Wiara (psychologia)

Legenda o Feniksie powstającym z popiołów świadczy o wierze w ponowne odradzanie się tak odciśniętej w cywilizacji zachodniej, że przeszła na płaszczyzny symboliczne i literackie

Wiara – nadawanie dużego prawdopodobieństwa prawdziwości twierdzenia w warunkach braku wystarczającej wiedzy . Jeśli subiektywne prawdopodobieństwo jest małe, to potocznie taką wiarę nazywamy przypuszczeniem, a przy znikomym prawdopodobieństwie mówimy, że czegoś nie wykluczamy. Twierdzenie, które jest przedmiotem wiary, nie musi być do końca lub w ogóle wyrażone słowami. Dotyczy to także bardziej inteligentnych zwierząt, które również dokonują subiektywnej oceny prawdopodobieństwa i często wahają się, jeśli ryzyko jest zbyt duże. Wiara jest także ważnym składnikiem nadziei.

Wiara może być również ujmowana jako zawierzenie, czyli przyjęcie czegoś jako podstawy dalszego myślenia, działania, badania lub rozumienia. W takim ujęciu poznanie opiera się na zawierzeniu między innymi zmysłom, pamięci, językowi, źródłom, metodzie oraz własnemu rozumowaniu. Mniemanie poznawcze i wiedza stanowią wówczas różne stopnie tego samego mechanizmu zawierzenia, a wiedza jest jego mocniej uzasadnioną, lepiej sprawdzoną i bardziej podatną na korektę postacią.

Wiara a prawdopodobieństwo

Poniższy przykład pokazuje orientacyjne stopniowanie prawdopodobieństwa i odpowiadające mu określenia. Załóżmy, że mamy wyciągnąć z urny jedną kulę.

• Jeśli w urnie są same białe kule, to wiem, że wyciągnę białą.
• Jeśli w urnie jest 999 białych kul i jedna czarna, to głęboko wierzę, że wyciągnę białą.
• Jeśli w urnie jest 99 białych kul i jedna czarna, to wierzę, że wyciągnę białą.
• Jeśli w urnie są 3 białe kule i jedna czarna, to przypuszczam, że wyciągnę białą.
• Jeśli w urnie jest jedna biała kula i jedna czarna, to być może wyciągnę białą.
• Jeśli w urnie jest jedna biała kula i 999 czarnych, to nie jest wykluczone, że wyciągnę białą.

Powyższy przykład nie uwzględnia jednak różnic indywidualnych. Przy silnym sceptycyzmie można powiedzieć, że dopiero przy milionie białych kul i jednej czarnej głęboko wierzę, że wyciągnę białą, natomiast przy kompletnym braku sceptycyzmu można to samo powiedzieć przy braku jakichkolwiek przesłanek dotyczących prawdopodobieństwa zdarzenia, nawet gdy kul białych nie ma.

Bibliografia

• EricE. Schwitzgebel EricE., Belief, Edward N.E.N. Zalta (red.), [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, Winter 2017 Edition, Metaphysics Research Lab, Stanford University, 24 marca 2015, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-01-30] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-21]  (ang.). typ?