close
Edukira joan

Horgues

Horgues
Frantziako udalerria
BERJAYA
BERJAYA
Administrazioa
Estatu burujabeBERJAYA Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaBERJAYA Okzitania
DepartamenduaBERJAYA Pirinio Garaiak
BarrutiTarbeseko barrutia
Kantonamenducanton of Laloubère
Izen ofizialaHorgues
Posta kodea65310
Geografia
Koordenatuak43°11′17″N 0°05′18″E / 43.1881°N 0.0883°E / 43.1881; 0.0883
Mapa
BERJAYA
Azalera4,49 km²
Altitudea360 m, 342 m, 373 m eta 355 m
MugakideakLaloubère, Momères, Odos, Salles-Adour eta Soues
Demografia
Biztanleria1.287 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 603 (%50,4) (%49,6) 593 alt_right
Dentsitatea287 bizt/km²
horgues.fr

Horgues (frantsesez eta ofizialki: Horgues) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.287 biztanle zituen 4,49 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Laloubère, Momères, Odos, Salles-Adour eta Soues.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
HorguesHorgues
Població amb 424 habitants (2000)Salles-Adour (1,0 km)
Població amb 632 habitants (2000)Momères (1,5 km)
Població amb 1842 habitants (2000)Laloubère (1,9 km)
Població amb 2999 habitants (2000)Soues (1,9 km)
Població amb 3247 habitants (2000)Odos (2,4 km)
Població amb 377 habitants (2000)Allier (2,9 km)
Població amb 362 habitants (2000)Saint-Martin (3,0 km)
Població amb 621 habitants (2000)Bernac-Debat (3,1 km)
Població amb 511 habitants (2000)Arcizac-Adour (3,8 km)
Població amb 311 habitants (2000)Bernac-Dessus (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da, 14,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1110 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ossun udalerrian dago, 7,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1081 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 593 gizon, 603 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.83
0.00
 
90-94
 
0.83
0.84
 
85-89
 
0.83
4.22
 
80-84
 
3.32
4.22
 
75-79
 
4.15
9.44
 
70-74
 
10.12
7.76
 
65-69
 
6.80
13.49
 
60-64
 
14.26
6.75
 
55-59
 
10.78
8.43
 
50-54
 
4.98
5.06
 
45-49
 
2.49
4.89
 
40-44
 
3.98
7.42
 
35-39
 
5.64
2.36
 
30-34
 
5.64
2.53
 
25-29
 
2.32
2.36
 
20-24
 
1.66
2.53
 
15-19
 
2.49
4.05
 
10-14
 
4.81
5.56
 
5-9
 
7.13
8.09
 
0-4
 
6.97
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Horgues udalerrian 1.198 biztanle zeuden eta 516 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 45,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 21,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.198biztanle
516elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
409familia
Udalerria
% 28
% 46
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 409 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (235). Guraso bakarreko 30 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 260 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 73k seme-alaba bakarra zuten etxean, 57k bi, eta 18k hiru edo gehiago.[9]

235
144
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean260
Seme-alaba bat73
Bi seme-alaba57
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 1.092 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 14,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,2). 80 urte edo gehiagoko 149 biztanleetatik 65 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 84 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 9
40-54% 6
55-64% 12
65-79% 13
80 +% 14
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 84
40-54% 85
55-64% 83
65-79% 82
80 +% 24

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,9 izatezko bikotean eta % 9,3 PACS bidez lotuta). % 13,7 ezkongabeak ziren, % 11,8 alargunak eta % 4,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 51,5
Ezkongabea% 13,7
Alarguna% 11,8
PACS bidez lotuta% 9,3
Izatezko bikotean% 8,9
Dibortziatuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,9), goi-mailako langileak (% 21,3), erdi-mailako lanbideak (% 15,5), eskulangileak (% 7,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,9) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 21
% 16
% 42
Pirinio Garaiak
% 13
% 17
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 556 etxebizitza zeuden. Horietatik 520 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 29 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (539), eta apartamentuak gutxi ziren (16). Egoitza nagusietatik 457 beren jabearen bizilekuak ziren, 59 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

556etxebizitza
520egoitza nagusi
539etxe
16apartamentu

Etxebizitza multzoa

520
Egoitza nagusia (520)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (29)

Etxe mota

539
Etxea (539)Apartamentua (16)

Jabetza egoera

457
59
Jabeak (457)Alokairuan (59)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (184).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik55
1919-19459
1946-197035
1971-1990184
1991-2005134
2006-2020104

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (385). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (219 etxebizitzatan). 469 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 153 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 359tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela11
3 gela20
4 gela99
5 gela edo gehiago385

Berogailu mota

219
181
97
Gas sarea (219)Fuel-olioa (19)Elektrizitatea (181)Gas botila (3)Bestelakoak (97)

Aparkalekua eta ibilgailuak

469aparkalekua
153ibilgailu 1
359ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 677 biztanleetatik 501 aktibo ziren (% 74,0), horietako 454 lanean (% 67,1) eta 47 langabezian (aktiboen % 9,4).

67715-64 urteko biztanle
% 74,0aktibo
% 67,1lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,0
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 50,0
Gizonak% 75,6
Emakumeak% 72,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,7
BEPC, brebeta% 18,2
CAP-BEP% 13,5
Batxilergoa% 8,1
Goi-mailako +2% 6,2
Goi-mailako +3/4% 6,6
Goi-mailako +5% 7,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

176 ez-aktibotik 49 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,8), 103 erretiraturik zeuden (% 58,5) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 13,6).

Ez-aktiboak

% 28
% 59
% 14
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 31
% 32
% 16
% 9
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 173 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 454 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

173enplegu udalerrian
% 75,7soldatapeko
% 24,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 31.080 eurokoa zen.

31.080 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 52 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 16 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 5 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 etxerako tresna denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Horgues udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1946ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tarbes-Lourdes-Pyrénées », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]