close
İçeriğe atla

Abdullah bin Ca'fer

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Abdullah bin Ca'fer
عبد الله بن جعفر
BERJAYA
Kişisel yaşamı
Doğumy. 622 veya 626
Abyssinia
Ölümy. 699 veya 702/704
Medine, Emevîler (günümüzde Suudi Arabistan)
Defin yeriBaki Mezarlığı, Medine
Eş(ler)
Çocuk(lar)
Ebeveyn(ler)İfade hatası: Tanınmayan "[" noktalama karakteri.
Tanınma nedeniSahabe
Akrabalar
Liste
Dini yaşamı
Dinİslam

Ebû Ca'fer Abdullāh bin Ca‘fer b. Ebî Tâlib el-Haşimi ( Arapça: عَبْدُ اللَّهِ ٱبْن جَعْفَر ٱبْن أَبِي طَالِب الْهَاشِمِي; y. 624 – (699 veya 702/704) İslam peygamberi Muhammed'in bir sahabesi ve akrabası, Ali'nin yeğeni, Muhammed bin Ebû Bekir'in üvey kardeşi ve Abdullah bin Muâviye'nin dedesidir.

Kerbelâ Olayı'nda bulunmamasına rağmen Ehl-i beyt'e sadıktı. Şöyle dediği rivayet edilir: "Allah iki oğluma (Evn ve Muhammed) bir şans verdi. Ben de orada olmalıydım. Eğer orada olsaydım, Hüseyin bin Ali için kendimi feda ederdim."[1] Richard Francis Burton'a göre, Araplar arasında en sempatik kişi olarak kabul edilir. Mezarı, Baki Mezarlığı'nda Akil bin Ebu Talib ve Ebu Sufyan bin el-Haris'in (Abdülmuttalib'in torunu) yakınındadır.[2]

BERJAYA
Baki'deki Abdullah bin Ca'fer'in mezarı

Abdullah bin Ca'fer, doğrudan Muhammed'den, ayrıca annesi Esma ve amcası Ali'den hadis rivayet etmiştir. Bu hadislerden yirmi üç tanesi Ahmed bin Hanbel'in Müsned'inde (I, 203-206) yer almıştır.[3]

Erken dönem

[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah, Cafer bin Ebu Talib ve Esma bint Umeys'in oğludur. 616 yılında Habeşistan'a hicret etmişlerdi ve Abdullah ile iki kardeşi orada doğmuştu.[4]:196 Abdullah, Habeşistan'da doğan ilk Müslümandır.[5] Abdullah'ın Habeşistan'da (günümüzde Etiyopya) doğumundan sonra, Aksum (Necaşi) Krallığı kralının da bir oğlu olmuştur. Hemen Abdullah bin Ca'fer'in anne ve babasına çocuklarının adını sordu. Adı öğrenince, Habeşistan kralı da ilk oğluna "Abdullah" adını verdi. Ayrıca, Habeşistan kralının oğlunun emzirme annesinin Esma bint Umeys olduğu da belirtilmektedir.[6] Abdullah'ın küçük kardeşi, İslam peygamberinin adını alan Müslüman tarihindeki ilk çocuk gibi görünmektedir.[7] Aile 628 yılında Arabistan'a dönmüş ve Medine'ye yerleşmiştir.[4]:196

Muhammed'in duası ve talimatı

[değiştir | kaynağı değiştir]

İbn Hacer'in rivayetine ek olarak, Ca'fer'in ölümünden 3 gün sonra Muhammed'in Esma'nın evine gittiği ve Ca'fer'in çocuklarını çağırdığı söylenir. Sonra her biri için şöyle dedi: "Muhammed'e gelince, o amcamız Ebu Talib'e benziyor. Abdullah'a gelince, hem görünüşüm hem de karakterim bakımından bana benziyor." Daha sonra Muhammed Abdullah'ın sağ elini tutmuş ve "Ey Allah'ım, Ca'fer'e ailesinden bir halef nasip et ve Abdullah'ı işlerinde bereketlendir" dedi ve bu yakarışı Yüce Allah'a üç kez tekrarlamıştır.[5][8] Muhammed, Ebu Talib'in oğulları Ca'fer, Akil ve Ali'ye çocuklarının kuzenleriyle evlenmelerini emretmiştir.[9]

Evlilik ve aile hayatı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ali özellikle kızlarının Ca'fer'in oğullarıyla evlenmesini arzu etmişti.[4]:299 Abdullah, Zeyneb'i istediğinde Ali kabul etmiştir.[10] Abdullah ve Zeynep'in iki çocuğu olmuştur.

Şeyh Muhammed Abbas Kummi'ye göre, Abdullah'ın farklı eşlerinden 20 oğlu vardı; bunlardan beşi Zeynep bint Ali'den olan çocuklarıdır. Pencap Üniversitesi'nin Daira-e-Maarif Islamia'sı (İslami Bilgi Çemberi) (sayfa 568-70, Cilt X), Zeynep'i Abdullah'ın oğlu Ali'nin Zeynep bint Ali aracılığıyla olan soyundan biri olarak tanımlar.[10]:31

Abdullah bin Ca'fer, Medine'nin en zengin insanlarından birisiydi ve "bahrü’l-cûd" yani "hayır denizi" olarak anılan bir hayırseverdir.[10]:35

Ali, 656 yılında halife olup Medine'den Kufe'ye taşındığında Zeynep ve Abdullah da ona katıldılar.[11]

Karısının Hüseyin bin Ali ile yolculuğu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Rivayet edildiğine göre Zeynep, Abdullah ile evlenmeden önce Kerbela yolculuğunu önceden görmüştü. Bu nedenle, evlilik görüşmeleri sırasında Abdullah'tan kardeşiyle birlikte oraya gitme izni alınmıştı.[12][13] Abdullah'ın Kerbelâ Olayı'nda bulunmamasının sebebinin ise görme bozukluğu olduğu söylenir. Sonuç olarak, yolculuğun ve savaşın zorluklarına dayanamamıştı.[10]:37 Hüseyin'in Kufe yolculuğunu bilen Abdullah bin Ca'fer'in karısı Zeynep, kocasından kardeşine eşlik etmek için izin istedi.[14] Kocasının endişesini fark ederek şunları söyledi:

Biliyorsun ki, 55 yıldır kardeşimle hiç ayrılmadık. Şimdi yaşlılık ve hayatımızın son dönemindeyiz. Eğer şimdi onu bırakırsam, vefat ettiği sırada vasiyetinde “Zeyneb, benden sonra Hüseyin için hem anne hem de kız kardeşsin” diyen annemin karşısına nasıl çıkacağım? Seninle kalmam farzdır, ama bu zamanda onunla gitmezsem, ayrılığa dayanamam.

Bunun üzerine Abdullah iznini verdmiş ve iki oğlunu da kader yolculuğuna göndermiştir.[15]

Abdullah aynı anda Leyla bint Mes'ud ile evliydi.[4]:300 'Nasab e Kureyş Sayfa-83' ve 'Jameerath ul Nasab, İbn Hazm sayfa 62' kitaplarından hareketle Leyla bint Mes'ud ibn Halid'in “ez-Zawja al-Thaniya (ikinci eş)” olduğu anlatılmaktadır. Bu evlilikten iki kızı (Ümmü Muhammed ve Ümmü Abiha) ve dört oğlu (Yahya, Harun, Salih ve Musa) olmuştur.[16]

Kariyeri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Muharebeler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Cemel Muharebesi'nin sonunda, Aişe'nin kardeşi Muhammed bin Ebû Bekir'in koruması altında Medine'ye dönüşünü emanet ederken, Ali'nin Aişe'ye 12.000 dirhem ödenmesini emrettiği rivayet edilir. Abdullah, miktarın az olduğunu düşünerek Aişe'ye daha büyük bir meblağ vermiştir.[17]:127 İbn A'sem El-Kûfî'ye göre, Sıffin Muharebesi'nde Abdullah, üvey kardeşi Muhammed bin Ebû Bekir ve kuzenleri Muhammed bin Hanefiyye ve Müslim bin Akil ile birlikte Ali bin Ebû Talib'in ordusunda piyadelere komuta etmiştir.[18][19]

Siyaset

[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdullah, İlk Fitne sırasında amcası Ali'nin önde gelen danışmanlarından birisidir. Medine'de cömertliği ve himayeciliğiyle tanınıyordu ve bu nedenle "bahrü’l-cûd" yani "hayır denizi" lakabını almıştı.[20] 661 yılında Ali'nin suikastından sonra Abdullah, kuzenleri Hasan ve Hüseyin ile birlikte cenaze törenini gerçekleştirmişlerdir. Cesedi yıkamışlar ve kurta olmadan üç elbise giydirerek gömülmeye hazırlamışlardır.[21]

Ali'nin hükümdarlığı sırasında, Abdullah Mısır ile ilgili idari kararlarda büyük ölçüde yer alıyordu. Ali, valisi Kays ibn Sa'd'ın gizlice Muaviye I'e biat ettiğine dair istihbarat raporları almıştır. Ali, izlenecek yol konusunda karar vermek için oğullarına ve Abdullah'a danıştı. Abdullah'ın tavsiyesi üzerine Ali, Kays'a Mısır halkından alenen biat istemesini ve reddedenlerle savaşmasını emreden bir mektup göndermiştir. Kays, Ali'ye daha ılımlı yaklaşımını savunan bir mektup yazmıştır.[22]

Abdullah daha sonra Ali'yi, Kays'ın yerine Mısır valisi olarak Muhammed bin Ebû Bekir'i atamaya ikna ettmştir. Kays'ın gerçekten Muaviye'ye taraf olmuş olması durumunda görevini teslim etmeyi reddedeceğini savunmuştur. Tarihçi Taberî daha sonra bunun kötü bir tavsiye olduğunu, çünkü deneyimli Kays'ın görevden alınmasının Ali'nin bölge üzerindeki kontrolünü zayıflattığını belirtir. Bu karar nihayetinde Emevilerin Mısır'ı fethine ve Muhammed bin Ebû Bekir'in ölümüne yol açmıştır.[17]:185–189 (VOL.XVI)

Abdullah ayrıca halk ile halife arasında aracı görevi de görüyordu. Bir keresinde Irak'taki bir köyün reisi Abdullah'tan davasını Ali'ye iletmesini istemiştir. Ali bu isteği kabul ettikten sonra, reis Abdullah'a ödül olarak 40.000 dirhem göndermeye çalışmıştır. Abdullah parayı reddetmiş ve iyi amellerini satmadığını açıklamıştır.[23]

Hüseyin için vizyonu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kerbelâ Olayı'nda iki oğlunun ölümünü bilen insanlar Abdullah'a taziyelerini sunarken, Mevlelilerinden biri (Ebu el-Lislas [bir sahabe]) şöyle dedi: "İşte Hüseyin bin Ali aracılığıyla karşılaştığımız ve başımıza gelen budur." Bunun üzerine Abdullah ona terliğiyle vurdu ve şöyle dedi: "İki oğlumun kardeşim ve kuzenimle birlikte öldürülmesinden memnunum. Allah'a yemin ederim ki, eğer onun yanında olsaydım, onunla birlikte öldürülmek için onu bırakmamayı tercih ederdim." Sonra kendisini teselli edenlerin dikkatini çekerek şöyle dedi: "Hayatı zorlaştıran Allah'a hamd olsun, Hüseyin bin Ali'yi kendi ellerimle teselli ettim, iki oğlum da onu teselli etti.[17] :177

Hüseyin'e Mektup

[değiştir | kaynağı değiştir]

İbn Haldun, Hicri 60-64 yılları arasında yazdığı II. cilt, 2. bölüm "Yazid-I"de, Abdullah'ın oğulları Evn ve Muhammed aracılığıyla Hüseyin'e bir mektup göndererek, "Allah aşkına geri dön. Öldürüleceğinden ve Ehl-i Beyt'in yok edileceğinden endişeleniyorum. Bunun sonucunda yeryüzünün ışığı sönecek, Müslümanlar için bir önder kalmayacak. Lütfen yolculukta acele etme, bu mektuptan sonra oraya ulaşacağım." diye rica ettiğini anlatır.[24] Daha sonra Yazid'in Mekke valisi Amr ibn Sa'id'e giderek, Hüseyin'e zararsız davranış garantisi veren, ona iyilik ve cömertlik gösteren bir mektup yazmasını istedi. "Mektubunda ona güven göster ve geri dönmesini rica et." Hüseyin de bu mektuba cevap vermiştir.[17]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Yahya bin Ömer - İsyana öncülük eden Abdullah bin Ca'fer'in soyundan gelen

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ↑ Shahin, Badr (2002). Lady Zaynab (İngilizce). Kum, İran: Ansariyan Publications. s. 82. ISBN 964-438-399-0.
  2. ↑ Burton, Sir Richard Francis (1893). Personal Narrative of a Pilgrimage to Al-Madinah & Meccah, Volume 2 (İngilizce). Birleşik Krallık: The Meccan Press, 3 Soho Square, London, W. s. 44.
  3. ↑ Fığlalı, Ethem Ruhi (1988). "Abdullah bin Ca'fer". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 89. Erişim tarihi: 19 Haziran 2026.
  4. 1 2 3 4 Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina. London: Ta-Ha Publishers.
  5. 1 2 Dr. Ayman Odaibat, Dr. Mona Borhan Ghazal (Al Refai) (3 Mart 2013). Virtuous Women In Mythology and Holy Books (English translation from Arabic) (İngilizce). Bloomington, Indiana: Author House. s. 189.
  6. ↑ Khan, Ashfaq Ahmed. Sakhawat Ka Darya the 5th series of books "Daur-e-Nabuwat kay bacchay (Children during Prophethood) (Urduca). Pakistan, UK, USA & Saudi Arab: Darus Salam (International publisher). s. 12.
  7. ↑ A. Hamid (Haziran 1995). "Jafar Ibn Abi Talib". The Fountain Magazine. 15 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2017.
  8. ↑ Faisal Shafeeq, Dr.Ali Muhammad As-Sallaabee (2001). The Noble Life of the Prophet (İngilizce). Birleşik Krallık: Kalamullah.com. ss. 1661-1662.
  9. ↑ Shaikh Abbas Borhany, Qazi Dr. (30 Haziran – 6 Temmuz 1994), "Syedah Zainab, Protector of the Renaissance of Karbala" (PDF), The Weekly Mag, Pakistan, ss. 5-6, 25 Şubat 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi18 Aralık 2017
  10. 1 2 3 4 Akbar Rizvi, Syed Ali (2007). Bibi Zainab (s.a) - Granddaughter of Prophet Muhammad (pbuh) (İngilizce). Karachi, Pakistan: Idara Tarveej-e-Uloom-e-Islamia. s. 30.
  11. ↑ Aalulbayt Global Information Center (2 Mart 2007). "Al-Sayeda Zainab (p.b.u.h.), the Greatest Women Messenger of Imam al-Hussain (p.b.u.h.) Revolution". Holy Karbala Net. 13 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2017.
  12. ↑ Nisar Ahmed Zainpuri, Akbar Asadi, Mehdi Raza’í (1951). Namoona-e-Sabr (Zainab) translation from Persian to Urdu (Farsça). Qum, Iran: Ansarian Publications. s. 60.
  13. ↑ Fatima Naqvi, Dr. Umme (December 2011). The Ultimate Sacrifice for Allah: Karbala (İngilizce). Nashriyat-e-Walayat-e-Elahia. s. 13.
  14. ↑ Shaikh Musa Muhammad (8 Ağustos 2009). "Lady Zaynab (Peace be Upon Her) - Ubaydullah Ibn Ziyad in Kufa". Al-Hassanain Com. 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2017.
  15. ↑ Bilgrami, M.H (1986). The Victory of Truth – The Life of Zaynab Binte Ali (İngilizce). Karachi, Pakistan: Zahra Publications. s. 82. ISBN 088059-151-X.
  16. ↑ Abbasi, Mehmood Ahmed (1962). Khilafat-e-Muawiya O Yazid (Urduca). Liaquatabad, Karaçi, Pakistan: Maktab-e-Mehmoodia. ss. 276-77.
  17. 1 2 3 4 I.K.A. Howard, Al-Tabari. The Caliphate of Yazid b. Mu'awiyah (İngilizce). New York: State University of New York Press. ss. 73-74 (Volume XIX).
  18. ↑ Asam Kufi, Ahmed bin Abu Muhammad bin Ali (2002). Tareekh-e-Asam Kufi (Urduca). Janazga, Mazang, Lahore, Pakistan: Ali publication. s. 278.
  19. ↑ Sallabi, Ali, al-Hasan ibn Ali, His Life and Times, s. 269
  20. ↑ Ibn Rashid, Mamar (May 2014). The Expeditions: An Early Biography of Muhammad (İngilizce). NY, USA: New York University Press. s. 316. online ref:
  21. ↑ Ibn Sad, Allama Abdullah al-Imadi. Tabqat Ibn Sad Vol-2 (Parts-3 & 4) (Urduca) (2003 bas.). Karachi Pakistan: Darul Ishaat. s. 192.
  22. ↑ Madelung, W. (1997). The Succession to Muḥammad: A Study of the Early CaliphateÜcretsiz kayıt gerekli. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-64696-3.
  23. ↑ Mufti Afzal Hoosen Elias, Shaykh Muhammad Yusuf Kandhelvi (Mart 2006). Hayat Us Sahaba - (English translation from Urdu) Volume 2 (İngilizce). Karaçi, Pakistan: Zem Zem, Publisher, Urdu Bazar. s. 282..
  24. ↑ Illabadi, Hakeem Ahmed Hussain. Tareekh-e-Ibn Khaldun by Nafees Academy (Urduca) (2003 bas.). Karaçi Pakistan. s. 522.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdullah_bin_Ca%27fer&oldid=37619925" sayfasından alınmıştır