close
Edukira joan

Pamiers

Wikipedia, Entziklopedia askea
Pamiers
Pamiers
Frantziako udalerria
BERJAYA
BERJAYA
Administrazioa
Estatu burujabeBERJAYA Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaBERJAYA Okzitania
DepartamenduaBERJAYA Ariège
BarrutiPamierseko barrutia
KantonamenduPamiers-2 kantonamendua
AlkateaAndré Trigano
Izen ofizialaPamiers
Jatorrizko izenaPamiers
Posta kodea09100
Geografia
Koordenatuak43°06′59″N 1°36′39″E / 43.1164°N 1.6108°E / 43.1164; 1.6108
Mapa
Azalera45,85 km²
Altitudea256 m, 473 m eta 307 m
MugakideakBenagues, Bézac, Bonnac, Le Carlaret, Escosse, Madière, Montaut, Saint-Bauzeil, Saint-Jean-du-Falga, Saint-Victor-Rouzaud, La Tour-du-Crieu, Verniolle, Villeneuve-du-Paréage eta Vesac
Demografia
Biztanleria16.473 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 8.411 (%51) (%49) 8.089 alt_right
Dentsitatea359 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakCrailsheim eta Terrassa
ville-pamiers.fr

Pamiers (frantsesez eta ofizialki: Pamiers) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 16.473 biztanle zituen 45,85 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Benagues, Bézac, Bonnac, Le Carlaret, Escosse, Madière, Montaut, Saint-Bauzeil, Saint-Jean-du-Falga, Saint-Victor-Rouzaud, La Tour-du-Crieu, Verniolle, Villeneuve-du-Paréage eta Vesac.

Mapa
Pamiers eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PamiersPamiers
Població amb 52 habitants (2000)Saint-Bauzeil (4,2 km)
Població amb 463 habitants (2000)Benagues (4,3 km)
Població amb 270 habitants (2000)Bézac (4,6 km)
Població amb 2215 habitants (2000)Verniolle (4,9 km)
Població amb 393 habitants (2000)Escosse (5,0 km)
Població amb 708 habitants (2000)Bonnac (5,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 2,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 813 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 5,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montaut_(Ariège) udalerrian dago, 8,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 677,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea40006000800010.00012.00014.00016.00018.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 8.089 gizon, 8.411 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.14
 
95+
 
0.46
0.67
 
90-94
 
1.39
1.84
 
85-89
 
3.36
3.40
 
80-84
 
3.38
3.75
 
75-79
 
5.12
4.24
 
70-74
 
5.41
4.20
 
65-69
 
5.27
5.20
 
60-64
 
6.27
5.54
 
55-59
 
5.89
4.69
 
50-54
 
5.36
5.86
 
45-49
 
6.52
4.93
 
40-44
 
6.27
5.07
 
35-39
 
5.77
5.53
 
30-34
 
4.87
8.06
 
25-29
 
5.48
11.86
 
20-24
 
6.36
7.89
 
15-19
 
6.30
6.91
 
10-14
 
6.61
5.28
 
5-9
 
5.67
4.96
 
0-4
 
4.24
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Pamiers udalerrian 15.515 biztanle zeuden eta 7.823 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

15.515biztanle
7.823elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
4.048familia
Udalerria
% 17
% 21
% 13
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.048 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.622). Guraso bakarreko 1.052 familietatik 880etan ama zen guraso bakarra. 1.945 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 933k seme-alaba bakarra zuten etxean, 740k bi, eta 430k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.375 bikoteetatik 212tan (% 15,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.622
1.375
1.052
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.945
Seme-alaba bat933
Bi seme-alaba740
Hiru seme-alaba275
Lau edo gehiago155

15 urte edo gehiago zituzten 13.828 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,3). 80 urte edo gehiagoko 1.118 biztanleetatik 1.011 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 107 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 16
25-39% 25
40-54% 20
55-64% 31
65-79% 37
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 50
40-54% 61
55-64% 59
65-79% 57
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 31,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 4,2 PACS bidez lotuta). % 36,5 ezkongabeak ziren, % 7,0 alargunak eta % 8,2 dibortziatuak.[9]

Ezkongabea% 36,5
Ezkonduta% 31,5
Izatezko bikotean% 12,6
Dibortziatuta% 8,2
Alarguna% 7,0
PACS bidez lotuta% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,6), enplegatuak (% 19,3), eskulangileak (% 16,5), erdi-mailako lanbideak (% 14,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,6) Ariège departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 28 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 14
% 19
% 16
% 31
% 8
Ariège
% 14
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 9.161 etxebizitza zeuden. Horietatik 7.881 egoitza nagusi ziren, 244 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.036 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.906), eta apartamentuak gutxi ziren (4.221). Egoitza nagusietatik 3.547 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.028 alokairuan zeuden, 998 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 306 doan lagata.[10]

9.161etxebizitza
7.881egoitza nagusi
4.906etxe
4.221apartamentu

Etxebizitza multzoa

7.881
1.036
Egoitza nagusia (7.881)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (244)Hutsik (1.036)

Etxe mota

4.906
4.221
Etxea (4.906)Apartamentua (4.221)

Jabetza egoera

3.547
4.028
998
Jabeak (3.547)Alokairuan (4.028)HLM (998)Doan lagata (306)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.414).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik541
1919-1945755
1946-19702.414
1971-19901.883
1991-20051.485
2006-2020732

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.665). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.930 etxebizitzatan). 4.639 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.066 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.283tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela333
2 gela1.002
3 gela1.896
4 gela1.984
5 gela edo gehiago2.665

Berogailu mota

3.930
3.186
Gas sarea (3.930)Fuel-olioa (114)Elektrizitatea (3.186)Gas botila (52)Bestelakoak (600)

Aparkalekua eta ibilgailuak

4.639aparkalekua
4.066ibilgailu 1
2.283ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 10.401 biztanleetatik 7.884 aktibo ziren (% 75,8), horietako 6.595 lanean (% 63,4) eta 1.289 langabezian (aktiboen % 16,3).

10.40115-64 urteko biztanle
% 75,8aktibo
% 63,4lanean
% 16,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,7
25-54 urte% 88,0
55-64 urte% 58,1
Gizonak% 80,9
Emakumeak% 70,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 34,1
BEPC, brebeta% 20,2
CAP-BEP% 19,1
Batxilergoa% 14,1
Goi-mailako +2% 11,2
Goi-mailako +3/4% 9,0
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.518 ez-aktibotik 928 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,9), 509 erretiraturik zeuden (% 20,2) eta 1.081 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,9).

Ez-aktiboak

% 37
% 20
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 22
% 40
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 11.411 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 6.595 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

11.411enplegu udalerrian
% 88,4soldatapeko
% 11,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.760 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.760 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €
% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 20,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.334 komertzioetatik, 11 erauzte enpresak ziren, 34 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 49 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 193 eraikuntza enpresak ziren, 384 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 25 garraio enpresak ziren, 73 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 58 finantziazio enpresak ziren, 74 higiezinen enpresak ziren, 188 zerbitzu enpresak ziren, 152 administrazio publikoko enpresak ziren eta 82 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 337 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 11 banku bulegoak, 2 funerariak, 32 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 41 igeltseroak, 56 margolariak, 16 zurginak, 18 iturginak, 15 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 28 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 9 aldi baterako lan enpresak, 49 jatetxeak, 24 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 9 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 136 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 7 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 22 okindegiak, 8 harategiak, 3 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 6 liburu dendak, 30 arropa dendak, 7 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 5 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 6 drogeria, 5 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Pamiers udalerrian 82 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.432 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 7 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Pamiers udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.738 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.029 eta lizeo teknologikoetan 486.

Pamiers udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montaut », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamiers&oldid=11337009"(e)tik eskuratuta