Hantavirut
| A̱tohantavirut | |
|---|---|
| Khap Virut | |
| Sót: | Riboviria |
| Fam: | Orthornavirae |
| Á̱bun ngyei | |
| |
Hantavirut shyia̱ mami zwa nkyang na̱ cong ma̱ng zwán ji a̱ni. Á̱shyia̱ mi̱ng sa nang á̱ngyei Virut á̱ni. Ka̱ a̱bu na khap di̱n sa nang á̱ngyei jenut a̱ni a̱yet A̱tohantavirut a. Hantavirut kwa̱i a̱cyuang nyam a, nang á̱ngyei rodent a̱ni. Á̱tyia̱bishi ma meang ni̱ ba̱ shyia̱ ba ka̱ nang gu la ku a̱ya kyang nang nyam ji bya̱ virut ba a̱ni nswan, ku ji byan mi̱ng a̱ntyak ku bying, ku a̱ti̱mpyia̱ a̱ni. Ka̱ nang ba̱ shyia̱ ma̱ tsa ba ka, zwan ji nang ba kwak a̱ni ni̱ng khwut kpa̱sai ba, a̱wot ka̱ ba nwuo vam a̱tyiabishi, ba tyei zwan ji na bai suyang a̱ni. Zwán a̱ja yet Hemorajik Fiiva a̱cong ma̱ng Renal Sindrom a̱ni, ma̱ng Hantavirut Pulmonari Sindrom.
Zwan ji
[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]Hantavirut cong mi̱ng zwán ji bai suyang a̱ni. A̱ shyiat hantavirut ba mi̱ fam kwa̱imam a̱ta̱chyia̱ hu hwa, nang a̱byin USA(United State of America), ti̱tyan jyang mi̱ Africa, Asia, mi̱ng Yurope nshyia̱ a̱ni.
Hantavirut Pulmonari Sindrom(HPS).
HPS yet zwan ji tyei fwuong a̱khwu, a̱wot ji vwou a̱khwu hyiat a̱yin a̱ni ba. A̱tanka̱i virut a kwak zwan ji ni a̱ni shyia̱ a̱feang: Andet virut ma̱ng Sin Nomba virut. A̱lama zwan wu ni ni̱ng khwut mami sati 1 nat 8. A̱yaalama ba ni̱ng khan khwut a̱ni yet:
A̱YAALAMA
[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]Van, Shi̱nshiim, Kpeam a̱cyi̱ci̱p ma̱ sama̱ng a̱bwan a̱ti̱tak, dyang, a̱ma, ja̱n jyang mi̱ zankhwan ji, Laat swan, A̱lyia̱ ka tswot mi̱ng ca̱t a̱wot ka̱ tswot a̱kyai tswot hu, A̱sok na tyong a̱nsham ba, na̱ laat.
A̱ghyang a̱niet ni̱ng fak: A̱pyia̱ saat, Kwi vam, Cak weam vam, Kwoi, A̱lyia̱ bwuang, A̱khang, A̱fa kpeam.
Ka̱ nang bancyuang ndang a̱nsok na, na̱ shyia̱ ma̱ bolyia̱ ji a̱ni tyong, swan ji na tabat laat, a̱wot a̱sokhwot na̱ tung mi̱ bwuong fri̱ng hu. Mat a̱nya afa̱k a̱khwu nyia̱. Coot na bai ka̱ nang a̱ bok zwan ji ni ansham mami zwat 3 nat 6.
Hemorajik Fiiva a̱cong ma̱ng Renal Sindrom(HFRS)
HFRS yet zwan ji tyei fwuong a̱khwu, ja̱n jyang ji ni̱ng hyiat a̱yin a̱ngbam. A̱lama zwan wu ni ni̱ng khwut mami sati 1 nat 2.
A̱YAALAMA
[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]A̱yaalama ba ni̱ng khan khwut da kanyung a̱ni. A̱si̱bani nshyia̱ mami:
A̱pyia̱ saat ka̱ bang mi̱ cet a̱ni, A̱fa kpeam mi̱ng A̱ma kpeam, Shi̱nshiim/Cak weam vam, A̱lyia̱ bwuang, A̱gbi̱ri̱ng a̱ghyi, Cet cung a̱nsok hu na cyong, A̱nsok na ná tyong ba, Nnang a̱nsok wu na cak a̱wot a̱nsok na na̱ wai a̱kai vam hu, A̱buu ka na lak tam da̱ kanyung da̱ nyan anya a̱sakhwot nah tung mi̱ vam hu, A̱nsok na̱ shyia̱ man ntyak.
Coot na bai ka̱ nang a̱ bok zwan ji ni ansham mami zwat ma̱ da̱ da̱i.
