Alexis Clairaut
Alexis Claude Clairaut | |
|---|---|
 | |
| Doğum | 13 Mayıs 1713[1] Paris, Fransa |
| Ölüm | 17 Mayıs 1765 (52 yaşında) Paris, Fransa |
| Defin yeri | Paris Yeraltı Mezarlığı |
| Milliyet | Fransız |
| Vatandaşlık | Fransa |
| Tanınma nedeni | Clairaut teoremi Karma kısmi türevlerin eşitliği üzerine Clairaut teoremi Clairaut denklemi Clairaut bağıntısı Apsidal presesyon Théorie de la Lune Recherches sur différents points importants du système du Monde |
| Ödüller | Fellow of the Royal Society |
| Kariyeri | |
| Dalı | Matematik |
| Çalıştığı kurumlar | Fransız Bilimler Akademisi |
| Tez | Recherches sur les courbes a double courbure (1731) |
| Doktora öğrencileri | Pierre Charles Le Monnier |
| Diğer önemli öğrencileri | Patrick d'Arcy, Émilie du Châtelet |
Alexis Claude Clairaut (13 Mayıs 1713 - 17 Mayıs 1765), Fransız matematikçi. Jeodezi ve gök mekaniği üzerindeki çalışmalarıyla tanınır.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Clairaut Paris'te, Jean-Baptiste ve Catherine Clairaut'nun oğlu olarak dünyaya geldi. Babası bir matematikçiydi ve oğluna çok küçük yaşlarından itibaren sıkı bir matematik eğitimi verdi. Clairaut henüz 13 yaşındayken, kendi keşfettiği dört yeni eğri hakkında bir makale yazdı ve bu makaleyi Fransız Akademisi'ne (Académie Française) sundu. 16 yaşında çift-eğimli eğriler üzerine ayrıntılı bir çalışma yayımladı ve bu çalışma sayesinde 18 yaşında (1731) Fransız Bilimler Akademisi'ne (Académie des Sciences) kabul edildi. O zamana kadar Akademi'ye kabul edilen en genç üyeydi. Burada Pierre Louis Maupertuis'nin yanında çalışmaya başladı.
1736'da jeodezi araştırmaları için Maupertuis ile beraber bir İskandinavya gezisine çıkan Clairaut, Paris'e döndükten sonra Théorie de la Figure de la Terre (Dünya'nın Şeklinin Teorisi) adlı çalışmasını yayımladı (1743). Bu çalışmasında, daha önce Isaac Newton ve Christiaan Huygens tarafından dile getirilmiş olan, Dünya'nın kutuplardan basık bir küre şeklinde olduğu teorisini doğruladı. Yine aynı çalışmada, bugün Clairaut teoremi diye bilinen teoremi ilk kez kullandı. 1749'da ise Elements d'Algèbre (Cebirin Elemanları) adlı bir cebir kitabı yayımladı.
Daha sonra ilgisini astronomiye çeviren Clairaut, gök mekaniğinde "üç cisim problemi" olarak bilinen meşhur problemle ilgilenmeye başladı. Ay'ın yörüngesini inceleyerek, bu çok zor problem için yaklaşık bir çözüm geliştirdi ve bu çözümü 1752'de yayımladığı Théorie de la Lune (Ay'ın Teorisi) adlı çalışmada anlattı. 1759 yılında, kendi geliştirdiği teoriyi kullanarak, Halley kuyrukluyıldızının Güneş'e en yakın geçeceği tarihi bir aylık yanılma payıyla hesaplayabildi. Bu başarısı sayesinde büyük üne kavuştu ve St. Petersburg Akademisi tarafından ödüllendirildi.
Clairaut 1765'te Elements de Géometrie (Geometrinin Elemanları) adlı bir çalışma yayımladı ve aynı yıl içinde hastalanarak 52 yaşında hayata veda etti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Other dates have been proposed, such as 7 May, which Judson Knight and the Royal Society report. Here is a discussion and argument for 13 May. Courcelle, Olivier (17 Mart 2007). "13 mai 1713(1): Naissance de Clairaut". Chronologie de la vie de Clairaut (1713-1765) (Fransızca). 30 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2018.
