close
Pumunta sa nilalaman

Pika

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Pika
Temporal range: Oligocene–Recent
[1]
BERJAYA
American Pika, (Ochotona princeps), in Sequoia National Park
Pag-uuring siyentipiko
Kaharian:
Animalia
Pilo:
Chordata
Klase:
Mammalia
Orden:
Lagomorpha
Pamilya:
Ochotonidae

Thomas, 1897
Henero:
Ochotona

Link, 1795
Type species
Ochotona minor
Link, 1795
(= Lepus dauuricus Pallas, 1776)

Ang pika ( /ˈpaɪkə/ PY-kə; lumang pagbabaybay pica) ay isang maliit na mamalyang may maiikling bisig at hita, mabilog na mga tainga, at maikli o walang buntot. Ang pangalang "pika" ay ginagamit sa kahit aling miyembro ng pamilyang Ochotonidae, isang pamilya ng mga hayop na napapaloob sa order ng mga lagomorphs, kung saan kasama rin ang mga Leporidae, ang uring kinabibilangan ng mga kuneho. Ang isang genus, ang Ochotona, ay kinikilalang kasama sa nasabing pamilya na naglalaman ng 30 species. Kilala din itong "whistling hare" dahil sa matinis nitong huni kapag nagmamadali itong magtago sa lungga. Sa Estados Unidos, ang pika ay karaniwang tinatawag na "coney", isang pangkalahatang tawag na maaari ding tumukoy sa mga kuneho at mga hyrax. Ang pangalang pika ay maaaring nanggaling sa salita mula sa mga wikang Tungus na "piika".

Tirahan

[baguhin | baguhin ang wikitext]
BERJAYA
Collared pika sa Hatcher Pass sa Alaska

Ang mga pika ay makikita sa mga lugar sa Asya, Hilagang Amerika at mga bahagi ng Silangangn Europa na malamig ang klima. Karamihan sa mga uri ay naninirahan sa mga mababatong bundok, kung saan naglulungga sila sa mga pagitan ng mga bato. May ilang uring katutubo sa mga steppes ang naghuhukay ng sarili nilang lungga. Sa kabundukan naman ng Eurasia, ang mga pika ay naninirahan sa mga lungga kasama ang mga snowfinch na doon din sa parehong lungga namumugad.

Katangian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
BERJAYA
Ochotona sp. fossils

Ang mga Pikas ay maliliit na mamalya, maikli ang mga biyas at hita at mabibilog ang tainga. Gaya ng mga kuneho, sila'y dumudumi ng maliliit na ipot na kulay luntian na muli nilang kinakain upang mas makakuha ng nutrisyon, bago nila ilabas muli ito bilang mga dumi na animoy butil. May ilang mga pika gaya ng collared pika na nag-iimbak ng mga patay na ibon sa kanilang lungga bilang pagkain sa panahon ng tag-lamig.

Ang mga hayop na ito'y kumakain ng maraming uri ng halaman gaya ng mga damo, lumot at iba pa. Kagaya ng ibang logamorphs, gumagamit sila ng mga inscisors at wala silang mga pangil.

Ang mga pika na nakatira sa mga batuhan ay mas kaunti pa sa lima ang anak di tulad ng mga uri na nag-huhukay ng kanilang lungga na mas marami ang nagiging anak. Marahil ito ay dahil sa mas maraming mapagkukunan ng pagkain ang mga pikang naghuhukay sa kanilang mga lugar panirahan. Ang mga pika ay nagpapasuso sa loob ng 25 hanggang 30 araw.

Mga Gawi

[baguhin | baguhin ang wikitext]
BERJAYA
Tambak ng mga dahong pinapatuyo sa mga bato para itago bilang pagkain. Lambak ng Gad, Snowbird Ski Resort sa Little Cottonwood Canyon, Utah
BERJAYA
Ang American pika may kagat-kagat na tuyong damo sa Sequoia National Park, CA

Ang mga pika ay aktibo sa araw. May mga uring nakatira sa mas matataas na lugar na higit na aktibo pag maliwanag. Pinakamasigla sila sa panahong pinakamalapit na ang tag-lamig. Hindi nagha-hibernate ang mga pika kaya't inuubos nila ang kanilang panahon sa tag-init sa pag-iimbak ng pagkain. Ang bawat isang uri ng pika na sa batuhan naninirahan ay may sariling dayamihan ng pagkain. Habang naglulungga, karaniwang nagsasalu-salo ang mga pika sa mga naitago nilang pagkain. Ang karamihan sa gawi at huni ng pika ay may kinalaman sa pagtatanggol ng kanilang dayamihan.

Ang mga Eurasian pikas ay karaniwang naninirahan ng pamipamilya at naghahati-hati sa gawaing pagkuha ng pagkain at pagbabantay ng lungga. Ang mga pika sa Hilagang Amerika ay karaniwang mag-isang namumuhay maliban na lamang kung panahon ng pagpaparami. 

Susog

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ Savage, RJG, & Long, MR (1986). Mammal Evolution: an illustrated guide. New York: Facts on File. pp. 128. ISBN 0-8160-1194-X.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  2. Guthrie, R.D.; Matthews, John V. Jr. (1971). "The Cape Deceit fauna—Early pleistocene mammalian assemblage from the Alaskan arctic". Quaternary Research. 1 (4): 474–510. doi:10.1016/0033-5894(71)90060-3. Nakuha noong April 13, 2014.
  3. Erbajeva, Margarita A.; Mead, Jim I.; Alexeeva, Nadezhda V.; Angelone, Chiara; Swift, Sandra L. (2011). "Taxonomic diversity of Late Cenozoic Asian and North American ochotonids (an overview)" (PDF). Palaeontologia Electronica. Society of Vertebrate Paleontology: 1–9. Nakuha noong April 13, 2014.
  4. Erbajeva, Margarita A.; Mead, Jim I.; Swift, Sandra L. (2003). "Evolution and development of Asian and North American ochotonids" (PDF). Occasional Papers in Earth Sciences No. 5. Palaeontology Program Government of the Yukon: 33–34. Nakuha noong April 13, 2014. 3rd INTERNATIONAL MAMMOTH CONFERENCE, 2003: PROGRAM AND ABSTRACTS, Edited by John E. Storer
  5. Rekovets, Leonid (2003). "Mammoth (Mammuthus primigenius) in the periglacial faunas of Ukraine" (PDF). Occasional Papers in Earth Sciences No. 5. Palaeontology Program Government of the Yukon: 130–131. Nakuha noong April 13, 2014. 3rd INTERNATIONAL MAMMOTH CONFERENCE, 2003: PROGRAM AND ABSTRACTS, Edited by John E. Storer
  6. "The Paleobiology Database. †Ochotona spanglei Shotwell 1956". Nakuha noong April 19, 2014.
  7. "The Paleobiology Database. †Ochotona whartoni Guthrie and Matthews, Jr. 1971 (pika)". Nakuha noong April 13, 2014.
  8. Shotwell, J. Arnold (1956). "Hemphillian mammalian assemblage from northeastern Oregon". Geological Society America Bulletin. 67 (6). Geological Society America: 717–738. doi:10.1130/0016-7606(1956)67[717:HMAFNO]2.0.CO;2. Nakuha noong April 19, 2014.
  9. Cai, Baoquan (1989). "Fossil Lagomorpha from the Late Pliocene of Yangyuan and Yuxian counties, Hebei Province" (PDF). Vertebrata PalAsiatica. XXVII (3): 170–181. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong Marso 5, 2016. Nakuha noong May 20, 2014. Translated by Will Downs Department of Geology Bilby Research Center Northern Arizona University October, 1990
  10. Fostowicz-Frelik, Łucja; Frelik, Grzegorz; Gasparik, Mihály (October 2010). "Morphological phylogeny of pikas (Lagomorpha: Ochotona), with a description of a new species from the Pliocene/Pleistocene transition of Hungary". Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia. 159. Academy of Natural Sciences: 97–117. doi:10.1635/053.159.0107. Nakuha noong May 20, 2014.
  11. Erbajeva, Margarita A.; Zheng, Shaohua (30 June 2005). "New data on Late Miocene – Pleistocene ochotonids (Ochotonidae, Lagomorpha) from North China" (PDF). Acta zoologica cracoviensia. 48A (1–2). Kraków: 93–117. doi:10.3409/173491505783995734. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 10 Mayo 2017. Nakuha noong May 20, 2014.
  12. Čermák, Stanislav; Obuch, Ján; Benda, Petr (2006). "Notes on the genus Ochotona in the Middle East (Lagomorpha: Ochotonidae)" (PDF). Lynx. 37. Praha: 51–66. ISSN 0024–7774. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong Mayo 22, 2014. Nakuha noong May 22, 2014. {{cite journal}}: Check |issn= value ()
  13. Ge, Deyan; Wen, Zhixin; Xia, Lin; Zhang, Zhaoqun; Erbajeva, Margarita; Huang, Chengming; Yang, Qisen (April 3, 2013). "Evolutionary History of Lagomorphs in Response to Global Environmental Change". PLoS ONE. 8 (4:e59668). doi:10.1371/journal.pone.0059668. Nakuha noong May 22, 2014. Table_S1.xls {{cite journal}}: External link in |quote= ()CS1 maint: unflagged free DOI (link)
  14. "The Paleobiology Database. Ochotona Link 1795 (pika)". Nakuha noong May 23, 2014.
  15. Hordijk, Kees (2010). "Perseverance of pikas in the Miocene : interplay of climate and competition in the evolution of Spanish Ochotonidae (Lagomorpha, Mammalia)". Geologica Ultraiectina. 333. Departement Aardwetenschappen. ISBN 978-90-5744-194-3. Nakuha noong May 27, 2014. document type Dissertation full text {{cite journal}}: External link in |quote= ()
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "GuthrieMatthews71" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Erbajeva11" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Erbajeva03" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Rekovets" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "PaleoDBOspan" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "PaleoDBOwhar" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Shotwell56" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Cai89" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Fostowicz10" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Erbajeva05" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Cermak06" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Ge13" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "PaleoDBO" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Hordijk10" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2

Additional references of the Paleobiology Database

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. Barnosky, A. D.; Rasmussen, D. L. (1988). "Middle Pleistocene arvicoline rodents and environmental change at 2900-meters elevation, Porcupine Cave, South Park, Colorado". Annals of Carnegie Museum. 57 (12): 267–292. [J. Alroy/J. Alroy]
  2. Belyaeva, E. I. (1948). Catalogue of Tertiary Fossil Sites of the Land Mammals in the U.S.S.R. [M. Uhen/M. Uhen]
  3. Bonifay, M. F. (1973). "Principaux gisements paleontologiques Francais du Pleistocene Moyen: Essai de classification". Le Quaternaire: 41–50. [A. Turner/H. O'Regan/H. O'Regan]
  4. Cai, B. (1987). "A preliminary report on the Late Pliocene Micromammalian fauna from Yangyuan and Yuxian, Hebei". Vertebrata PalAsiatica. 25 (2): 124–136. [A. Turner/H. O'Regan/H. O'Regan]
  5. "Out of Tibet: Pliocene woolly rhino suggests high-plateau origin of Ice Age megaherbivores". Science. 333: 1285–1288. 2011. {{cite journal}}: Unknown parameter |authors= ignored () [J. Alroy/J. Alroy/J. Alroy]
  6. Erbaeva, M. A. (1986). "The Late Cenozoic Faunistic complexes of Transbaikalia with special reference to the micromammalia". Quatarpalaontologie. 6: 25–28. [A. Turner/H. O'Regan/H. O'Regan]
  7. Frazier, M. K. (1977). "New Records of Neofiber leonardi (Rodentia: Cricetidae) and the Paleoecology of the Genus". Journal of Mammalogy. 58 (3): 368–373. [M. Uhen/M. Shalap]
  8. Gidley, J. W. (1913). "Preliminary report on a recently discovered Pleistocene cave deposit near Cumberland, Maryland". Proceedings of The United States National Museum. 46: 93–102. [M. Uhen/M. Shalap/M. Shalap]
  9. Grady, F.; Garton, E. R. (2000). "Paleontology and historic field trip of the John Guilday Cave Preserve (Trout Rock)". Bulletin - West Virginia Speleological Survey. 14: 241–244. [M. Uhen/M. Shalap/M. Shalap]
  10. Guilday, J. E. (1979). "Eastern North American Pleistocene Ochotona (Lagomorpha: Mammalia). Carnegie Museum of Natural History". Annals of Carnegie Museum. 48 (24). [J. Alroy/J. Alroy]
  11. Harington, C. R. (1978). "Quaternary vertebrate faunas of Canada and Alaska and their suggested chronological sequence". Syllogeus. 15. [J. Alroy/J. Alroy]
  12. Harington, C. R. (1990). "Vertebrates of the last interglaciation in Canada: A review". Geographie physique et Quaternaire. 44 (3). [J. Alroy/J. Alroy/M. Uhen]
  13. Janossy, D. (1970). "Ein neuer Eomyide (Rodentia, Mammalia) aus dem Ältestpleistozän ("Oberes Villafrankium", Villanyium) des Osztramos (Nordostungarn); (A new Eomyid (Rodentia, Mammalia) from the lowermost Pleistocene (upper Villafranchian) from Osztramos mountain (Northeastern Hungary)". Annales Historico-Naturales Musei Nationalis Hungarici. 62: 99–113. [J. Alroy/S. Kuemmell/S. Kuemmell]
  14. Janossy, D. (1986). "Pleistocene vertebrate faunas of Hungary". Developments in Palaeontology and Stratigraphy. 8. Amsterdam: Elsevier: 1–208. {{cite journal}}: Cite has empty unknown parameter: |1= () [A. Turner/H. O'Regan/H. O'Regan]
  15. "Stratigraphic, Sedimentological and Faunal Evidence for the Occurrence of Pre-Sangamonian Artefacts in Northern Yukon". Arctic. 34 (1). 1981. {{cite journal}}: Unknown parameter |authors= ignored () [J. Alroy/J. Alroy]
  16. Kurten, B.; Anderson, E. (1980). Pleistocene mammals of North America. pp. 1-442. [J. Alroy/J. Alroy/J. Alroy]
  17. Mead, J. I.; Grady, F. (1996). "Ochotona (Lagomorpha) from late Quaternary cave deposits in eastern North America". Quaternary Research. 45 (1): 93–101. [J. Alroy/J. Alroy/J. Alroy]
  18. Qiu, Z. (1987). "Neogene micromammals of China". Whyte, P., ed. Paleoenvironment of East Asia from the mid-Tertiary, Second International Conference on the Paleoenvironment of East Asia. 77 (1–2): 834–848. [W. Clyde/J. Finarelli/W. Clyde]
  19. Rasmussen, D. L. (1974). "New Quaternary mammal localities in the upper Clark Fork River valley, western Montana". Northwest Geology. 3: 62–70. [M. Uhen/C. Peredo]
  20. Sotnikova, M.V.; Dodonov, A.E.; Pen'kov, A.V. (1997). "Upper Cenozoic bio-magnetic stratigraphy of Central Asian mammalian localities". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 133: 243–258. [A. Turner/H. O'Regan/H. O'Regan]
  21. Terzea, E. (1996). "Biochronology of the Pleistocene deposits at Betfia (Bihor, Romania)". Acta Zoologica Cracovensia. 39 (1): 531–540. [A. Behrensmeyer/H. O'Regan/H. O'Regan]
  22. Winkler, A. J.; Grady, F. (1990). "Ochotona (Lagomorpha) from late Quaternary cave deposits in eastern North America". Journal of Vertebrate Paleontology. 10 (4). [J. Alroy/J. Alroy]
  23. Additional contributors to utilized records of Paleobiology Database (authorizers supplying these records) include John Alroy, Anna Behrensmeyer, Will Clyde, Alan Turner, Mark Uhen.
  24. Shotwell, J. A. (1956). "Hemphillian mammalian assemblage from Northeastern Oregon". Geological Society America Bulletin. 67. [J. Alroy/J. Alroy]
  25. Voorhies, M. R. (1990). Gustavson, T. C. (pat.). Bureau of Economic Geology Guidebook. [J. Alroy/J. Alroy]
  26. Additional contributors to utilized records of Paleobiology Database (authorizers supplying these records) include John Alroy.
  27. Guthrie, R. D.; Matthews, Jr., J. V. (1971). "The Cape Deceit fauna—Early pleistocene mammalian assemblage from the Alaskan arctic". Quaternary Research. 1 (4). [J. Alroy/J. Alroy]
  28. Storer, J. E. (2004). "A Middle Pleistocene (late Irvingtonian) mammalian fauna from Thistle Creek, Klondike Goldfields region of Yukon Territory, Canada". Paludicola. 4 (4): 137–150. [J. Alroy/J. Alroy]
  29. Tedford, R. H.; Wang, X; Taylor, B. E. (2009). "Phylogenetic Systematics of the North American Fossil Caninae (Carnivora: Canidae)". Bulletin of the American Museum of Natural History. 325: 325:1-218. [J. Marcot/J. Marcot]
  30. Additional contributors to utilized records of Paleobiology Database (authorizers supplying these records) include John Alroy, Jonathan Marcot.
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Barnosky88" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Belyaeva48" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Bonifay73" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Cai87" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Deng11" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Erbaeva86" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Frazier97" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Gidley13" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Grady00" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Guilday79" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Harington78" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Harington90" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Janossy70" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Janossy86" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Jopling81" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Kurten80" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Mead96" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Qiu87" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Rasmussen74" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Sotnikova97" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Terzea96" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Winkler90" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "PaleoDBO2" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Shotwell56" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Voorhies90" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "PaleoDBOspan2" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Guthrie71" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Storer04" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Tedford09" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "PaleoDBOwhar2" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pika&oldid=2217392"