Mtskheta
(ka) მცხეთა  | ||||
| ||||
| Tipo | cidade lugar povoado na Geórgia (pt)  | |||
|---|---|---|---|---|
| Localización | ||||
| División administrativa | Mtskheta Municipality, Xeorxia (en) | |||
| ||||
| Bañado por | Rio Kura (pt) e Aragvi River (en) | |||
| Composto por | ||||
| Características | ||||
| Altitude | 460 m | |||
Patrimonio da Humanidade  | ||||
| Monumentos históricos de Mtskheta | ||||
| Tipo | Patrimonio cultural → Europa-América do Norte | |||
| Data | 1994 (18ª Sesión), Criterios de Patrimonio da Humanidade: (iii) e (iv) | |||
| En perigo | 2009 - 2016 | |||
| Identificador | 708 | |||
| Sitio web | mtskheta.gov.ge | |||
Mtskheta (xeorxiano მცხეთა) é unha cidade da rexión de Mtskheta-Mtianeti, condado de Mtskheta-Mtianeti. É unha das cidades habitadas continuamente máis antigas do mundo.[1] Está situada aproximadamente a 20 km ao norte de Tbilisi, na confluencia dos ríos Kura e Aragvi. Actualmente unha pequena capital provincial, durante case un milenio ata o século V d.C., Mtskheta foi unha gran cidade fortificada e un importante centro económico e político do Reino de Iberia.
Debido á importancia histórica da cidade e ás súas numerosas igrexas e monumentos culturais excepcionais, os "Monumentos Históricos de Mtskheta" convertéronse en Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 1994.[2] Como lugar de nacemento e un dos centros máis vibrantes do cristianismo en Xeorxia, Mtskheta declarouse "Cidade Santa" pola Igrexa Ortodoxa Xeorxiana en 2014.[3]
En 2016, os Monumentos Históricos de Mtskheta colocáronse pola UNESCO baixo Protección Reforzada, un mecanismo establecido polo Segundo Protocolo de 1999 ao Convenio da Haia de 1954 para a Protección dos Bens Culturais en Caso de Conflito Armado.[4]
Xeografía
[editar | editar a fonte]Mtskheta está situada nunha terra baixa, rodeada de montañas, na confluencia dos dous ríos, Kura e Aragvi. Accédese á cidade desde o norte polas montañas Gran Cáucaso e desde o sur polas montañas Cáucaso Menor.
Historia
[editar | editar a fonte].jpg)
Fundación
[editar | editar a fonte]As evidencias arqueolóxicas rastrexan asentamentos humanos na área de Mtskheta desde o II milenio a.C. ata principios do I milenio d.C.[5] Numerosos enterramentos da Idade de Bronce (comezos do primeiro milenio a.C.) proban que Mtskheta xa era un asentamento significativo nese período.
Segundo As Crónicas Xeorxianas, Mtskheta fundouna Mtskhetos, fillo de Kartlos, antepasado epónimo dos xeorxianos. A muralla arredor da cidade construíuna o antepasado de Nimrod, Ardam. Por outra versión, máis aceptada polos historiadores, Mtskheta fundárona as antigas tribos Meschian no século V a.C.[6]
Capital do Reino de Iberia
[editar | editar a fonte]Mtskheta foi a capital do primitivo Reino de Iberia xeorxiano desde o século III a.C. ata o século V d.C. As crónicas mencionan que o Reino de Iberia e a súa capital foron conquistados por Alexandre o Grande no século IV a.C., pero certos historiadores non o aceptan. Finalmente, o gobernante nomeado por Alexandre derribou as murallas de Mtskheta e deixou só catro fortalezas, unha delas coñecida hoxe como Armazi.
As fontes antigas dos séculos IV-III a.C. mencionan que Mtskheta tiña varios barrios. Entre eles, Armazis-tsikhe, Tzitzamuri, Jvari e outros. Como outras cidades xeorxianas, estaba dividida na cidadela propiamente dita.
Tanto as escavacións como As Crónicas Xeorxianas falan de construcións considerables no período helenístico: casas residenciais, palacios e fortificacións. Construíuse unha nova muralla arredor de Mtskheta polo primeiro rei xeorxiano, Parnavaz, a principios do século III a. C., e posteriormente reforzouna o seu fillo Saurmag a finais do século III e principios do século II a.C. A finais do século II e principios do I a.C., o rei Parnajom reforzou as súas relacións cos persas e convidou aos sacerdotes zoroástricos a establecerse en Mtskheta. Isto probablemente levou á construción de templos zoroástricos na cidade. Mentres tanto, non existen probas arqueolóxicas deste tipo. De novo, as murallas de Mtskheta melloráronse durante o reinado de Bartom no século I a.C., e máis tarde tamén por Aderki, a miúdo identificado con Farasmanes I. Este último rei está asociado coa aparición das primeiras comunidades cristiás en Kartli e a chegada da Túnica Sagrada a Mtskheta, traída de Xerusalén polos xudeus locais.
A cidade estaba fortemente fortificada nese período. As murallas bordeaban ambos os dous lados do río Mtkvari e tres fortes protexíana. A cidadela principal, Armazi, no Monte Bagineti, controlaba a entrada polo sur e o leste, Tsitsamuri, nos pés do Monte Jvari polo norte, e Sarkine polo oeste.
Mtskheta foi un lugar de actividade cristiá primitiva que resultou na cristianización de Iberia, onde o cristianismo foi proclamado relixión estatal no ano 337. Segue sendo a sede da Igrexa Ortodoxa Xeorxiana. Nese período, Mtskheta era unha cidade culturalmente desenvolvida. Unha lápida datada entre finais do século IV e principios do V, atopada na necrópole de Samtavro, contén un epitafio en grego que fala sobre o principal arquitecto e arquizógrafo (artista) de Mtskheta, Aurelius Acholis.
Nos primeiros anos despois da conversión de Xeorxia ao cristianismo, construíuse unha pequena igrexa de madeira no centro da cidade, que máis tarde se convertería na Catedral de Svetitskhoveli. As escavacións arqueolóxicas revelaron os restos da igrexa de madeira dentro da catedral. No século V d.C., a pequena igrexa xa non satisfacía á crecente comunidade da cidade, e Vakhtang Gorgasali construíu unha gran basílica, a igrexa máis grande de Xeorxia dedicada á Dormición da Nai de Deus, Svetitskhoveli, que sobreviviu ata o século XI. O primeiro katolikos foi elixido no século V, e a súa residencia estaba en Svetotskhoveli, en Mtskheta. No século XI, a anterior basílica de Svetitskhoveli volveu ser demasiado pequena, e Katolikos Melquisedec I construíu unha nova igrexa enriba dela.
Idade Media
[editar | editar a fonte]O rei Dachi de Iberia (principios do século VI d.C.), sucesor de Vakhtang I de Iberia, trasladou a capital de Mtskheta a Tiflis, máis facilmente defendible, segundo o testamento deixado polo seu pai. Posteriormente, a importancia de Mtskheta comezou a declinar, mentres que a de Tiflis medraba. Non obstante, Mtskheta continuou como lugar de coroación e enterramento da maioría dos reis de Xeorxia ata o final do reino no século XIX.[Cómpre referencia] Mtskheta sufriu enormes danos durante a derrota dos xázaros polo Califato Omeia entre 736 e 739, e de novo cando Tamerlán conquistou a zona no século XV.[7] Estes ataques reduciron o tamaño da cidade e, cando Xeorxia se incorporou a Rusia en 1801, era pouco máis que unha aldea.[7] Non obstante, a industrialización mellorou a situación económica da cidade.
Tempos modernos
[editar | editar a fonte]A cidade vella atópase na confluencia dos ríos Mtkvari e Aragvi.
En recoñecemento ao seu papel na historia cristiá xeorxiana, Mtskheta recibiu o status de "Cidade Santa" polo Patriarca Católico Elías II, patriarca de Xeorxia de acordo co testamento escrito do seu predecesor do século XI, Melquisedec I de Xeorxia.[3]
Monumentos
[editar | editar a fonte].jpg)
A Catedral de Svetitskhoveli (século XI), o Mosteiro de Samtavro (século IV) e Mosteiro de Jvari (século VI) en Mtskheta están entre os monumentos máis significativos da arquitectura cristiá xeorxiana e son historicamente significativos no desenvolvemento da arquitectura medieval en todo o Cáucaso.[2] De especial importancia son as primeiras inscricións, que constitúen unha valiosa referencia no estudo das orixes do alfabeto xeorxiano antigo.[Cómpre referencia]. A necrópole de Samtavro, un lugar de enterramento ao norte do mosteiro, está datada entre mediados do III milenio a.C. e o século X.
Nos arredores de Mtskheta atópanse as ruínas da fortaleza de Armaztsikhe (século III a.C.), a acrópole de Armaztsikhe (que data de finais do século I a.C.), restos da "ponte de Pompeio" (segundo as lendas construída polos lexionarios romanos de Pompeio o Grande no século I a.C.), os restos fragmentarios dun palacio real (séculos I-III d.C.), unha tumba próxima do século I d.C. e a fortaleza de Bebris tsikhe (século XIV). O Instituto de Arqueoloxía e o xardín de Mikheil Mamulashvili tamén son dignos de mención.[Cómpre referencia] Tamén hai un monumento á escultora Elena Machabeli.
Un mausoleo dunha muller rica do século I d.C. recuperouse preto da estación de tren de Mtskheta. A estrutura imita unha casa con cadrados ben elaborados e un frontón. O tellado estaba cuberto con tellas. Entre os achados dentro do mausoleo había unha pequena estatua de bronce dun mozo tocando a frauta.[5]
Ameazas
[editar | editar a fonte]Os Monumentos Históricos de Mtskheta estaban na Lista do Patrimonio Mundial en Perigo da UNESCO, citando o "grave deterioro da mampostería e os frescos" como a principal ameaza para a preservación a longo prazo do sitio.[8] Foron retirados da lista en 2016.[9]
Notas
[editar | editar a fonte]- Referencias
- ↑ "Historical city Mtskheta becomes 'Holy City'". Agenda.ge. 2014-04-07. Arquivado dende o orixinal o 2019-09-28. Consultado o 2024-08-10.
- 1 2 "Historical Monuments of Mtskheta". UNESCO World Heritage Centre. United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization. Arquivado dende o orixinal o 8 de decembro de 2005. Consultado o 27 de febreiro de 2022.
- 1 2 "Historical city Mtskheta becomes 'Holy City'". Agenda.ge. 7 de abril de 2014. Arquivado dende o orixinal o 6 de outubro de 2014. Consultado o 21 de decembro de 2014.
- ↑ "Georgia | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization". www.unesco.org. Consultado o 3 de maio de 2019.
- 1 2 Dzhanberidze, N. (1981). Tbilisi. Mtskheta Тбилиси. Мцхета (en ruso). Moscow: Iskusstvo.
- ↑ Dzhavakhishvili, Aleksandr (1955). Geografiia Gruzinskoi SSR География Грузинской ССР [Geography of the Georgian SSR] (en ruso). Gosizdat Gruzinskoi SSR. p. 162. Parámetro descoñecido
|trans-quote=ignorado (Axuda); Parámetro descoñecido|script-quote=ignorado (Axuda) - 1 2 World Heritage List: Mtskheta, No. 708 (Informe). ICOMOS. 28 de outubro de 1993. Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2022. Consultado o 27 de febreiro de 2022.
- ↑ "Georgia's Historical Monuments of Mtskheta inscribed on Danger List". UNESCO World Heritage Centre. Arquivado dende o orixinal o 7 de abril de 2019. Consultado o 3 de maio de 2019.
- ↑ "Historical Monuments of Mtskheta, Georgia, removed from List of World Heritage in Danger". Unesco. Arquivado dende o orixinal o 7 de xullo de 2021. Consultado o 12 de xullo de 2021.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte] |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Mtskheta |
