Hayle Selassi

Hayle Selassi
Hayle Selassi
	amh. ኃይለ፡ ሥላሴ
Doğum tarixi	23 iyul 1892[…]
Vəfat tarixi	27 avqust 1975[…] (83 yaşında)
Vəfat yeri	Əddis-Əbəbə;
Vəfat səbəbi	boğaraq öldürülmə[d]
Fəaliyyəti	siyasətçi, monarx, rəhbər
Mükafatları
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hayle Selassi (Amharca ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ, Üçləmənin gücü^[6]), əsl adı Tafari Makonnen (ተፈሪ መኮነን)^[7], (d. 23 iyul 1892 — ö. 27 avqust 1975) — Efiopiyanın son imperatoru (1930–1974).

Yamaykada H. I. M. (His Imperial Majesty) olaraq tanınır. Ləqəbi Nequse Neqest (Krallar kralı) idi və özünü Süleymanın 225-ci xələfi olaraq tanıdırdı. Ölkəsinin modernləşməsinə öndərlik edərək İkinci Dünya müharibəsi sonrası Afrika siyasi həyatında əhəmiyyətli bir mövqe əldə etməsini təmin etmiş və Əddis-Əbəbəyı Afrika Birliyi Təşkilatının (OAU) əsas mərkəzi vəziyyətinə gətirmişdir. 1974-cü ildə SSRİ-nin dəstəyi baş verən hərbi çevrilişlə taxtdan salınmışdır.

Həyatı

Tafari Makonnen adıyla şərqdəki bir əyalət olan Harerdə oranın qubernatorunun oğlu olaraq dünyaya gəlib. Xristian-Pravoslav aristokratiyanın ayaqlanmasıyla ölən əski kral II Menelikin və orta qüvvələrin dəstəkçisi olaraq tanınan dəstəkçisi V İyasu Liul Liy, 2 noyabr 1930-cu ildə aşaraq I. Hayle Selassi adıyla iqtidara gəlmişdir.

Yamaykada ortaya çıxan Pan-Afrikali fikirli Rastafari inancında bir peyğəmbər olaraq qəbul edilir.

İstinadlar

1 2 Haile Selassie I // Encyclopædia Britannica (ing.).
↑ Haile Selassie I. // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 Хайле Селассие I (rus.). 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
↑ https://www.blackpast.org/global-african-history/selassie-haile-1892-1975/.
↑ https://www.nytimes.com/1994/12/15/world/ex-rulers-of-ethiopia-charged-with-strangling-haile-selassie.html?searchResultPosition=1.
↑ Gates, Henry Louis and Appiah, Anthony. Africana: The Encyclopedia of the African and African American Experience. 1999, page 902.
↑ Melvin Eugene Page, Penny M. Sonnenburg. Colonialism: an international, social, cultural, and political encyclopedia. Volume 1. ABC-CLIO. 2003. səh. 247. ISBN 9781576073353. 24 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2009.

Qaynaqlar

Fage, J. D., Roberts, A. D., and Oliver, Roland Anthony. The Cambridge History of Africa: From 1905 to 1940, Volume 7. Cambridge: Press Sindicate of the University of Cambridge. 1994. ISBN 0-521-22505-1.
Haile Selassie I. My Life and Ethiopia's Progress: The Autobiography of Emperor Haile Selassie I. Translated from Amharic by Edward Ullendorff. New York: Frontline Books, 1999. ISBN 0-948390-40-9
Paul B. Henze. "The Rise of Haile Selassie: Time of Troubles, Regent, Emperor, Exile" and "Ethiopia in the Modern World: Haile Selassie from Triumph to Tragedy" in Layers of Time: A History of Ethiopia. New York: Palgrave, 2000. ISBN 0-312-22719-1
Ryszard Kapuściński, The Emperor: Downfall of an Autocrat. 1978. ISBN 0-679-72203-3
Marcus, Harold G. A History of Ethiopia. London: University of California Press. 1994. səh. 316. ISBN 0-520-22479-5.
Dread, The Rastafarians of Jamaica, by Joseph Owens ISBN 0-435-98650-3
Haile Selassie I : Ethiopia's Lion of Judah, 1979, ISBN 0-88229-342-7
Haile Selassie's war : the Italian-Ethiopian Campaign, 1935–1941, 1984, ISBN 0-394-54222-3
Haile Selassie, western education, and political revolution in Ethiopia, 2006, ISBN 978-1-934043-20-2

Xarici keçidlər

Vikianbarda Hayle Selassi ilə əlaqəli mediafayllar var.

Ethiopian Treasures – Emperor Haile Selassie I – The Ethiopian Revolution Arxivləşdirilib 2008-12-27 at the Wayback Machine
Imperial Crown Council of Ethiopia Arxivləşdirilib 2005-02-07 at the Wayback Machine
Speech to the League of Nations, June 1936 (full text)
Rare and Unseen: Haile Selassie Arxivləşdirilib 2011-12-13 at the Wayback Machine – slideshow by Life magazine
Marcus Garvey's prophecy of Haile Selassie I as the returned messiah
Haile Selassie I and the Italo-Ethiopian war
Haile Selassie I, the Later Years
A critical look at the reign of Emperor Haile Selassie I of Ethiopia
BBC article, memories of his personal servant
Watch News Reel: His Imperial Majesty, Emperor Haile Selassie I of Ethiopia visits Jamaica, 21 April 1966 Arxivləşdirilib 14 mart 2008 at the Wayback Machine
Ba Beta Kristiyan Haile Selassie I – The Church of Haile Selassie I
Haile Selassie I Speaks -Text & Audio- Arxivləşdirilib 2008-05-24 at the Wayback Machine
"Distressed Negus". Time Magazine. 15 noyabr 1937. 9 oktyabr 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 yanvar 2010.

[_d3b321ef156df6a8-1] 1 2 Haile Selassie I // Encyclopædia Britannica (ing.).

[_3717698340a9b340-2] Haile Selassie I. // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.

[_909e87d117cc94e5-3] 1 2 Хайле Селассие I (rus.). 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.

[_33ab2dde1a5a3697-4] ttps://www.blackpast.org/global-african-history/selassie-haile-1892-1975/.

[_a2a7107d4e0e6ef7-5] ttps://www.nytimes.com/1994/12/15/world/ex-rulers-of-ethiopia-charged-with-strangling-haile-selassie.html?searchResultPosition=1.

[6] Gates, Henry Louis and Appiah, Anthony. Africana: The Encyclopedia of the African and African American Experience. 1999, page 902.

[7] Melvin Eugene Page, Penny M. Sonnenburg. Colonialism: an international, social, cultural, and political encyclopedia. Volume 1. ABC-CLIO. 2003. səh. 247. ISBN 9781576073353. 24 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 oktyabr 2009.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]