close
Edukira joan

Arbast

Arbast
Frantziako udalerria
BERJAYA
Administrazioa
Estatu burujabeBERJAYA Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaBERJAYA Okzitania
DepartamenduaBERJAYA Garona Garaia
BarrutiSaint-Gaudenseko barrutia
Kantonamenducanton of Aspet
Izen ofizialaArbas
Posta kodea31160
Geografia
Koordenatuak42°59′45″N 0°54′21″E / 42.9958°N 0.9058°E / 42.9958; 0.9058
Mapa
BERJAYA
Azalera7,32 km²
Altitudea392 m, 840 m eta 522 m
MugakideakMontastruc-de-Salies, Chein-Dessus, Fougaron eta Herran
Demografia
Biztanleria285 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 150 (%51,7) (%48,3) 140 alt_right
Dentsitatea39 bizt/km²
paysdelours.com… eta arbas.fr

Arbast (okzitanieraz Arbast, frantsesez eta ofizialki: Arbas) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 285 biztanle zituen 7,32 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montastruc-de-Salies, Chein-Dessus, Fougaron eta Herran.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArbasArbas
Població amb 90 habitants (2000)Fougaron (2,2 km)
Població amb 74 habitants (2000)Herran (2,6 km)
Població amb 195 habitants (2000)Chein-Dessus (3,2 km)
Població amb 140 habitants (2000)Urau (4,6 km)
Població amb 229 habitants (2000)Castelbiague (4,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1104 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clarac_(Garona_Garaia) udalerrian dago, 26,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 804,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 140 gizon, 150 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
7.14
 
85-89
 
6.67
3.57
 
80-84
 
3.33
10.71
 
75-79
 
13.33
17.86
 
70-74
 
13.33
3.57
 
65-69
 
3.33
7.14
 
60-64
 
6.67
7.14
 
55-59
 
6.67
3.57
 
50-54
 
10.00
0.00
 
45-49
 
6.67
0.00
 
40-44
 
0.00
14.29
 
35-39
 
3.33
0.00
 
30-34
 
6.67
7.14
 
25-29
 
3.33
7.14
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
3.33
3.57
 
10-14
 
6.67
0.00
 
5-9
 
6.67
7.14
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arbas udalerrian 285 biztanle zeuden eta 147 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 64 kide bakarrekoak ziren, 44 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 29 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

285biztanle
147elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
84familia
29Bikotea seme-alabekin
44Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
64Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 84 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (49). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 49 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

49
29
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 249 etxebizitza zeuden. Horietatik 148 egoitza nagusi ziren, 101 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 0 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (226), eta apartamentuak gutxi ziren (21). Egoitza nagusietatik 113 beren jabearen bizilekuak ziren, 29 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

249etxebizitza
148egoitza nagusi
226etxe
21apartamentu

Etxebizitza multzoa

148
101
Egoitza nagusia (148)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (101)

Etxe mota

226
21
Etxea (226)Apartamentua (21)

Jabetza egoera

113
29
Jabeak (113)Alokairuan (29)HLM (8)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik41
1919-194517
1946-197019
1971-199032
1991-200526
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (75). 85 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 100 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 85 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 50tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela7
3 gela28
4 gela36
5 gela edo gehiago75

Berogailu mota

14
43
85
Gas sarea (4)Fuel-olioa (14)Elektrizitatea (43)Gas botila (2)Bestelakoak (85)

Aparkalekua eta ibilgailuak

100aparkalekua
85ibilgailu 1
50ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 147 biztanleetatik 101 aktibo ziren (% 68,7), horietako 91 lanean (% 61,9) eta 10 langabezian (aktiboen % 9,9).

14715-64 urteko biztanle
% 68,7aktibo
% 61,9lanean
% 9,9langabezia-tasa

46 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,2), 20 erretiraturik zeuden (% 43,5) eta 19 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,3).

Ez-aktiboak

% 15
% 43
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 55 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 91 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

55enplegu udalerrian
% 52,7soldatapeko
% 47,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.100 eurokoa zen.

22.100 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Arbas udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 105 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1994ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Clarac », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]