Kerkleraar
De titel Kerkleraar of Kerklerares, Doctor Ecclesiae, is een eretitel in de Rooms-Katholieke Kerk die door het kerkelijk gezag in een uitdrukkelijke verklaring verleend wordt aan schrijvers en schrijfsters die uitmunten door hun heiligheid in levenswijze, hun getrouwheid aan de kerkelijke leer en hun grote geleerdheid.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De titel is ontstaan uit de verering van de vier westerse kerkvaders. Het was paus Bonifatius VIII die hun in 1295 de eretitel van kerkleraar verleende:
Paus Pius V voegde in de zestiende eeuw de drie oosterse hiërarchen toe. Deze groep zou, uitgebreid met de heilige Athanasius van Alexandrië in het Westen, vereerd worden als de vier oosterse kerkvaders:
- Johannes Chrysostomus 1568
- Basilius van Caesarea 1568
- Gregorius van Nazianze 1568
- Athanasius van Alexandrië
Na 1567
[bewerken | brontekst bewerken]Vanaf 1567 werden aan de lijst van kerkleraren door verschillende pausen de volgende heiligen toegevoegd:
| Paus | Jaar | Naam | Titel |
|---|---|---|---|
| 1567 | Thomas van Aquino | Doctor Angelicus | |
| Sixtus V | 1588 | Bonaventura | Doctor Seraphicus |
| Clemens XI | 1720 | Anselmus van Canterbury | Doctor Marianus |
| Innocentius XIII | 1722 | Isidorus van Sevilla | |
| Benedictus XIII | 1729 | Petrus Chrysologus | |
| Benedictus XIV | 1754 | Paus Leo I | Doctor unitatis Ecclesiae |
| Leo XII | 1828 | Petrus Damiani | |
| Pius VIII | 1830 | Bernardus van Clairvaux | Doctor Mellifluus |
| Pius IX | 1851 | Hilarius van Poitiers | |
| Pius IX | 1871 | Alfonsus van Liguori | Doctor zelantissimus |
| Pius IX | 1877 | Franciscus van Sales | Doctor caritatis |
| Leo XIII | 1882 | Cyrillus I van Alexandrië | Doctor Incarnationis |
| Leo XIII | 1883 | Cyrillus van Jeruzalem | |
| Leo XIII | 1883 | Johannes Damascenus | |
| Leo XIII | 1899 | Beda Venerabilis | Anglorum doctor |
| Benedictus XV | 1920 | Efrem de Syriër | |
| Pius XI | 1925 | Petrus Canisius | |
| Pius XI | 1926 | Johannes van het Kruis | Doctor mysticus |
| Pius XI | 1931 | Robertus Bellarminus | |
| Pius XI | 1931 | Albertus Magnus | Doctor universalis |
| Pius XII | 1946 | Antonius van Padua | Doctor Evangelicus |
| Johannes XXIII | 1959 | Laurentius van Brindisi | Doctor apostolicus |
| Paulus VI | 1970 | Theresia van Ávila | Doctor orationis |
| Paulus VI | 1970 | Catharina van Siena | |
| Joannes Paulus II | 1997 | Theresia van Lisieux | Doctor amoris |
| Benedictus XVI | 2012 | Johannes van Ávila | |
| Benedictus XVI | 2012 | Hildegard van Bingen | |
| Franciscus | 2015 | Gregorius van Narek | |
| Franciscus | 2022 | Ireneüs van Lyon | Doctor unitatis |
| Leo XIV | 2025 | John Newman | |
kerklerares
[bewerken | brontekst bewerken]Op initiatief van paus Paulus VI werden in 1970 de eerste vrouwen tot kerklerares verklaard: Theresia van Ávila en Catharina van Siena. Nadien is de eretitel nog verleend aan Theresia van Lisieux 1997 en Hildegard van Bingen 2012, waarmee het aantal Kerkleraressen op vier kwam. De persoonlijke affectie van de pausen heeft ook een rol gespeeld bij enkele kerkleraarverklaringen. Zo werden Thomas van Aquino en Bonaventura kerkleraar verklaard door pausen die tot dezelfde kloosterorde behoorden als zij, tot de dominicanen en franciscanen. Met John kardinaal Newman kwam het aantal Kerkleraren en Kerkleraressen op 38.[1]
Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ St. John Henry Newman wordt Kerkleraar. KRO-NCRV. Geraadpleegd op 22 september 2025.
