San Jose

San Jose
Nome orixinal    San José (en) dende 1979   Nome oficial San José (en) dende 1979  San Jose (en) dende 1974 ata 1979 San José (en) dende 1974 ata 1974 San José de Guadalupe (es) dende 1777 ata 1846
Instancia de cidade grande cidade chárter sede de condado  Epónimo Xosé de Nazaret
Características  Economía economy of San Jose (en)
Implicados  Xefe do goberno Cargo: alcalde de San Jose Matt Mahan (2023 - ) Chuck Reed (pt) (2006 - 2014) Sam Liccardo (pt) (2014 - 2023)  Fundador/a José Joaquín Moraga (pt)  Autoridade executiva City of San Jose
Datas  Fundación / creación 29 de novembro de 1777
Historia  Historia history of San Jose (en) timeline of San Jose (en)  Premios e distincións Solar America Cities (en) (28 de marzo de 2008)
Localización  Situado en  Condado de Santa Clara, California, Estados Unidos  Situado na entidade estatística San Jose–Sunnyvale–Santa Clara metropolitan area (en)  Localización Silicon Valley  Situado na entidade xeográfica Santa Clara Valley (en)  Comparte fronteira con Morgan Hill (pt) Cupertino Sunnyvale Santa Clara Los Gatos Fremont Campbell Saratoga (pt) Milpitas  Irmandado con Oeiras Veracruz Ekaterimburgo Guadalaxara Okayama Tainan San Xosé Dublín Pune  OpenStreetMap  Coordenadas 37°18′15″N 121°52′22″O
Cifras e dimensións  Poboación 1.013.240 (2020) 1.000.536 (2014) 1.025.350 (2016) 945.942 (2010)  Número de fogares    324.340 (2020)  Superficie 467,553078 km² 466,109267 km²  Altitude    25 m  Porcentaxe área de auga    1,9111 %  Fuso horario UTC−08:00 (horario estándar) UTC−07:00 (horario de verán) Zona horaria do Pacífico
Códigos e identificadores Código postal 95025 OpenStreetMap 112143 VIAF 139544428 ISNI 0000000406388448 Freebase /m/0f04v
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24497851 " The American Cyclopædia "The American Cyclopædia (1879)/San José (en) " Collier's New Encyclopedia "Collier's New Encyclopedia (1921)/San José (en) " The New Student's Reference Work "The New Student's Reference Work/San José, Cal. (en) " Encyclopædia Britannica "1911 Encyclopædia Britannica/San José (en) " The Nuttall Encyclopædia Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron "Q24740193 " New International Encyclopedia "The New International Encyclopædia/San José (en) "
Wikidata G:Commons C:Commons

Este artigo é sobre a cidade estadounidense. Para os artigos sobre cidades e vilas tamén chamadas San Jose nas Filipinas, así como outros nomes propios que inclúen San Jose, véxase San Jose (homónimos).

Para todos os topónimos en español San José, grafados con til, véxase San José. Se busca a capital de Costa Rica, vaia a San José de Costa Rica.

San Jose (nome oficial en inglés equivalente ao galego San Xosé, ás veces tamén escrito en español San José), é unha das cidades máis importantes do estado de California, nos Estados Unidos e é a capital do condado de Santa Clara. A cidade sitúase no sur da baía de San Francisco, dentro dos límites do chamado Silicon Valley. Para 2009, a poboación estimábase en 1.006.892 habitantes o que a fai a décima cidade en poboación dos Estados Unidos. San Jose é a maior cidade da área da baía de San Francisco, que ten máis de sete millóns de habitantes en total. Entre as cidades máis importantes da área atópanse tamén San Francisco e Oakland.

Orixinariamente coñecida como El Pueblo de San José de Guadalupe, esta cidade foi fundada o 29 de novembro de 1777 e converteuse na primeira poboación española de California. A cidade serviu como comunidade agrícola para abastecer os asentos militares da rexión. Cando California adquiriu o seu carácter de estado dos Estados Unidos en 1850, San Jose foi a súa primeira capital. Nos anos 1950 e 1960 a cidade comezou a expandirse e nos anos 1970, San Jose converteuse na cidade dormitorio para o Silicon Valley, ao mesmo tempo que empezou a atraer diferentes empresas, consolidando a súa posición como unha das cidades máis importantes do val.

Segundo as estatísticas oficiais do FBI, San José é a cidade de máis de 500.000 habitantes máis segura dos Estados Unidos. Esta cualificación baséase en estatísticas criminais para o ano 2004 en seis categorías: homicidios, roubos, asaltos con violencia, roubos a domicilios e roubos de automóbiles.

Nome

O 3 de abril de 1979, o Consello de San Jose adoptou "San José" como escritura do nome no selo da cidade, documentos oficiais, títulos de oficina e nomes de departamento. Por acordo co Concello, a ortografía de "San José" utilízase cando o nome vai con letras minúsculas, mais non cando vai completamente en maiúsculas. Con todo, é aínda máis común ver o nome escrito como "San Jose". Ademais, o nome oficial da cidade segue a ser "City of San Jose", sen til, de acordo coa Constitución da cidade.

Clima

San Jose, como a maior parte da área da Baía, ten un clima mediterráneo, temperado pola presenza da baía de San Francisco. A diferenza de San Francisco, que está exposta ao océano ou á baía por tres dos seus costados, co que a súa temperatura varía pouco durante o ano ou durante o día, San Jose xace ao interior, protexida por tres custados por cerros e montañas. Isto protexe á cidade da choiva, e fai o clima máis ben semi-árido, case desértico, con precipitacións anuais de 366 mm, a comparación doutras partes da zona, que poden recibir até catro veces esa cantidade. Isto tamén evita a néboa, omnipresente en San Francisco, case todo o ano.

A pesar diso, as temperaturas tenden a ser moderadas. A media superior de xaneiro é de 15 °C, a media inferior de 6 °C, con ocasionais xeadas nocturnas; a media superior de xullo é de 29 °C e o inferior de 14 °C, con máximas superiores a 38 °C varios días ao ano. A máis alta temperatura rexistrada en San José foi de 42,8 °C e a máis baixa de -8,3 °C. A variación entre o día e a noite pode ser de 17 a 22 °C.

Dadas as lixeiras choivas, San José experimenta máis de 300 días ao ano de brillo solar completo ou significativo. Os meses chuviosos son de outubro a abril ou maio, con pouca ou ningunha precipitación de xuño a setembro. No inverno, os outeiros e campos se verdean con pastos e vexetación nativa, aínda que as árbores perdan as súas follas; coa chegada do período anual de seca a vexetación sécase e morre, dándolle aos outeiros unha cuberta dourada, vista como bela por moitos aínda que é combustible para frecuentes incendios de pastos.

O nivel das neves chega a 610 m, ás veces menos, ocasionalmente nos invernos, cubrindo o próximo monte Hamilton (California), e con menos frecuencia as montañas de Santa Cruz, con neve lixeira que só de cando en vez dura polo día. Isto ás veces demora o tráfico da ruta estatal 17 cara a Santa Cruz. Saraiba ou copos de neves caen ocasionalmente en San José, aínda que no período 1976 a 2006 a máis recente nevada foi en febreiro de 1976. Recentemente en marzo do 2006 1,25 cm de neve reportouse no centro da cidade, apenas a uns 60 msm. Como a maior parte da área da baía, San Jose ten ducias de microclimas, co centro da cidade experimentando a máis lixeira precipitación da cidade, e o sur da cidade, apenas a 16 km, recibindo máis choiva e temperaturas lixeiramente máis fortes.

Educación

Vista do Silicon Valley. San Jose atópase na parte esquerda

Universidades

San Jose aloxa varias institucións de educación superior. A máis grande e máis coñecida de todas é a Universidade Estatal de San Jose (San Jose State University), o campus orixinal do conxunto que agora compón o sistema da Universidade Estatal de California (California State University). Está localizada no centro da cidade desde 1870 contando con máis de 30.000 estudantes en cursos de pregraduado e mestría. A Universidade Nacional Hispana (National Hispanic University), cunha matrícula de 600 estudantes, ofrece títulos de estudos superiores aos seus estudantes, enfocándose principalmente na poboación hispana. A Universidade de Silicon Valley (Silicon Valley College) ofrece títulos enfocados en traballadores da industria de alta tecnoloxía. A Escola de Leis Lincoln de San Jose (Lincoln Law School of San Jose) ofrece carreiras de leis para persoas empregadas. O campus de San José da Universidade Golden Gate (Golden Gate University) ofrece licenciaturas e mestrías (MBA) en negocios.

Existen tamén os denominados colleges ou community colleges, que nos Estados Unidos son, xeralmente (aínda que hai excepcións) universidades que ofrecen títulos técnicos (associate degrees). Entre estes atópanse o San Jose City College e o Evergreen Valley College. Ademais, habitantes de San José asisten a universidades nos arredores, como a Universidade de Santa Clara (Santa Clara University), De Anza College, en Cupertino; a Universidade Stanford (Stanford University), en Palo Alto; e a Universidade de California en Berkeley.

Véxase tamén

Outros artigos

• San Francisco
• Oakland

Ligazóns externas

• San Jose - Wikivoyage (en)
• Sitio web oficial
• Experience San José

Listaxe	Cidade	Estado	Pob.	Listaxe	Cidade	Estado	Pob.	Nova York Os Ánxeles Chicago
1	Nova York	Nova York	8.478.072	11	Fort Worth	Texas	1.008.106
2	Os Ánxeles	California	3.878.704	12	San Jose	California	997.368
3	Chicago	Illinois	2.721.308	13	Austin	Texas	993.588
4	Houston	Texas	2.390.125	14	Charlotte	Carolina do Norte	943.476
5	Phoenix	Arizona	1.673.164	15	Columbus	Ohio	933.263
6	Filadelfia	Pensilvania	1.573.916	16	Indianapolis	Indiana	891.484
7	San Antonio	Texas	1.526.656	17	San Francisco	California	827.526
8	San Diego	California	1.404.452	18	Seattle	Washington	780.995
9	Dallas	Texas	1.326.087	19	Denver	Colorado	729.019
10	Jacksonville	Florida	1.009.833	20	Oklahoma City	Oklahoma	712.919
Datos do censo de 2024.