पशु विज्ञान
.png)
पशु विज्ञान(Zoology) पशुतेगु वैज्ञानिक अध्ययन ख। थ्व अध्ययनया ख्यलय् सकल प्राणीया (थौंया ईलय् दयाच्वंपिं व लोप जुइधुंकूपिं) म्हया दयेका (संरचना), भ्रूण (प्वाथय् दुबिलेया) विज्ञान, ब्वथला, म्वायेगु पहः व वितरण, व इमिसं थःगु वातावरण नाप गुकथं अन्तरक्रिया याइ धइगु खँ दुथ्याः। पशुशास्त्र जीवविज्ञानया छगू प्राथमिक कचा ख। जूलोजी खँग्वः प्राचीन ग्रीक ζῷον, zōion ('पशु'), व λόγος, लोगोस ('ज्ञान', 'अध्ययन') खँग्वलं बुयावःगु वःगु ख।
मनुतेसं गुंयुग निसें हे थःगु जःखः खंगु प्राणीतेगु प्राकृतिक पहः न्ह्याबलें स्वयाच्वंगु दु। थथे स्वया दयेकूगु ज्ञानयात छुं प्रजातियात लहिनेत छ्यःगु प्रागैतिहासिक दसु दु। अथे जूसां पशुविज्ञानया औपचारिक अध्ययनया उत्पत्ति एरिस्तोतलया नापं जूगु धायेछिं। वय्कलं प्राणीतेत म्वापिं जीवया रुपय् स्वयादिल, व इमिगु संरचना व विकासया अध्ययन यानादिल, व इमिगु जलाःखलाःया वातावरण नापया अनुकूलन व इमिगु म्हकुचाया ज्याया बारेय् बिचाः यानादिल। आधुनिक पशुविज्ञानया उत्पत्ति पुनर्जागरण व प्रारम्भिक आधुनिक कालय् जूगु ख, गुकिलि कार्ल लिनियस, एन्टोनी भ्यान लीउवेनहोक, रोबर्ट हुक, चार्ल्स डार्विन, ग्रेगर मेन्डेल व मेमेपिं यक्व मनूतेसं थ्व ख्यलय् योगदान याःगु दु।
प्राणीतेगु अध्ययन यक्व ल्याखय् म्हदयेका (संरचना) व ज्या, अनुकूलन, पुचः दथुइ स्वापू, व्यवहार व वातावरण नाप अनूकुलन आदि खँय् न्ह्याः वंगु दु। प्राणीतेगु ब्वथला, म्हदयेकाया विज्ञान, जैव रसायन व विकास थें न्याःगु विषयय् अप्वया ब्वथलातःगु दु। सन् १९५३इ फ्रान्सिस क्रिक व जेम्स वाटसनं डीएनएया संरचनाया लुइकेधुंका आणविक जीव विज्ञानया क्षेत्र न्ह्यथन, गुकिलिं कोष जीव विज्ञान, विकासात्मक जीव विज्ञान व आणविक आनुवंशिकीइ प्रगति जुल।
वर्गीकरण
[सम्पादन]प्राणीतेत क्वय् बियतःगु पुचलय् बायेछिं। थ्व पुचलय् दक्वं प्राणी मदु व छुं प्राणीतेगु दसु जक्क बियातःगु दु।
