Grzegorz Majcherek

Grzegorz Majcherek – polski archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

Grzegorz Majcherek

dr hab. prof. UW
Specjalność: archeologia
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski
Habilitacja	2020
Profesura	2024
Uczelnia	Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego
Stanowisko	profesor uczelni
Odznaczenia

Specjalista w dziedzinie archeologii klasycznej, przede wszystkim w zakresie Egiptu i Bliskiego Wschodu w okresie rzymskim. Należy do grona wiodących badaczy ceramiki antycznej. Zajmuje się badaniem amfor z okresu rzymskiego i bizantyjskiego, zagadnieniami ich produkcji oraz dystrybucji i wynikających z niej powiązań handlowych na obszarze śródziemnomorskim. Jego zainteresowania badawcze obejmują również architekturę miejską ośrodków kultury antycznej Egiptu i Bliskiego Wschodu i studia nad jej przemianami u schyłku starożytności.

Kieruje sztandarowymi badaniami Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW w Egipcie i na Bliskim Wschodzie. Od 2002 roku Polsko-Egipską Ekspedycją Archeologiczno-Konserwatorską na Kom el-Dikka w Aleksandrii (od 1988 jako kierownik badań archeologicznych). Od 2010 roku Polską Ekspedycją Archeologiczną w Palmyrze w Syrii, jako następca prof. Michała Gawlikowskiego. W 2009 otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski nadany przez Prezydenta RP, za wybitne osiągnięcia naukowe oraz wkład w budowę polsko-egipskiej współpracy naukowej. Podczas kierowanych przez niego wykopalisk w Aleksandrii przebadano między innymi zespół audytoriów z VI wieku, obejmujący 22 sale położone wzdłuż monumentalnego portyku oraz teatr (odeon) przebudowany na aulę. Prof. Majcherek jako pierwszy zidentyfikował to założenie jako kompleks akademicki, który zyskał miano "najstarszego uniwersytetu na świecie". Jest to jedno z najważniejszych odkryć polskiej archeologii śródziemnomorskiej.

Życiorys

Od 1992 roku karierę naukową realizuje w Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW, jako asystent, adiunkt, a następnie profesor uczelni. Przez ponad 10 lat pełnił funkcję zastępcy dyrektora tej instytucji.

W 1981 roku ukończył archeologię śródziemnomorską w Instytucie Archeologii UW, a w 1993 obronił na Wydziale Historycznym UW rozprawę doktorską „Amfory rzymskie i bizantyńskie z Aleksandrii”, przygotowaną pod kierunkiem prof. Michała Gawlikowskiego. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 2020 roku na podstawie cyklu publikacji "Alexandrea ad Mare Nostrum. Archeologia rzymskiej metropolii". W 2024 został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.

Stanowiska i funkcje

• od 1992 asystent, adiunkt, profesor uczelni w Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
• 2001–2012 zastępca dyrektora Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
• od 2010 redaktor prowadzący czasopisma i serii wydawniczej Studia Palmyreńskie
• od 2018 redaktor tematyczny (ceramologia) Polish Archaeology in the Mediterranean
• 2019–2022 członek Rady Naukowej Dyscypliny Archeologia na UW, w latach 2019–2020 zastępca przewodniczącego
• członek komitetu wydawniczego serii Warsaw Studies in Archaeology (WSA), wydawanego przez Brepols Publishers

Publikacje

Autor około 80 publikacji naukowych (monografie, rozdziały, artykuły w czasopismach naukowych).

Najważniejsze publikacje poświęcone architekturze Aleksandrii, m.in. audytoriom

• G. Majcherek, Streets and houses of Roman Alexandria revisited, Antiquity, vol. 95/379 (2021), 1-8;
• G.Majcherek, “University” in Late-Antique Alexandria, G. Gabra, H.N. Takla (eds) Christianity and Monasticism in Alexandria and the Egyptian Deserts, Eighth international Symposium of Saint Mark Foundation, Cairo, New York: AUC Press 2020, 313-326;
• G.Majcherek, Survival or Revival? Urban and Architectural Change in Post-Classical Alexandria. In G. Bąkowska-Czerner, R.Czerner (eds), Greco-Roman Cities at the Cross- Roads of Cultures. Oxford: Archeopress, 2019, 144-161;
• G.Majcherek, Aleksandryjska akademia, w: G.Majcherek, R.Kucharczyk, W.Kołątaj, F.Pawlicki (eds.) Starożytna Aleksandria. Polskie badania archeologiczne i prace konserwatorskie na Kom el-Dikka., Warszawa: PCMA UW, 2012, 55-92;
• G.Majcherek, The auditoria on Kom el-Dikka. A glimpse of Late Antique Education in Alexandria. Proceedings of the Twenty-Fifth International Congress of Papyrology, An Arbor 2007. American Studies in Papyrology (Ann Arbor 2010), 471-484;
• G.Majcherek, Academic Life of Late Antique Alexandria: View from the Field, w: M El-Abbadi, O.M.Fathallah (eds.) What happened to 11 the Ancient Library of Alexandria?, (Brill 2008), 191-206;
• G.Majcherek, The Late Roman auditoria of Alexandria: An Archaeological Overview, w: T.Derda, T.Markiewicz, E.Wipszycka eds. Alexandria, Auditoria of Kom el-Dikka and Late Antique Education (=Journal of Juristic Papyrology Supplements, Warsaw 2007), 11-50;
• G.Majcherek, W.Kołątaj, E.Parandowska, Villa of the Birds. The Excavation and Preservation of the Kom el-Dikka Mosaics, (The American University Press, Cairo-New York 2007);
• G.Majcherek, Houses of Alexandria: Some aspects of Architectural Development in the Roman Period, w: K.Galor, T.Waliszewski (eds.) From Antioch to Alexandria. Recent studies in Domestic Architecture, Warsaw 2007, 201-207;
• G.Majcherek, Mosaic Floors from Roman triclinia in Alexandria, Egyptology at the Dawn of the Twenty-First Century, 2002, 319-327;
• Z.Kiss Zsolt, G.Majcherek, G. Meyza, H. Rysiewski, H. Tkaczow, B. - Alexandrie VII. Fouilles polonaise a Kom el-Dikka (1986-87)(Varsovie 2000).

Najważniejsze publikacje poświęcone amforom rzymskim i bizantyjskim

• G. Majcherek 2019, Filling the gap: Mediterranean amphorae in late antique Palmyra, Syria 96, 395-418;
• G.Majcherek 2017, North African amphorae in the East: a view from Alexandria, HEROM Journal, 6.2, 205-234;
• G.Majcherek, The Pottery Assemblage from the Bath and Saqiya, in H.Szymańska, K.Babraj, Byzantine Marea: excavations in 2000-2003 and 2006, (Cracow 2008), pp.105-127;
• G.Majcherek, Aegean and Asia Minor Amphorae from Marina el-Alamein, Cahiers de la Céramique Ēgyptienne 8 (IFAO, Le Caire 2007), 9-32;
• G.Majcherek, A.Taha 2004, Roman and Byzantine layers at Umm el-Tlel: ceramics and other finds, Syria 81, 229-248;
• G.Majcherek 2004, Alexandria’s long-distance trade in Late Antiquity – the amphora evidence, Transport Amphorae and Trade in the Eastern Mediterranean, 239-250;
• G.Majcherek 1995, Gazan Amphorae: Typology Reconsidered, w: Hellenistic and Roman Pottery in the Eastern Mediterranean (Advances in Scientific Studies), 163-178;
• G. Majcherek, A.Taha 1993, A selection of Roman and Byzantine pottery from Umm el-Tlel (Syria), Cahiers de l`Euphrate 7, 107-117;
• G. Majcherek 1992, The late Roman ceramics from sector "G" Alexandria 5 1986-87, ÉT XVI, 81-117.
• G. Majcherek 1991, Excavations at Kom el-Dikka in Alexandria 1989-90. Pottery Research, Bulletin de Liaison du GIÉCÉ, vol. XV, 1-3;
• G. Majcherek 1991, Tell el-Haraby. A newly discovered kiln-site, Bulletin de Liaison du GIÉCÉ, vol.XV, 5-7; G.Majcherek, A. el-Shennawi 1992, Research on amphorae production on the nortwestern coast of Egypt. CCÉ 3, 129-136.