Herman Lucas
| Herman Lucas | ||
|---|---|---|
| Algemene informatie | ||
| Geboortedatum | 19 november 1921[1] | |
| Geboorteplaats | Hengelo[1] | |
| Overlijdensdatum | 21 maart 1942[1] | |
| Overlijdensplaats | Waalsdorpervlakte[1] | |
| Werk | ||
| Beroep | verzetsstrijder | |
| Persoonlijk | ||
| Plaats van gevangenschap | Oranjehotel | |
Herman Leonard Lucas (Hengelo, 19 november 1921 - Waalsdorpervlakte, 21 maart 1942) was een Nederlands verzetsstrijder.
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Herman Lucas was de zoon van de Naaldwijkse gemeentearchitect. In 1939 reed Herman met zijn motorfiets van het merk DKW heen en weer van NaaldWijk naar de rooms-katholieke mulo in Den Haag. Op een dag kreeg hij een lekke band en ontmoette daardoor de jonge rijwielhandelaar Theo Trompert.[2]
Toen hij op een dag in Rijswijk een lekke band kreeg, ontmoette hij daar de even oude rijwielhandelaar Theo Trompert. Die zat net als Lucas op een cursus zweefvliegen op het vliegveld Ypenburg. Lucas behaalde voor de Tweede Wereldoorlog in Nederland uitbrak zijn A-brevet. Tijdens de mobilisatie werd het vliegveld voor burgers gesloten, waardoor hij niet door kon gaan voor het B-brevet, maar de vriendschap tussen Lucas Trompert en diens vriend Cor Nijman blijft.[2]
Vluchtpoging naar Engeland
[bewerken | brontekst bewerken]In de eerste periode van de Duitse bezetting van Nederland hield Lucas zich bezig met het verspreiden van illegale krantjes en het stelen van koppelriemen met revolvers van Duitse soldaten, die in café's en restaurants afgeleid waren door vrouwelijk gezelschap. Er vormde zich om hem heen een groep die hij organiseerde en waarmee hij later sabotageacties uitvoerde.[3]
Lucas, Trompert en Nijman kregen al vrij snel het idee om naar Engeland te vluchten om vanuit daar een bijdrage aan de oorlog te leveren. Lucas dacht er over om een vliegtuigje op Ypenburg te stelen om zo de zee over te steken. De keuze viel op een bootovertocht.[2]
In een loods in Rijswijk vonden Lucas en Trompert een boot met een buitenboordmotor, die ze op een aanhangwagen meenamen en elders opsloegen. Bij de Naaldwijkse brandweer stalen ze de nodige benzine. Toen ze begin maart 1941 op de avond van vertrek richting Hoek van Holland reden, kwamen ze twee keer Duitsers tegen. Ze besloten bij de tweede Duitse patrouille naar huis terug te keren.[2]
Verzet en sabotageacties
[bewerken | brontekst bewerken]Lucas legde zich daarna toe op sabotageacties en het stichtten van branden. De groep rond hem was verantwoordelijk voor ongeveer zes treinontsporingen in de buurt van Naaldwijk, die het voedseltransport naar Duitsland belemmerden. Daarnaast stichtte Lucas branden in de veilingen van Poeldijk en Zwartendijk. Een aantal acties die de groep plande mislukten, waaronder een aanslag op vijf Duitse jachtvliegtuigen op Ypenburg en het ontsporen van de eerste trein met Nederlandse SS-troepen voor het Oostfront, voor de ogen van Arthur Seyss-Inquart en Anton Mussert.[3]
Naar aanleiding van de reeks acties, waarbij de autoriteiten geen idee hadden wie er achter zaten, werden in mei 1941 in de omgeving van Naaldwijk plakkaten opgehangen om de bevolking te hulp te roepen. Ruim een half jaar later loste de politie de zaak op toen een gouden tip binnenkwam. Lucas en zijn vrienden werden op 24 januari 1942 gearresteerd. Lucas werd daarna ter dood veroordeeld en Trompert, Wim Neervoort en Dirk Voskamp kregen gevangenisstraffen van zeven en acht jaar tuchthuis.[4] Nijman werd door een fout vrijgelaten en bleef de rest van de oorlog uit Duitse handen.[3]
Lucas werd op 21 maart 1942 op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd. Zijn lichaam werd nadien niet meer gevonden, maar op het Ereveld Loenen liggen de 28 niet-geïdentificeerde lichamen die van de Waalsdorpervlakte afkomstig zijn. Lucas kreeg postuum op 18 maart 1983 een Verzetsherdenkingskruis, die aan een familielid werd overhandigd.[3]
Bronnen
[bewerken | brontekst bewerken]- Herman Leonard Lucas. Gevallenen 1940-1945. Gearchiveerd op 22 februari 2025. Geraadpleegd op 12 februari 2026.
- Herman Leonard Lucas 1921-1942. Oorlogsgravenstichting. Gearchiveerd op 21 mei 2024. Geraadpleegd op 12 februari 2026.
- Engelandvaarders. Historisch Hoek van Holland (2019). Geraadpleegd op 12 februari 2026.
- Holstein, Aad van, Poging van Westlandse Engelandvaarders mislukt. Westlandsche Courant (24 januari 2001). Gearchiveerd op 21 april 2024. Geraadpleegd op 12 februari 2026.
- 1 2 3 4 Oorlogsbronnen; geraadpleegd op: 22 februari 2025; genoemd als: Herman Leonard Lucas; Oorlogsbronnen-identificatiecode: 37b4bec9-3573-4a94-a386-697cf71463ff.
- 1 2 3 4 Holstein 2001.
- 1 2 3 4 Herman Lucas postuum onderscheiden. Westlandpost via Oorlogsgravenstichting (10 maart 1983). Geraadpleegd op 12 februari 2026.
- ↑ Voskamp, Dirk, Jr.. Traces of War. Geraadpleegd op 12 februari 2026.
