close
Przejdź do zawartości

Le Petit Prince

Ze starnë Wikipedia
BERJAYA
Rzezba Môłégò Princa

Le Petit Prince (kasz. Môłi princ abò Môłi Ksążã) – filozoficznô pòwiôstka aùtorstwa Antoine’a de Saint-Exupéry’égò, wëdónô w 1943 w Nowim Jorkù przez wëdôwiznã „Reynal & Hitchcock”; przedolmaczonô na pònad 600 jãzëków a dialektów, przedónô w pònad 140 milionach egzemplarzów, nôleżi do klasyczi swiatowi lëteraturë.

Le Petit Prince je òsoblëwą pòzycją téż w ùtwórstwie Exupéry’égò. To jedinô knéga, chtërny nadôł fòrmã brawãdë ë chtërnã sóm zilustrowôł.

Apartnosc tégò ùsôdzkù miôłbë rozsãdzëwac w szerszim kònteksce: le eszczisz je to lektura namienionô dlô dzecy. Pòd wiôrsztą brawãdowi fabùłë fùl wieloznacznòtë, to dô téż realisticzny ë psychòlogiczny wątk, co wskazëjë, że adresatã tégò ùsôdzkù je téż dozdrzeniałi czëtińc. Wedle jednégò z dolmaczérów, Henrika Wòzniakòwsczégò, to prawie przédno dlô dozdrzeniałëch pòwstôł Môłi Ksążã.

Geneza

[edicëjô | edituj kòd]

Docygô sã, że ùdba napisaniô Môłégò Princa pòwsta òb lato 1941, czej pisôrz przebiwôł w szpitalu w Los Angeles. Zdrowòtné jiwrë pògłãbioné bëłë przez òsobisté tôkle: Saint-Exupéry béł na rozmësłach zrzeszonëch z òpùszczenim tatczëznë (pò miemiecczi inwazje na Francjã), rozéńscym sã z nôwôżniészą w jegò żëcym persóną – matką a emòcjonalną labilnoscą jegò relacje z białką Consuelą. Mdącë w szpitalu, czëtiwôł Andersenowe brawãdë.

Przëjôzd Consuelë z Francje zmòbilizowôł Exupéry’égò do ùkùńczeniô Môłégò Princa. Pisôrz rozszerził tedë wątk różë, jaczi praòbrazã bëła pòstacjô białczi. Pisôł ò tim w lësce do ni, wëpòminającë so, szlachòwno jak robił to Môłi Ksążã: Jô ale wierã nié wiedno wiedzôł, jak troszczëc sã ò Cebie. Żałowôł téż pózni, że Léònowi Werthowi, a nie Consuelë zadedikòwôł swòje dzeło.

Niedługò pò ùkôzanim sã ksążczi smarą Exupéry wëjachôł do francësczi lotniczi bazë w Nordowi Africe.

Fabùła

[edicëjô | edituj kòd]

Môłi Princ je knéżką ò dozdrzélanim do wiérny miłotë, echt przëjaznie a òdpòwiedzalnotë za drëdżégò człowieka. Stôwiô pitania ò herarchiã wôrtnosców czë cwëk midzëlëdzczich łączbów.

Za pòstacją głównégò heroja tacył sã sóm Exupéry. W dzectwie nawetka pòzéwóny béł przez sostrë a bracynã królã-słuńcã, co miało téż związk z aristokraticznym pòchôdanim. Zetkanié Môłégò Ksãca z pilotã je gôdką pisarza ze samim sobą, pòwrotã do témów, co wiedno bëłë dlô niegò wôżné, szukanim òdpòwiesców na wiele pitaniów.

Le Petit Prince pò kaszëbskù

[edicëjô | edituj kòd]

Môłi princ

[edicëjô | edituj kòd]

W 2018 rokù przédny redaktór nieregùlarnika „Skra”, Macéj Bańdur, nakładã swòji wëdôwiznë Skra, wëdôł gwôsné dolmaczenié Le Petit Prince pt. Môłi princ. Bëło to pierszé fùl dolmaczenié te dokazu na kaszëbsczi jãzëk[1]. Ksążka wëszła smarą dzãka internetowi zbiórce pieńdzy. Òbsôdô téż słowôrzk trudniészich a rzadzy brëkòwónëch kaszëbsczich słów, jaczé sã pòjawiłë w pòwiôstce[2][3][4].

BERJAYA
Fragment òbkłôdczi Môłégò princa (2018)

Aùtór dolmaczeniô traktowôł Môłégò Princa jakno lingwisticzny manifest – bëła to pierszô ksążka wëdónô w zrewidowóny przez Bańdura wersje kaszëbsczi klasyczny grafie. Pònadto tłómôcz miôł starã brëkòwac jak nônôtërniészégò jãzëka, ùchilającë sã òd neòlogizmów, a wëbiérającë znóné a ùżiwóné przez szerszé grono Kaszëbów słowa. Ksążka napisónô je ale nordowim dialektã, przez co zamikô w se słowiznã rzôdkò pòjôwiającą sã w kaszëbsczi pismieniznie. Bańdur miôł starã ùkazac kaszëbsczi jãzëk w całi jegò nôtërny bòkadoscë bùten lëteracczégò sztandardu[3].

Môłi princ je bezpòstrzédnym dolmaczenim z francësczégò òriginału. Tłómôcz òb czas robòtë ùmëslno nie zazérôł do pòlsczich wersjów, w célu zapòbieżeniô interferencjów; brëkòwôł do pòmòcë ale anielsczich, holendersczich a czesczich wersjów ksążczi[3][4].

Wnet całô ksążka òsta wëdónô pò kaszëbskù, za wëjimkã kaszëbskò-pòlsczégò słowôrzka i pòdzãczi dlô dobrzińców, jaczi wspiarlë wëdanié, pò kaszëbskù ë anielskù. Dołączony òstôł téż radzëszk do kaszëbsczi wëmòwë a pòsłowié Artura Jablońsczégò[3][5].

Môłi Ksążã

[edicëjô | edituj kòd]

W 2022 Wëdôwizna Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò wëda smarą przekłôd Le petit prince na kaszëbsczi jãzëk pt. Môłi ksążã, jaczégò pòdjimnął sã Zbigórz Jankòwsczi[6]. Dokôz, w procëmnoscë do Môłégò princa, òstôł napisóny w sztandardowim pisënkù òpiartim ò kómpromis z 1996 rokù.

BERJAYA
Fragment òbkłôdczi Môłégò ksãca (2022)

Ksążka òsta skaszëbionô dzélã z francésczégò, dzélã z anielsczégò (przekładu Katherine Woods) a téż pòlsczégò (przekładu Jéwë Łozyńsczi-Małkewicz)[7]. Pòmijô niechtërne fragmentë bëtné w jinszich jãzëkòwëch wersjach ë nie trzimie sã tak sztif òriginału.

Òbaczë téż

[edicëjô | edituj kòd]

Przëpisë

[edicëjô | edituj kòd]
  1. ↑ Ukazały się w Polsce, malyksiaze.net [zarchiw.] (pòl.)
  2. ↑ Kaszubskie Forum Kultury, „Môłi princ” zawitał do KFK!, kaszubskieforumkultury.pl [przëstãp 2026-08-14] (pòl.)
  3. 1 2 3 4 Mãtrôk M., Bańdur M., Szatkòwsczi P. Beloved books and contested standards: Translations of “The Little Prince” into selected collateral languages of Poland, Journal of Multilingual and Multicultural Development, DOI: 10.1080/01434632.2024.2338832 [zarchiw.] (pòl.)
  4. 1 2 Bandur M. „Môłi princ” czyli „Mały książę” po kaszubsku / „The Little Prince” in Kashubian, zrzutka.pl [zarchiw.] (pòl.)
  5. ↑ Môłi princ – Antoine de Saint-Exupéry, Fundacja Kaszuby [przëstãp 2026-08-14] (pòl.)
  6. ↑ Môłi Ksążã (Mały Książe), Kaszubska Książka [przëstãp 2026-08-14] (pòl.)
  7. ↑ Antoine de Saint-Exupéry: Môłi ksążã. Wyd. I. Gduńsk: Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, 2022. ISBN 978-83-66820-23-4. .

Bùtnowé lënczi

[edicëjô | edituj kòd]

BERJAYA Commons: Le Petit Prince – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Szëkba

[edicëjô | edituj kòd]


BERJAYA To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.
Zdrój: "https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Petit_Prince&oldid=211193"