Perimetr

Perimetr (yun. περίμετρον — çevrə, yaxud yun. περιμετρέο — ətrafı ölçürəm) — fiqurun sərhəddinin ümumi uzunluğu (əsasən müstəvi üzərində). Uzunluq kəmiyyətləri ilə ölçülür. Perimetrdən tikinti, dizayn, bağçılıq, incəsənət, ərazi idarəetmə kimi olduqca müxtəlif sahələrdə istifadə olunur.

Bəzən həndəsi fiqurun sərhədini də perimetr adlandırırlar.

Həndəsi fiqurların perimetr düsturları

• Müxtəliftərəfli üçbucaq: a+b+c;
• Bərabəryanlı üçbucaq: 2a+b;
• Bərəbərtərəfli (düzgün) üçbucaq: 3a;
• Düzbucaqlı və paraleloqram: 2(a+b);
• Kvadrat və romb: 4a;
• Müxtəliftərəfli trapesiya: a+b+c+d;
• Bərabəryanlı trapesiya: 2a+b+c.

Düstur

həndəsi fiqur	düstur	dəyişənlər
çevrə	$2\pi r=\pi d$	burada $r$ — çevrənin radiusu $d$ isə diametr.
üçbucaq	$a+b+c$	burada $a$, $b$ və $c$ — üçbucağın tərəflərinin uzunluqlarıdır.
kvadrat/romb	$4a$	burada $a$ tərəfin uzunluğudur.
düzbucaqlı	$2(l+w)$	burada $l$ uzunluq(oturacaq), $w$ isə enidir.
bərabərtərəfli çoxbucaqlı	$n\times a$	burada $n$ tərəflərin sayı, а $a$ isə tərəfinin uzunluğudur.
düzgün çoxbucaqlı	$2nb\sin \left({\frac {\pi }{n}}\right)$	burada $n$ tərəflərin sayı, а $b$ isə çoxbucaqlının mərkəzindən bu çoxbucaqlının təpələrindən birinə qədər olan məsafədir.
istənilən çoxbucaqlı	$a_{1}+a_{2}+a_{3}+\cdots +a_{n}=\sum _{i=1}^{n}a_{i}$	burada $a_{i}$ $(i=1,2,3,...,n)$ bucaqlının tərəflərinin uzunluğudur.

Nümunə

• Çoxbucaqlının perimetri onun tərəfləri cəminə bərabərdir.
• dairənin perimetri (onun çevrəsinin uzunluğu)
  $P=2\pi r=\pi d,$-yə bərabərdir, burada $\pi$=3.14159… -sabit, $r$ — dairənin radiusu; $d$ — dairənin diametridir.
• Üçbucaqla əlaqəli düsturlarda (məsələn üçbucağın sahəsinin Heron düsturu ilə hesablanması zamanı) yarımperimetr anlayışından da istifadə edirlər. (Yarımperimetr — perimetrin yarısıdır.)

Xarici keçidlər

• http://www.purplemath.com/modules/perimetr.htm