Teeteto
Vidu ankaŭ: Teaiteto| Θεαίτητος (417 a.K. - 369 a.K.) Historio de matematiko | ||
|---|---|---|
 Ilustraĵo el la verko Elementoj de Eŭklido: La ĉefa kontribuaĵo de Teeteto estis la ekzisto pri la neracionalaj nombroj.
| ||
| Persona informo | ||
| Θεαίτητος | ||
| Naskiĝo | 417 a.K. en Ateno, Antikva Grekio | |
| Morto | 369 a.K. en Ateno, Antikva Grekio | |
| Lingvoj | antikva greka vd | |
| Ŝtataneco | Antikva Ateno  vd
| |
| Profesio | ||
| Okupo | matematikisto filozofo vd
| |
| Laborkampo | matematiko vd
| |
| vd | Fonto: Vikidatumoj | |
Teeteto aŭ latine:Theaetetus estis greka matematikisto, geometro, filozofo kaj lernanto de Teodoro de Cireno kaj Platono. Al li oni atribuas la demonstradon kaj konstruadon de kvin regularaj poliedroj kaj la malkovron de du el ili: la okedron kaj la dudekedron. Li ankaŭ kontribuis por la teorio pri la neracionalaj nombroj. Li ankaŭ estis trejno-partnero en atletikaj kaj militaj ekzercoj de Sokrato, la filozofo kaj matematikisto Sokrato la Juna (425 a.K.) - 365 a.K., samnomulo de Sokrato, kiel Platono rakontas en sia dialogo Sofisto.
Biografio
[redakti | redakti fonton]
Teeteto de Ateno eble estis filo de Eŭfronio de la atena demo ("subdivido de la Atiko") Sunium, estis greka matematikisto. Liaj ĉefaj kontribuoj temis pri la neraciaj longoj, kiuj estis inkluditaj en 10-a Libro pri la Elementoj de Eŭklido kaj pruvante, ke ekzistas precize kvin regulaj konveksaj pluredroj. Amiko de Sokrato kaj Platono, li estis la centra rolulo en la samnoma sokrata dialogo de Platono.
Teeteto, kiel Platono, estis studento de la greka matematikisto Teodoro de Cireno. Kireno estis prospera greka kolonio ĉe la marbordo de Nordafriko, en kio nun estas Libio, ĉe la orienta fino de la Golfo de Sirto.
Teodoro esploris la teorion pri nemezureblaj kvantoj, kaj Teeteto daŭrigis tiujn studojn kun granda entuziasmo. Specife, li klasifikis diversajn formojn de neracionalaj nombroj laŭ la maniero kiel ili estas esprimitaj kiel kvadrataj radikoj. Ĉi tiu teorio estas prezentita tre detale en 10-a Libro pri la Elementoj de Eŭklido.
Teeteto estis unu el la malmultaj grekaj matematikistoj, kiuj fakte devenis de Ateno. La plej multaj grekaj matematikistoj de la antikveco venis de la multaj grekaj urboj disigitaj ĉirkaŭ la ionia marbordo, la Nigra Maro kaj la tuta mediteranea baseno.
Li evidente similis Sokraton pro la stumpeco de sia nazo kaj la ŝvelado de siaj okuloj. Ĉi tio kaj plejparto de tio, kio estas konata pri li, devenas de Platono, kiu nomis dialogon liaomaĝe, la Teeteto.
Li ŝajne mortis pro vundoj kaj disenterio survoje hejmen post batalado en atena batalo apud Korinto, nun supozeble okazinta en 369 a.K.; kelkaj akademiuloj argumentas alterne ke lia mortodato okazis ĉirkaŭ 391 a.K., la dato de pli frua batalo en Korinto.
La kratero Teeteto sur la Luno estas nomita laŭ li.
 | En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "Theaetetus (mathematician)" en la angla vikipedio (Q920912). En historio de la alilingva artikolo troveblas la kontribuantoj. |
