Hyds

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 140 gizon, 161 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hyds
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Allier
Izen ofiziala	Hyds
Posta kodea	03600
Geografia
Koordenatuak	46°17′05″N 2°49′47″E / 46.2847°N 2.8297°E
Azalera	18,71 km²
Altitudea	365 m, 553 m eta 451 m
Mugakideak	Beaune-d'Allier, La Celle, Colombier, Louroux-de-Beaune, Malicorne, Montvicq eta Lapeyrouse
Demografia
Biztanleria	298 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	16 bizt/km²

Hyds Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 298 biztanle zituen 18,71 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beaune-d'Allier, La Celle, Colombier, Louroux-de-Beaune, Malicorne, Montvicq eta Lapeyrouse.

Mapa — Hyds eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Hyds

Louroux-de-Beaune (2,1 km)

Colombier (3,1 km)

Montvicq (4,1 km)

Beaune-d'Allier (4,2 km)

Malicorne (4,2 km)

Bézenet (5,0 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da, 3,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 849 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Durdat-Larequille udalerrian dago, 10,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 879,1 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	0	0	1	3	1	2	−1	−3	−1	−4	−2	−1	−1	−1	−2	−2	−2	0
Jaiotzak	4	3	4	3	4	2	2	1	3	1	2	2	4	1	4	2	3	3
Heriotzak	4	3	3	0	3	0	3	4	4	5	4	3	5	2	6	4	5	3

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Hyds udalerrian 298 biztanle zeuden eta 153 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,95 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 46,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[9]

298biztanle

153elkarbizitza-unitate

1,95lagun elkarbizitza-unitateko

104familia

Udalerria

% 15

% 46

% 31

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 104 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (71). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 76 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

71

23

10

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 57,5), eskulangileak (% 22,9), erdi-mailako lanbideak (% 9,8), nekazariak (% 5,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 57,5) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,9).^[9]

Udalerria

% 10

% 23

% 58

Allier

% 12

% 15

% 40

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	23	% 15,0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	71	% 46,4
Guraso bakarrekoak	10	% 6,5
Kide bakarrekoak	48	% 31,4
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	71	% 68,3
Seme-alabadun bikoteak	23	% 22,1
Guraso bakarrekoak	10	% 9,6
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	76	% 73,1
Seme-alaba bat	14	% 13,5
Bi seme-alaba	9	% 8,7
Hiru seme-alaba	5	% 4,8
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	139	% 53,1
Izatezko bikotean	24	% 9,2
PACS bidez lotuta	15	% 5,7
Ezkongabea	47	% 17,9
Alarguna	19	% 7,3
Dibortziatuta	18	% 6,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	9	% 5,9
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	0	% 0,0
Goi-mailako langileak	0	% 0,0
Erdi-mailako lanbideak	15	% 9,8
Enplegatuak	5	% 3,3
Eskulangileak	35	% 22,9
Erretiratuak	88	% 57,5
Bestelakoak	0	% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 216 etxebizitza zeuden. Horietatik 150 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (216), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 124 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.^[10]

216etxebizitza

150egoitza nagusi

216etxe

0apartamentu

Etxebizitza multzoa

150

26

40

Egoitza nagusia (150)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (40)

Etxe mota

216

Etxea (216)

Jabetza egoera

124

22

Jabeak (124)Alokairuan (22)HLM (4)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (69).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik69

1919-194517

1946-197014

1971-199033

1991-200512

2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (64). 56 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 123 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 64 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 75tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela5

3 gela29

4 gela52

5 gela edo gehiago64

Berogailu mota

43

46

56

Fuel-olioa (43)Elektrizitatea (46)Gas botila (5)Bestelakoak (56)

Aparkalekua eta ibilgailuak

123aparkalekua

64ibilgailu 1

75ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	150	% 69,4
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	26	% 12,0
Hutsik	40	% 18,5
Etxe mota
Etxeak	216	% 100,0
Apartamentuak	0	% 0,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	5	% 3,3
3 gela	29	% 19,3
4 gela	52	% 34,7
5 gela edo gehiago	64	% 42,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	69	% 46,0
1919-1945	17	% 11,3
1946-1970	14	% 9,3
1971-1990	33	% 22,0
1991-2005	12	% 8,0
2006-2020	5	% 3,3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	124	% 82,7
Alokairuan	22	% 14,7
HLM	4	% 2,7
Doan lagata	4	% 2,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	43	% 28,7
Elektrizitatea	46	% 30,7
Gas botila	5	% 3,3
Bestelakoak	56	% 37,3
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	123	% 82,0
Ibilgailu bat	64	% 42,7
Bi ibilgailu edo gehiago	75	% 50,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 159 biztanleetatik 110 aktibo ziren (% 69,2), horietako 99 lanean (% 62,3) eta 12 langabezian (aktiboen % 10,9).

15915-64 urteko biztanle

% 69,2aktibo

% 62,3lanean

% 10,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 31,8

25-54 urte% 90,8

55-64 urte% 57,4

Gizonak% 75,7

Emakumeak% 63,5

48 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,2), 25 erretiraturik zeuden (% 52,1) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,8).

Ez-aktiboak

% 29

% 52

% 19

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 35 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 99 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

35enplegu udalerrian

% 42,9soldatapeko

% 57,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.640 eurokoa zen.

23.640 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 25,2

18-29 urte% 20,0

30-39 urte% 17,2

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 15,0

65-74 urte% 10,5

75 urte eta gehiago% 10,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,4

Errentariak% 33,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 59,3

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 12,2

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 13,5

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 51,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 argiketaria eta 1 apaindegia.^[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.^[13]

2000. urtean Hyds udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.358 hektarea erabiltzen.^[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Durdat-Larequille », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q263294
Multimedia: Hyds / Q263294

[6] Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM03106002-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Durdat-Larequille », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[14] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[15] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[16] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[11]

[12]

[13]

[14]