruis is gelegd. De armen van beide kruisen zijn van gelijke lengte. De vijf armen verbreden zich vanuit het midden en eindigen in twee punten.

Lees verder ...

Scouting

Scouting wil er zijn voor iedereen en om die reden bestaan al vele tientallen jaren initiatieven voor mensen met een handicap. Zowel binnen Scouting Nederland als Scouts en Gidsen Vlaanderen bestaan dergelijke initiatieven om scouting toegankelijk te maken voor jongeren met een handicap.

Deze Bijzondere Eisen-groeperingen of afdelingen heten in Nederland de Blauwe Vogels, in Vlaanderen gaat het om AKABE. Deze speltakken/takken tellen in Nederland zo'n 70 groepen, in Vlaanderen gaat het om zo'n 45 afdelingen.

In Nederland bestaat naast de Blauwe Vogels ook een aparte zelfstandige organisatie die zich inzet voor de doven en die nog maar in 2005 werd opgericht: Scouting Doven Nederland.

Sport

Team Brunel en MAPFRE VOR - (2014)
Team Brunel en MAPFRE VOR - (2014)

De The Ocean Race is een prestigieuze zeilwedstrijd om de wereld die elke drie jaar wordt gehouden. De race duurt meestal zo'n 8 maanden.

De eerste editie was in 1973-1974 en heette toen nog de Whitbread Round the World Race. De af te leggen route was telkens min of meer gelijk, maar in 2008 wordt voor het eerst ook Singapore en China aangedaan, vooral om commerciële redenen. Ook zijn vanaf de vorige editie havenraces toegevoegd zodat het publiek beter kennis kan maken met de race. De af te leggen route was tot de editie van 2008-2009 op hoofdlijnen hetzelfde. De race begon traditioneel in het najaar in Engeland, maar sinds 2005 wordt in Spanje gestart. De route gaat zuidwaarts door de Atlantische Oceaan naar het zuidelijkste puntje van Afrika en vandaar uit naar Australië over de Zuidelijke Oceaan. In deze oceaan komen de deelnemers doorgaans in confrontatie met de slechtst denkbare weerscondities, waar golven soms wel hoger dan 30 meter kunnen worden en windsnelheden kunnen oplopen tot 110 kilometer per uur. In 2008/2009 wordt echter voor het eerst vanuit Zuid-Afrika niet naar Oceanië maar naar Azië gevaren en dan door naar Zuid-Amerika. De boten gaat dan om Kaap Hoorn van waaruit ze terugkeren op de Atlantische Oceaan en via Noord-Amerika terug naar Europa gaan. De route betreft doorgaans zo'n 45.000 kilometer over open zee.

Samen met de Vendée Globe en de Global Challenge behoort de Volvo Ocean Race tot de drie meest vooraanstaande zeilavonturen.

Lees verder ...

Steden

Hengelo van boven gezien
Hengelo van boven gezien

Hengelo is een gemeente in de provincie Overijssel in de landstreek Twente. De gemeente telt circa 81.500 inwoners. De gemeente Hengelo maakt deel uit van het kaderwetgebied Regio Twente.

Hoewel uit archeologisch onderzoek is gebleken dat er op de plaats waar de gemeente zich nu bevindt al een paar duizend jaar bewoning is geweest, is de gemeente Hengelo pas ontstaan in 1802. Op dat moment bestond het dorp uit niet meer dan een honderdtal boerderijen en kleine landarbeidershuisjes. De gemeente begon pas te groeien tijdens de Industriële Revolutie van de negentiende eeuw. Aanvankelijk was er ook in Hengelo nog redelijk wat textielindustrie, maar waar deze zich in de loop van de eeuw steeds meer ging concentreren in Enschede, kwam in het Hengelose economisch leven de nadruk steeds meer te liggen op de technische industrie. Bij dit laatste speelde de familie Stork een grote rol. In 1859 vestigde C.T. Stork een fabriek voor Machineonderdelen in Hengelo. Na de komst van dit bedrijf volgde andere grote fabrieken als Hazemijer, Heemaf, Koninklijke Hollandse Zoutindustrie en Hollandse Signaalapparaten. Door deze ontwikkelingen groeide Hengelo bijzonder snel. Het vroegere dorp kreeg zelfs een stedelijk aanzien. In de Tweede Wereldoorlog werd Hengelo, vooral vanwege de strategische industrie die er gevestigd was, regelmatig gebombardeerd. Daarbij werd het centrum van de stad op 6 en 7 october 1944 zo goed als geheel vernietigd. Na de oorlog kreeg Hengelo het aanzien van een typische wederopbouwgemeente. Een van de opvallendste bouwwerken die de oorlog overleefde is de Rooms-katholieke basiliek uit 1890, gewijd aan de H. Lambertus.

Lees verder ...

Steden

Birmingham Council House en 103 Colmore Row
Birmingham Council House en 103 Colmore Row

Birmingham is een stad in het Verenigd Koninkrijk, in de regio West Midlands. De stad is na Londen de grootste stad van het land, en had in 2002 989.956 inwoners. In de hele metropool leven circa 2,6 miljoen mensen.

Birmingham was het centrum van de Britse metaalindustrie en van "the Black Country", zo genoemd naar de rokende fabrieksschoorstenen die zich hier concentreerden ten tijde van de industriële revolutie. Evenals andere steden uit de regio, zoals Wolverhampton, Dudley en Coventry, is Birmingham tegenwoordig een centrum voor de dienstverlenende sector, met futuristische hoogbouwkantoren. Hoe het gebied er vroeger uitzag is nog een beetje te zien in het Black Country Museum, dat een aantal authentieke huizen en ambachtelijke bedrijfjes toont.

Birmingham wordt vaak Brum genoemd (afgeleid van de oude naam Brummagem), en de inwoners heten Brummies. Het is een van de meest multiculturele steden van het Verenigd Koninkrijk. Een groot deel van de bevolking komt uit het Caraïbische gebied, uit het Indische subcontinent of uit Ierland.

Volgens de volkstelling van 2001 behoort 29,7 % van de inwoners tot een etnische minderheid. In Birmingham wonen na Jamaica de meeste Rastafaris ter wereld, en in de stad vindt ook de op-twee-na-grootste parade ter gelegenheid van St. Patrick's Day plaats (na Dublin en New York).

De stad wordt jaarlijks door miljoenen toeristen bezocht, en biedt na West End in Londen de beste gelegenheid van het land om inkopen te doen. Het ooit door reusachtige grauwe industriecomplexen gedomineerde stadsbeeld is in de laatste jaren aanzienlijk opgeknapt.

Sinds de jaren zeventig ontwikkelde Birmingham zich van industriestad tot centrum voor de dienstverlenende sector. Naast de luchthaven werd het National Exhibition Centre gebouwd, de grootste handelsbeurs van het land. In 1998 vond in Birmingham een G8-topontmoeting plaats, en in 1999 vond hier het wereldwijde IUGG-congres plaats.

Lees verder ...

Toerisme

Ruimtetoerist Mark Shuttleworth - (2002)
Ruimtetoerist Mark Shuttleworth - (2002)
Ruimtetoerist Mark Shuttleworth

Ruimtetoerisme is toerisme dat zich buiten de aardse atmosfeer begeeft. Tot nu toe waren er vijf ruimtetoeristen bereid om de fikse bedragen (ca. 20 miljoen dollar) die hiermee gemoeid zijn te betalen.

Het Britse bedrijf Virgin Galactic is van plan vanaf 2007 regelmatige vluchten tot buiten de atmosfeer (gedefinieerd als 100km hoogte) aan te bieden voor een bedrag van rond de 200.000 dollar. Hiermee wordt ruimtetoerisme bereikbaarder voor anderen dan de extreem rijken. Uiteindelijk moet een dergelijk uitstapje rond de 10.000 dollar gaan kosten om echt grote markten aan te boren.

Lees verder ...

Verpleegkunde

Twee voorgevulde insulinepennen met een naald er al opgeschroefd
Twee voorgevulde insulinepennen met een naald er al opgeschroefd

Een insulinepen wordt door diabetici gebruikt om insuline mee te injecteren.

Er zijn twee soorten insulinepennen: voorgevulde en navulbare. Beide bestaan uit een soort pen waarop een wegwerpnaaldje geschroefd kan worden. Verder heeft de pen een doseerknop om de dosis te regelen. Het verschil is dat een voorgevulde pen bij levering gevuld is met insuline. Wanneer de pen leeg is wordt deze weggegooid. Een hervulbare pen bevat een ampul met insuline die vervangen kan worden wanneer deze leeg is.

Insuline wordt altijd subcutaan (in het vet onder de huid) toegediend. De gebruikte naalden zijn dan ook vrij klein vergeleken met andere injectienaalden. Voordat de insulinepen ontwikkeld werd dienden diabetici hun insuline toe met een gewone injectiespuit.

Lees verder ...

Vlaamse politiek

Koningskwestie is de benaming voor het politiek conflict dat in België ontstond na de Tweede Wereldoorlog over de terugkeer op de troon van koning Leopold III.

Reeds voor de Tweede Wereldoorlog leefde Leopold op gespannen voet met zijn regeringen. Hij verweet de regeringspolitici van de jaren '30 dat ministers elkaar in hoog tempo aflosten en dat ze in de greep waren van partijen en vakbonden, dat wil zeggen niet-constitutionele instellingen, waardoor politiek slechts een compromis van materiële belangen was geworden, in plaats van het algemeen belang te dienen. Hij zag het als zijn grondwettelijke plicht daartegen in te gaan.

Lees verder ...

Vlaggen en wapens

Wapen van Liechtenstein
Wapen van Liechtenstein

Het wapen van Liechtenstein is zowel het symbool van de staat Liechtenstein als van het vorstenhuis Liechtenstein en in die laatste hoedanigheid bekend als het wapen van het Prinselijke Huis van Liechtenstein. Men kan onderscheid maken tussen het grote wapen en het kleine wapen: het kleine wapen is het geel-rode hartschild in het midden van het grote wapen.

Het wapen bestaat uit een schild op een wapenmantel onder een kroon. Het schild bestaat uit vier kwartieren en een tussenstuk aan de onderkant. De elementen die daar getoond worden verwijzen naar gebieden die ooit aan het Huis Liechtenstein behoorden. Tevens bevat het schild een geel-rood hartschild, dat het stamschild van het Huis Liechtenstein is.

Lees verder ...

Vrijmetselarij

Raden Saleh, de eerste Javaanse vrijmetselaar - (ca. 1872), Woodbury & Page
Raden Saleh, de eerste Javaanse vrijmetselaar - (ca. 1872), Woodbury & Page

Tussen 1762 en 1962 was de vrijmetselarij in Nederlands-Indië aanwezig en later in Indonesië. Met initieel een sociale en charitatieve doelstelling speelden de loges tijdens hun bestaan een rol in het sociale leven en het educatieve beleid in Nederlands-Indië.

De eerste vrijmetselaarsloge 'La Choisie" werd in 1762 opgericht door Jacobus Cornelis Mattheus Radermacher (1741-1783) in Batavia, het huidige Jakarta. De Nederlandse Grootloge stelde in 1798 Nicolaus Engelhard, gouverneur van de Noordoostkust van Java, aan als Gedeputeerd Grootmeester voor Indië. In 1836 werd de Javaanse edelman en kunstschilder Raden Sarief Bastaman Saleh als eerste autochtoon ingewijd in de loge 'Eendracht Maakt Macht" te Den Haag.

Na de Tweede Wereldoorlog werd op 27 december 1949 de onafhankelijke republiek Indonesië uitgeroepen. De vrijmetselarij werd in eerste instantie ongemoeid gelaten, en op 7 mei 1955 werd zelfs een Indonesische grootloge in het leven geroepen, Timur Agung Indonesia. Op 27 februari 1961 vaardigde de Indonesische overheid echter een algeheel verbod uit op activiteiten rondom de vrijmetselarij en op 9 maart 1961 doofde de laatste loge in Indonesië de lichten.

Twee Indische loges zijn verhuisd naar Nederland: loge 'De Ster in het Oosten' naar Bilthoven en loge 'De Vriendschap' naar Den Haag. Loge Sint Jan is heropgericht in Den Haag.

Lees verder ...

BERJAYA Subportalen van Mens & Maatschappij BERJAYA

Antropologie · Auto · Bestuurskunde · Bier · Christendom · Dagelijks leven · Esoterie · Eten en drinken · Filatelie · Film · Filosofie · Geschiedenis · Geneeskunde · Horror · Jazz · Jeugdliteratuur · Kunst & Cultuur · Landbouw · Literatuur · Luchtvaart · Media · Mode · Musical · Muziek · Onderwijs · Openbaar vervoer · Politiek · Psychologie · Religie · Rock · Scouting · Sport · Steden · Taal · Toerisme · Verpleegkunde · Vlaggen en wapens · Vrijmetselarij · Yoga

BERJAYA Portalen BERJAYA

Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws

Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie

Portaal van de week: Nieuw-Zeeland